Adhyaya 222

Verse 1

भर्तृयज्ञ उवाच । येषां च शस्त्रमृत्युः स्यादपमृत्युरथापि वा । उपसर्गान्मृतानां च विषमृत्युमुपेयुषाम्

Bhartṛyajña nói: “Đối với những người chết vì gươm giáo, hoặc chết yểu; đối với những người mất vì tai ương; và đối với những người gặp tử vong do trúng độc—”

Verse 2

वह्निना च प्रदग्धानां जलमृत्युमुपेयुषाम् । सर्पव्याघ्रहतानां च शृंगैरुद्बन्धनैरपि

“Và đối với những người bị lửa thiêu; những người chết đuối; những người bị rắn hay hổ giết; và cả những người chết vì bị húc bằng sừng hoặc vì treo cổ—”

Verse 3

श्राद्धं तेषां प्रकर्तव्यं चतुर्दश्यां नराधिप । तेषां तस्मिन्कृते तृप्तिस्ततस्तत्पक्षजा भवेत्

“Hỡi bậc quân vương, đối với những hương linh ấy, nên cử hành lễ śrāddha vào ngày mười bốn âm lịch (caturdaśī). Khi làm đúng ngày ấy, sự mãn nguyện (tṛpti) của họ sẽ sinh khởi tương ứng, hòa hợp với nghi lễ của chính nửa tháng đó.”

Verse 4

आनर्त उवाच । कस्माच्छस्त्रहतानां च प्रोक्ता श्राद्धे चतुर्दशी । नान्येषां दिवसे तत्र संशयोऽयं वदस्व मे

Ānarta thưa: “Vì sao ngày mười bốn âm lịch lại được chỉ định cho lễ śrāddha của những người bị vũ khí sát hại? Và vì sao ngày ấy không dành cho những người khác? Xin nói cho ta—nghi hoặc này đã khởi lên.”

Verse 5

एकोद्दिष्टं न शंसंति सपिण्डीकरणं परम् । कस्मात्तत्र प्रकर्तव्यं वदैतन्मम विस्त रात्

“(Có người) không tán dương lễ vật ekoddiṣṭa, lại (có người nói đến) nghi thức cao hơn là sapiṇḍīkaraṇa. Vậy vì sao phải cử hành tại đó? Xin giảng cho ta tường tận.”

Verse 6

कस्मान्न पार्वणं तत्र क्रियते दिवसे स्थिते । प्रेतपक्षे विशेषेण कृते श्राद्धेऽखिलेऽपि च

Vì sao tại nơi ấy không cử hành lễ śrāddha pārvana, dù ngày ấy đã đến? Nhất là khi trong suốt toàn kỳ Pretapakṣa, lễ śrāddha đang được thực hiện khắp nơi.

Verse 7

भर्तृयज्ञौवाच । बृहत्कल्पे पुरा राजन्हिरण्याक्षो महासुरः । बभूव बलवाञ्छूरः सर्वदेवभयंकरः

Bhartṛyajña nói: Thuở xưa, tâu Đại vương, trong đại kiếp Bṛhatkalpa, có một đại asura tên Hiraṇyākṣa—mạnh mẽ, anh dũng, khiến chư thiên đều kinh hãi.

Verse 8

ब्रह्मा प्रतोषितस्तेन विधाय विविधं तपः । कृष्णपक्षे विशेषेण नभस्ये मासि संस्थिते

Nhờ thực hành nhiều pháp khổ hạnh, hắn làm hài lòng Phạm Thiên (Brahmā)—đặc biệt vào hắc bán nguyệt (kṛṣṇapakṣa), trong tháng Nabhasya.

Verse 9

ब्रह्मोवाच । परितुष्टोस्मि ते वत्स प्रार्थयस्व यथेप्सितम् । अदेयमपि दास्यामि तस्मात्प्रार्थय मा चिरम्

Brahmā nói: Hỡi con yêu, ta đã hài lòng về con. Hãy xin điều con mong muốn. Dẫu là điều không nên ban, ta cũng sẽ ban; vậy hãy thưa xin chớ chậm trễ.

