Adhyaya 250

Verse 1

वाण्युवाच । बिल्वपत्रस्य माहात्म्यं कथितुं नैव शक्यते । तवोद्देशेन वक्ष्यामि महेन्द्र शृणु तत्त्वतः

Vāṇī thưa rằng: “Sự vĩ đại của lá Bilva thật không thể nói cho trọn. Nhưng vì ngài, hỡi Mahendra, ta sẽ giảng bày—hãy lắng nghe đúng theo chân nghĩa.”

Verse 2

विहारश्रममापन्ना देवी गिरिसुता शुभा । ललाटफलके तस्याः स्वेदबिन्दुरजायत

Nữ thần cát tường, Ái nữ của Núi (Pārvatī), mỏi mệt vì cuộc dạo chơi tiêu dao. Trên mặt trán của Ngài, một giọt mồ hôi liền hiện ra.

Verse 3

स भवान्या विनिक्षिप्तो भूतले निपपात च । महातरुरयं जातो मन्दरे पर्वतोत्तमे

Giọt ấy, do Bhavānī thả ra, rơi xuống mặt đất. Từ đó, một đại thụ này sinh khởi trên núi Mandara, bậc tối thắng trong các ngọn núi.

Verse 4

ततः शैलसुता तत्र रममाणा ययौ पुनः । दृष्ट्वा वनगतं वृक्षं विस्मयोत्फुल्ललोचना

Bấy giờ, Ái nữ của Núi (Pārvatī), vui thích nơi ấy, lại trở đến. Thấy cây đứng giữa rừng, đôi mắt nàng mở rộng vì kinh ngạc.

Verse 5

जयां च विजयां चैव पप्रच्छ च सखीद्वयम् । कोऽयं महातरुर्दिव्यो विभाति वनमध्यगः । दृश्यते रुचिराकारो महाहर्षकरो ह्ययम्

Nàng hỏi đôi bạn đồng hành Jayā và Vijayā: “Đại thụ thần diệu này là ai, đang rực sáng giữa rừng? Hình tướng thật mỹ lệ, quả đem lại niềm hỷ lạc lớn lao.”

Verse 6

जयोवाच । देवि त्वद्देहसंभूतो वृक्षोऽयं स्वेदबिन्दुजः । नामाऽस्य कुरु वै क्षिप्रं पूजितः पापनाशनः

Jayā thưa: “Bạch Nữ Thần, cây này phát sinh từ chính thân thể của Người—sinh từ một giọt mồ hôi. Xin Người mau ban cho nó một danh xưng; khi được thờ phụng, nó diệt trừ tội lỗi.”

Verse 7

पार्वत्युवाच । यस्मात्क्षोणीतलं भित्त्वा विशिष्टोऽयं महातरुः

Pārvatī phán: “Vì đại thụ này bừng vọt lên, xé rẽ mặt đất, nên nó thật phi thường.”

Verse 8

उदतिष्ठत्समीपे मे तस्माद्बिल्वो भवत्वयम् । इमं वृक्षं समासाद्य भक्तितः पत्रसंचयम्

Vì nó đã vươn lên gần Ta, nên hãy gọi cây này là «Bilva». Ai đến gần cây ấy với lòng sùng kính thì nên hái gom một bó lá…

Verse 9

आहरिष्यत्यसौ राजा भविष्यत्येव भूतले । यः करिष्यति मे पूजां पत्रैः श्रद्धासमन्वितः

Quả thật trên mặt đất sẽ xuất hiện một vị vua; người ấy sẽ mang (những lá này) đến và dùng lá ấy mà thờ phụng Ta, với lòng tin sâu dày.

Verse 10

यंयं काममभिध्यायेत्तस्य सिद्धिः प्रजायते । यो दृष्ट्वा बिल्वपत्राणि श्रद्धामपि करिष्यति

Bất cứ điều ước nào người ta chiêm niệm, sự thành tựu của điều ấy liền sinh khởi. Và ai khi thấy lá bilva mà dù chỉ khởi lên lòng tin…

Verse 11

पूजनार्थाय विधये धनदाऽहं न संशयः । पत्राग्रप्राशने यस्तु करिष्यति मनो यदि । तस्य पापसहस्राणि यास्यंति विलयं स्वयम

Vì mục đích thờ phụng và giữ đúng nghi lễ, Ta chắc chắn trở thành Đấng ban tài lộc—không nghi ngờ. Và nếu ai chỉ cần khởi tâm muốn nếm đầu ngọn lá (như một lời nguyện), thì hàng ngàn tội lỗi của người ấy tự tiêu tan.

