Adhyaya 225

Verse 1

आनर्त उवाच । एकोद्दिष्टविधिं ब्रूहि मम त्वं वदतां वर । पार्वणं तु यथा प्रोक्तं विस्तरेण महामते

Ānarta thưa: Bạch bậc tối thắng trong lời nói, xin hãy chỉ dạy cho con nghi thức Śrāddha Ekoddiṣṭa (cúng riêng cho một vong linh); cũng như Ngài đã giảng giải tường tận nghi lễ Pārvaṇa, ôi bậc đại trí rộng lòng.

Verse 2

भर्तृयज्ञ उवाच । त्रीणि संचयनादर्वाक्तानि त्वं शृणु सांप्रतम् । यस्मिन्स्थाने भवेन्मृत्युस्तत्र श्राद्धं तु कारयेत्

Bhartṛyajña đáp: Nay hãy nghe từ ta ba lễ Śrāddha cần cử hành trước khi làm saṃcayana (thu nhặt hài cốt). Ngay tại nơi xảy ra cái chết, ở đó nên cho thực hiện lễ Śrāddha.

Verse 3

एकोद्दिष्टं ततो मार्गे विश्रामो यत्र कारितः । ततः संचयनस्थाने तृतीयं श्राद्धमिष्यते

Kế đó, lễ Śrāddha Ekoddiṣṭa được làm dọc đường, tại nơi dừng chân nghỉ lại. Rồi tiếp theo, tại chỗ saṃcayana (thu nhặt di cốt), lễ Śrāddha thứ ba được quy định.

Verse 4

प्रथमेऽह्नि द्वितीयेह्नि पञ्चमे सप्तमे तथा । नवमे दशमे चैव नव श्राद्धानि तानि च

Vào ngày thứ nhất, ngày thứ hai, ngày thứ năm, ngày thứ bảy, ngày thứ chín, và cả ngày thứ mười—những ngày ấy được kể vào chín lễ Śrāddha (cần tuân hành).

Verse 5

वैतरिण्याश्च संप्राप्तौ प्रेतस्तृप्तिमवाप्नुयात् । एकोद्दिष्टं दैवहीनमेकार्घैकपवित्रकम्

Khi đến sông Vaitaraṇī, hương linh người đã khuất được thỏa mãn. Nghi lễ Ekoddiṣṭa (Śrāddha) được cử hành không dâng lễ chư thiên, chỉ với một arghya và một pavitra (vòng cỏ kuśa).

Verse 6

आवाहनपरित्यक्तं कार्यं पार्थिवसत्तम । तृप्तिप्रश्नस्तथा कार्यः स्वदितं च सकृत्ततः

Hỡi bậc vương giả tối thượng, nghi lễ ấy nên làm không theo nghi thức thỉnh mời (āvāhana). Lại nên hỏi về sự thỏa mãn (tṛpti); rồi sau đó, việc nếm (lễ vật/thức ăn) chỉ thực hiện một lần mà thôi.

Verse 7

अभिरम्यतामिति मन्त्रेण ब्राह्मणस्य विसर्जनम् । अच्छिन्नाग्रमभिन्नाग्रं कुर्याद्दर्भतृणद्वयम् । पवित्रं तद्विजानीयादेकोद्दिष्टे विधीयते

Với thần chú “abhiramyatām”, hãy kính cẩn tiễn vị Bà-la-môn. Hãy chuẩn bị hai ngọn cỏ darbha (kuśa) có đầu không bị cắt, không bị chẻ; hãy biết đó chính là “pavitra” (vật thanh tịnh). Điều này được quy định cho nghi lễ ekoddiṣṭa.

Verse 8

सर्वत्रैव पितः प्रोक्तं पिता तर्पणकर्मणि । पित्र्ये संकल्पकाले च पितुरक्षय्यदापने

Ở mọi nơi đều nêu dạng “pitaḥ”; nhưng trong hành tác tarpaṇa thì dùng “pitā”. Cũng vậy, vào lúc lập saṅkalpa cho tổ tiên và khi dâng akṣayya-dāna, dạng đúng là “pituḥ”.

Verse 9

गोत्रं स्वरांतं सर्वत्र गोत्रे तर्पणकर्मणि । गोत्राय कल्पनविधौ गोत्रस्याक्षय्यदापने

Danh xưng gotra, kết thúc với âm điệu/âm thanh đúng, phải được xướng lên ở mọi nơi. Trong nghi thức tarpaṇa dùng “gotre”; trong phép sắp đặt/ấn định (kalpanā) dùng “gotrāya”; và trong việc dâng akṣayya-dāna dùng “gotrasya”.