Verse 10

हिरण्याक्ष उवाच । भूताः प्रेताः पिशाचाश्च राक्षसा दैत्यदानवाः । बुभुक्षिताः प्रयाचंते मां नित्यं पद्मसंभव

Hiraṇyākṣa nói: Ôi Đấng sinh từ hoa sen (Padma-saṃbhava, Brahmā), các loài—bhūta, preta, piśāca, rākṣasa, daitya và dānava—đói khát triền miên, ngày nào cũng đến cầu xin ta.

Verse 11

प्रेतपक्षे कृते श्राद्धे कन्यासंस्थे दिवाकरे । एकस्मिन्नहनि प्रायस्तृप्तिः स्याद्वर्षसंभवा

Khi cử hành lễ Śrāddha trong Pretapakṣa, lúc Mặt Trời an vị nơi Kanyā (Xử Nữ), thì chỉ trong một ngày mà sự mãn nguyện như thể kéo dài trọn một năm.

Verse 12

तत्त्वमद्य दिनं देहि तेभ्यः कमलसम्भव । तेन तृप्तिं गताः सर्वे स्थास्यंत्यब्दं पितामह

Vì thế, ô Đấng Sinh Từ Hoa Sen (Brahmā), xin ban cho hôm nay làm ngày đặc biệt cho họ. Nhờ đó, tất cả sẽ được thỏa mãn và an trú như vậy suốt một năm, hỡi Bậc Tổ Phụ.

Verse 13

श्रीब्रह्मोवाच । यः कश्चिन्मानवः श्राद्धं स्वपितृभ्यः प्रदास्यति । प्रेतपक्षे चतुर्दश्यां नभस्ये मा सि संस्थिते

Śrī Brahmā phán: Bất cứ người nào dâng lễ Śrāddha cho tổ tiên của mình vào ngày Caturdaśī (ngày 14) của nửa tháng tối thuộc Pretapakṣa, rơi vào tháng Nabhas (Bhādrapada), —

Verse 14

प्रेतानां राक्षसानां च भूतादीनां भविष्यति । मम वाक्यादसंदिग्धं ये चान्ये कीर्तितास्त्वया

—thì lễ ấy quả thật sẽ ứng nghiệm cho các preta, cho các rākṣasa, cho các bhūta và những loài tương tự. Theo lời ta, không hề nghi ngờ; và cũng vậy đối với bất cứ ai khác mà ngươi đã nêu tên.

Verse 15

दुर्मृत्युना मृता ये च संग्रामेषु हताश्च ये । एकोद्दिष्टे सुतैर्दत्ते तेषां तृप्तिर्भविष्यति

Những người chết vì cái chết dữ/dở dang, và những người bị giết nơi chiến trận—khi con trai họ dâng lễ Ekoddiṣṭa Śrāddha, thì sự thỏa mãn và an ủi sẽ khởi lên cho họ.

Verse 16

एवमुक्त्वा ततो ब्रह्मा ततश्चादर्शनं गतः । हिरण्याक्षोऽपि संहृष्टः स्वमेव भवनं ययौ

Nói như vậy xong, Phạm Thiên (Brahmā) liền ẩn mất khỏi tầm mắt. Hiraṇyākṣa cũng hoan hỷ, trở về nơi cư ngụ của chính mình.

Verse 17

यच्च शस्त्रहतानां च तस्मिन्नहनि दीयते । एकोद्दिष्टं नरैः श्राद्धं तत्ते वक्ष्यामि कारणम्

Còn về lễ Ekoddiṣṭa Śrāddha mà người đời cúng ngay trong ngày ấy cho những kẻ bị vũ khí sát hại—ta sẽ nói cho ngươi biết nguyên do của việc ấy.