Verse 12

शिरः पत्राग्रसंयुक्तं करोति यदि मानवः । न याम्या यातना ह्यस्य दुःखदात्री भविष्यति

Nếu một người đặt đầu ngọn lá lên đỉnh đầu (như dấu ấn thiêng), thì những hình phạt do Yama gây ra sẽ không trở thành kẻ ban khổ cho người ấy.

Verse 13

इत्युक्त्वा पार्वती हृष्टा जगाम भवनं स्वकम् । सखीभिः सहिता देवी गणैरपि समन्विता

Nói xong như vậy, Nữ thần Pārvatī hoan hỷ trở về nơi cư ngụ của chính mình; Thánh Mẫu đi cùng các bạn hữu và cũng được các gaṇa hộ tống phụng sự.

Verse 14

वाण्युवाच । अयं बिल्वतरुः श्रेष्ठः पवित्रः पापनाशनः । तस्य मूले स्थिता देवी गिरिजा नात्र संशयः

Vāṇī nói: “Cây bilva này tối thượng, thanh tịnh và có năng lực diệt trừ tội lỗi. Nữ thần Girijā ngự nơi gốc của nó; điều ấy không hề nghi ngờ.”

Verse 15

स्कन्धे दाक्षायणी देवी शाखासु च महेश्वरी । पत्रेषु पार्वती देवी फले कात्या यनी स्मृता

Trong thân cây, Ngài được biết là Dākṣāyaṇī Devī; nơi cành nhánh, là Maheśvarī. Trong lá, Ngài được tôn kính là Pārvatī Devī; và trong quả, Ngài được tưởng niệm là Kātyāyanī.

Verse 16

त्वचि गौरी समाख्याता अपर्णा मध्यवल्कले । पुष्पे दुर्गा समाख्याता उमा शाखांगकेषु च

Trong vỏ cây, Ngài được gọi là Gaurī; trong lớp vỏ bên trong, là Aparṇā. Trong hoa, Ngài được biết là Durgā; và nơi những cành non, Ngài là Umā.

Verse 17

कण्टकेषु च सर्वेषु कोटयो नवसंख्यया । शक्तयः प्राणिरक्षार्थं संस्थिता गिरिजाऽज्ञया

Trên mọi gai nhọn của cây đều có các quyền năng (śakti) an trú—nhiều đến hàng ức, được tính theo chín bậc—để hộ trì muôn loài, theo mệnh lệnh của Girijā.

Verse 18

तां भजंति सुपत्रैश्च पूजयंति सनातनीम् । यंयं कामयते कामं तस्य सिद्धिर्भवेद्ध्रुवम्

Họ dùng những lá tốt lành mà phụng thờ và lễ bái Nữ Thần Vĩnh Cửu. Bất cứ điều gì người ta khát nguyện, sự thành tựu của điều ấy đối với người đó ắt hẳn chắc chắn.

Verse 19

महेश्वरी सा गिरिजा महेश्वरी विशुद्धरूपा जनमोक्षदात्री । हरं च दृष्ट्वाथ पलाशमाश्रितं स्वलीलया बिल्ववपुश्चकार सा

Nàng—Girijā, bậc Đại Maheśvarī—có hình tướng tuyệt đối thanh tịnh, là đấng ban giải thoát cho muôn người. Thấy Hara đang nương dưới cây Palāśa, nàng theo thần lila của mình mà hóa hiện thân thành cây Bilva.

Verse 250

इति श्रीस्कांदेमहापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातु र्मास्यमाहात्म्ये पैजवनोपाख्याने बिल्वोत्पत्तिवर्णनंनाम पञ्चाशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc chương thứ hai trăm năm mươi, mang tên “Mô tả sự phát sinh của cây Bilva”, thuộc phần thứ sáu của Śrī Skanda Mahāpurāṇa—trong Nāgarakhaṇḍa, trong Māhātmya của thánh địa Hāṭakeśvara-kṣetra, trong tích Śeṣaśāyī, trong cuộc đối thoại giữa Brahmā và Nārada, trong Māhātmya của pháp hành Cāturmāsya, trong truyện Paijavana.