Verse 10

शर्मन्नर्घ्यादिकर्तव्ये शर्मा तर्पणकर्मणि । शर्मणे सस्यदाने च शर्मणोऽक्षय्यके विधौ

Khi cử hành lễ dâng arghya và các phẩm vật liên hệ, nên dùng danh xưng «śarman». Trong nghi thức tarpaṇa, dùng «śarmā». Trong việc bố thí ngũ cốc (sasya-dāna), dùng «śarmaṇe»; và trong nghi thức bố thí akṣayya (bất hoại), dùng «śarmaṇaḥ/śarmaṇo».

Verse 11

मातर्मात्रे तथा मातुरासने कल्पनेऽक्षये । गोत्रे गोत्रायै गोत्रायाः प्रथमाद्या विभक्तयः

Cũng vậy, đối với mẹ, trong các ngữ cảnh về chỗ ngồi, sự sắp đặt và lễ dâng akṣayya, nên xưng «mātar», «mātre» và «mātuḥ». Đối với gotra, dùng các dạng «gotre», «gotrāyai» và «gotrāyāḥ»—đó là các cách biến cách bắt đầu từ cách thứ nhất (chủ cách) trở đi, tùy theo điều cần dùng.

Verse 12

देवि देव्यै तथा देव्या एवं मातुश्च कीर्तयेत् । प्रथमा च चतुर्थी च षष्ठी स्याच्छ्राद्धसिद्धये

Cũng vậy, hãy xưng «devi», «devyai» và «devyā»—và đối với mẹ cũng như thế. Để śrāddha được thành tựu viên mãn, cần dùng các dạng của cách thứ nhất, thứ tư và thứ sáu (chủ cách, dữ cách, sở hữu cách).

Verse 13

विभक्तिरहितं श्राद्धं क्रियते वा विपर्ययात् । अकृतं तद्विजानीयात्पितृणां नोपतिष्ठति

Nếu śrāddha được cử hành mà thiếu các biến cách đúng—hoặc do lầm lẫn mà dùng đảo ngược—hãy biết nghi lễ ấy như chưa từng làm; nó không đến được và không làm thỏa mãn các Pitṛ (Tổ linh).

Verse 14

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन ब्राह्मणेन विजानता । विभक्तिभिर्यथोक्ताभिः श्राद्धे कार्यो विधिः सदा

Vì thế, một Brāhmaṇa thông hiểu phải dốc mọi nỗ lực, và luôn cử hành nghi thức śrāddha bằng các dạng biến cách đúng như đã được chỉ dạy.

Verse 15

ततः सपिंडीकरणं वत्सरा दूर्ध्वतः स्थितम् । वृद्धिर्वाऽगामिनी चेत्स्यात्तदार्वागपि कारयेत्

Sau đó, nghi lễ sapiṇḍīkaraṇa (kết nhập người quá vãng vào dòng piṇḍa của tổ tiên) được ấn định cử hành sau tròn một năm. Nhưng nếu trong tông tộc sắp có thêm tang sự, thì cũng có thể làm sớm hơn.

Verse 16

पार्वणोक्तविधानेन त्रिदैवत्यमदैविकम् । प्रेतमुद्दिश्य कर्तव्यमेको द्दिष्टं च पार्थिव

Theo nghi thức được dạy cho pārvana śrāddha, lễ cúng ba vị thần phải được làm mà không thỉnh mời các thần linh khác. Hướng đến người chết như một preta, hãy cử hành nghi lễ ekoddiṣṭa, hỡi bậc quân vương.

Verse 17

एकेनैव तु पाकेन मम चैतन्मतं स्मृतम् । अर्घपात्रं समादाय यत्प्रेतार्थं प्रकल्पितम्

Theo truyền thống mà ta ghi nhớ, chỉ nên dùng một lần nấu duy nhất. Hãy cầm lấy bình arghya đã được sắp đặt cho preta, rồi tiến hành đúng theo mục đích tang lễ ấy.

Verse 18

पितृपात्रेषु त्रिष्वेव त्रिधा तच्च परिक्षिपेत् । एवं पिंडं त्रिधा कृत्वा पितृपिंडेषु च त्रिषु

Vào ba bình dành cho các Pitṛ (Tổ phụ), hãy phân chia lễ vật ấy làm ba phần mà rải vào. Cũng vậy, chia piṇḍa làm ba phần rồi đặt vào giữa ba piṇḍa của tổ tiên.

Verse 19

ये समानेति मन्त्राभ्यां न स्यात्प्रेतस्ततः परम् । अवनेजनं ततः कृत्वा पितृपूर्वं यथाक्रमम्

Nhờ hai thần chú mở đầu bằng “ye samāne…”, từ đó về sau người ấy không còn bị xem là preta nữa. Rồi hãy làm nghi thức tẩy rửa, và tiến hành theo thứ tự, bắt đầu trước hết với các Pitṛ (Tổ phụ).