Verse 18

संख्ये शस्त्रहता ये च निर्विकल्पेन चेतसा । युध्यमाना न ते मर्त्ये जायते मनुजाः पुनः

Những ai trong chiến trận, đang giao chiến mà bị vũ khí giết hại với tâm không dao động—những người ấy không còn tái sinh làm phàm nhân trong cõi đời này nữa.

Verse 19

पराङ्मुखाश्च हन्यंते पलायनपरायणाः । ते भवंति नराः प्रेता एतदाह पितामहः

Những kẻ quay lưng mà bị giết, chỉ chăm chăm chạy trốn—những người ấy trở thành preta (ngạ quỷ). Đó là lời Pitāmaha (Phạm Thiên) đã tuyên dạy.

Verse 20

सम्मुखा अपि ये दैन्यं हन्यमाना वदंति च । पश्चात्तापं च वा कुर्युः प्रहारैर्जर्जरीकृताः

Ngay cả những người đối mặt với kẻ thù—nếu khi bị đánh gục mà thốt lời tuyệt vọng, hoặc khởi tâm hối hận về sau, khi thân thể bị đòn đánh nghiền nát—

Verse 21

तेऽपि प्रेता भवन्तीह मनुः स्वायंभुवोऽब्रवीत् । कदाचिच्चित्तचलनं शूराणामपि जायते

Họ cũng trở thành ngạ quỷ tại đây—đó là lời Svāyambhuva Manu đã tuyên bố. Vì đôi khi ngay cả bậc dũng sĩ cũng có lúc tâm trí dao động.

Verse 22

तेषां भ्रांत्या दिने तत्र श्राद्धं देयं निजैः सुतैः । अपमृत्युमृतानां च सर्वेषामपि देहिनाम्

Vì sự mê lầm của tâm trí ấy, vào đúng ngày đó và trong nghi lễ ấy, chính các người con trai phải dâng lễ Śrāddha—quả thật là cho những người chết bất đắc kỳ tử, và cho mọi hữu tình có thân đã khuất.

Verse 23

प्रेतत्वं जायते यस्मात्तस्माच्छ्राद्धस्य तद्दिनम् । श्राद्धार्हं पार्थिवश्रेष्ठ विशेषेण प्रकीर्तितम्

Vì vào chính ngày ấy, người đã khuất đạt đến trạng thái ngạ quỷ (preta), nên ngày ấy—hỡi bậc vương giả tối thượng—được tuyên xưng là đặc biệt thích hợp cho nghi lễ śrāddha.

Verse 24

एकोद्दिष्टं प्रकर्तव्यं यस्मात्तत्र दिने नरैः । सपिंडीकरणादूर्ध्वं तत्ते वक्ष्याभि कारणम्

Vì thế, vào ngày ấy người ta nên cử hành ekoddiṣṭa śrāddha. Còn những việc phải làm sau nghi thức sapiṇḍīkaraṇa, ta sẽ giải bày nguyên do cho ngươi.

Verse 25

यदि प्रेतत्वमापन्नः कदाचित्स्वपिता भवेत् । तृप्त्यर्थं तस्य कर्तव्यं श्राद्धं तत्र दिने नृप

Nếu vào bất cứ lúc nào, chính phụ thân của mình đã rơi vào trạng thái ngạ quỷ (preta), thì—hỡi Đại vương—vào ngày ấy phải cử hành śrāddha cho người, để người được thỏa nguyện.

Verse 26

पितामहाद्यास्तत्राह्नि श्राद्धं नार्हंति कुत्रचित् । अथ चेद्भ्रांतितो दद्याद्धियते राक्षसैस्तु तत्

Vào ngày ấy, ông nội và các bậc tổ tiên khác không được thọ nhận lễ śrāddha ở bất cứ nơi nào. Nếu vì lầm lẫn mà dâng cúng, thì lễ vật ấy sẽ bị các rākṣasa đoạt lấy.