Verse 20

गन्धधूपादिकं सर्वं पुनरेव प्रदापयेत् । पितृपूर्वं समुच्चार्य वर्जयेच्च चतुर्थकम्

Mọi phẩm vật cúng dường như hương thơm và trầm hương đều nên được dâng lại một lần nữa. Khi tụng xướng theo thứ tự bắt đầu từ các Tổ tiên (Pitṛ), hãy bỏ phần thứ tư.

Verse 21

केचिच्चतुर्थं कुर्वंति प्रेतं च स्वपितुस्ततः । पितुः पूर्वं भवेच्छ्राद्धं परं नैतन्मतं मम

Có người làm phần thứ tư rồi lại xem chính cha mình như một preta (vong linh). Theo cách ấy, lễ śrāddha sẽ được làm trước cho cha; nhưng đó không phải là quan điểm của ta.

Verse 22

सपिण्डीकरणादूर्ध्वमेकोद्दिष्टं न कारयेत् । क्षयाहं च परित्यज्य शस्त्राहत चतुर्दशीम्

Sau nghi lễ sapiṇḍīkaraṇa, không nên làm lễ ekoddiṣṭa nữa. Lại nữa, hãy tránh ngày kṣayāha (ngày hao tổn bất tường) và ngày mười bốn liên hệ đến cái chết vì vũ khí, rồi chọn thời điểm thích hợp cho nghi lễ tổ tiên.

Verse 23

यः सपिण्डीकृतं प्रेतं पृथक्पिण्डे नियोजयेत् । अकृतं तद्विजानीयात्पितृहा चोपजायते

Ai đem người đã khuất—đã được làm thành sapiṇḍa—mà lại phân cho một piṇḍa riêng biệt, thì nên biết nghi lễ ấy như chưa hề làm; và người ấy mắc trọng tội phản bội các Tổ tiên (Pitṛ).

Verse 24

पिता यस्य तु निर्वृत्तो जीवते च पितामहः । पितुः स नाम संकीर्त्य कीर्तयेत्प्रपितामहम्

Nếu cha của một người đã qua đời mà ông nội vẫn còn sống, thì sau khi xướng danh người cha, người ấy nên xướng tiếp danh của cụ cố (ông cố).

Verse 25

पितामहस्तु प्रत्यक्षं भुक्त्वा गृह्णाति पिण्डकम् । पितामहक्षयाहे च पार्वणं श्राद्धमिष्यते

Ông nội (pitāmaha) hiện diện trực tiếp, thọ hưởng và nhận lấy bánh cúng piṇḍa. Vào ngày kṣayāha liên hệ đến ông nội, nghi lễ pārvana-śrāddha được quy định phải cử hành.

Verse 26

जनकं स्वं परित्यज्य कथंचिन्नास्य दीयते । तस्याकृतेन श्राद्धेन न स्वल्पं पितृतो भयम्

Nếu bỏ bê chính cha mình mà bằng cách nào đó không dâng cúng gì cho người, thì do lễ śrāddha bị bỏ không ấy, nỗi sợ (bị quở trách và quả báo) từ các Pitṛ—chư Tổ tiên—chẳng hề nhỏ.

Verse 27

अमावास्यासु सर्वासु मृते पितरि पार्वणम् । नभस्यापरपक्षस्य मध्ये चैतदुदाहृतम्

Vào mọi ngày amāvāsyā (ngày sóc), khi cha đã qua đời, phải cử hành Pārvaṇa-śrāddha. Điều này cũng được truyền dạy cho thời điểm giữa nửa tháng tối của tháng Nabhas (Bhādrapada).

Verse 28

यावत्सपिंडता नैव न तावच्छ्राद्धमाचरेत्

Chừng nào nghi thức sapiṇḍatā (sự nhập vào dòng piṇḍa của tổ tiên) chưa thành tựu, thì chưa nên cử hành lễ śrāddha.

Verse 29

जनके मृत्युमापन्ने श्राद्धपक्षे समागते । पितामहादेः कर्तव्यं श्राद्धं यन्नैकपिंडता

Khi cha đã qua đời và mùa śrāddha (śrāddha-pakṣa) đến, phải làm śrāddha cho ông nội và các bậc tổ tiên khác, vì chưa đạt trạng thái cùng chung một piṇḍa (naika-piṇḍatā).

Verse 225

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये सपिंडीकरणविधिवर्णनंनाम पञ्चविंशत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc Chương 225—“Mô tả nghi thức Sapiṇḍīkaraṇa”—trong Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya, thuộc phần thứ sáu, Nāgara Khaṇḍa, của Thánh điển Śrī Skanda Mahāpurāṇa, trong bộ hợp tuyển tám mươi mốt nghìn câu kệ.