Verse 27

ब्रह्मणो वचनाद्राजन्भूतप्रेतैश्च दानवैः । तेनैकोद्दिष्टमेवात्र कर्तव्यं न तु पार्वणम्

Theo lời phán của Brahmā, hỡi đại vương—và xét đến các bhūta, preta cùng dānavas—tại đây chỉ nên cử hành nghi thức ekoddiṣṭa, chứ không làm lễ śrāddha kiểu pārvaṇa.

Verse 28

पितृपक्षे चतुर्दश्यां कन्यासंस्थे दिवाकरे । पितामहो न गृह्णाति पित्रा तेन समं तदा

Trong Pitṛpakṣa, vào ngày trăng thứ mười bốn, khi Mặt Trời an vị ở cung Xử Nữ, ông nội không thọ nhận lễ vật, vì khi ấy ông ở ngang hàng với người cha.

Verse 29

न च तस्य पिता राजंस्तथैव प्रपितामहः

Và cũng vậy, hỡi đại vương, cả cha của người ấy lẫn cụ tổ (ông cố) đều không thọ nhận.

Verse 30

एतस्मात्कारणाद्राजन्पार्वणं न विधीयते । तस्मिन्नहनि संप्राप्ते व्यर्थं श्राद्धं भवेद्यतः

Vì lẽ đó, hỡi đại vương, lễ śrāddha theo nghi thức pārvaṇa không được truyền dạy; bởi khi ngày ấy đến, việc cúng śrāddha trở nên vô ích, không kết quả.

Verse 31

नान्यस्थानोद्भवैर्विप्रैः श्राद्धकर्मव्रतानि च । नागरो नागरैः कुर्यादन्यथा तद्वृथा भवेत्

Các nghi lễ Śrāddha và các hạnh nguyện không nên do các bà-la-môn sinh ở nơi khác cử hành. Người Nāgara nên nhờ các bà-la-môn Nāgara thực hiện; nếu không thì việc ấy trở thành vô ích.

Verse 32

अन्यस्थानोद्भवैर्विप्रैर्यच्छ्राद्धं क्रियते ध्रुवम् । संपूर्णं व्यर्थतां याति नागराणां क्रियापरैः

Quả thật, bất cứ lễ Śrāddha nào do các bà-la-môn sinh ở nơi khác cử hành—dù hoàn tất đầy đủ—cũng chắc chắn trở nên vô hiệu đối với người Nāgara vốn tận tâm giữ đúng nghi thức.

Verse 33

अथाचारपरिभ्रष्टाः श्राद्धार्हा एव नागराः । वलीवर्दसमानोऽपि ज्ञातीयो यदि लभ्यते । किमन्यैर्बहुभिर्विप्रैर्वेदवेदांगपारगैः

Dẫu những người Nāgara có lạc khỏi chánh hạnh, họ vẫn phải được xem là những người xứng đáng thọ nhận trong lễ Śrāddha. Nếu tìm được một thân quyến—dù bị coi thấp hèn như con bò kéo—thì cần gì đến nhiều bà-la-môn khác, cho dù họ tinh thông Veda và Vedāṅga?

Verse 222

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्ध कल्पे चतुर्दशीशस्त्रहतश्राद्धनिर्णयवर्णनंनाम द्वाविंशत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Như vậy, trong Thánh Skanda Mahāpurāṇa—bộ hợp tuyển tám mươi mốt nghìn câu—tại Quyển thứ Sáu, Nāgara Khaṇḍa, trong phần Māhātmya về thánh địa Hāṭakeśvara, thuộc mục Śrāddha-kalpa, kết thúc chương thứ hai trăm hai mươi hai, mang tên “Tường thuật về sự quyết định nghi lễ Śrāddha cho những người bị vũ khí sát hại vào ngày Chaturdaśī (mười bốn âm lịch).”