Adhyaya 216

Verse 1

आनर्त उवाच । अन्येऽपि विविधाः कालाः सन्ति पुण्यतमा द्विज । कस्माच्चेंदुक्षये श्राद्धं विशेषा त्समुदाहृतम्

Ānarta thưa: “Bạch bậc Nhị sinh (dvija), còn có nhiều thời điểm khác cũng vô cùng công đức. Vậy vì sao việc cúng dường Śrāddha vào lúc trăng tàn (khi nguyệt suy) lại được đặc biệt tán dương?”

Verse 2

एतन्मे सर्वमाचक्ष्व विस्तरेण महामुने

“Xin bậc Đại hiền (mahāmune) hãy giảng giải cho tôi tất cả điều ấy một cách tường tận.”

Verse 3

भर्तृयज्ञ उवाच । सत्यमेतन्महाराज श्राद्धार्हाः संति भूरिशः । कालाः पितृगणानां च तृप्तिदास्तुष्टिदाश्च ये

Bhartṛyajña thưa: “Quả đúng như vậy, tâu Đại vương. Có nhiều thời điểm xứng đáng để cử hành Śrāddha—những thời khắc ban sự mãn nguyện và hoan hỷ cho hội chúng Tổ tiên (Pitṛ).”

Verse 4

मन्वाद्या वा युगाद्याश्च तेषां संक्रांतयोऽपराः । व्यतीपातो गजच्छाया ग्रहणं सोम सूर्ययोः

“Những dịp ấy gồm: khởi đầu các Manu và khởi đầu các Yuga; các kỳ saṅkrānti (chuyển vận của Mặt Trời) khác nhau của chúng; Vyatīpāta, Gaja-chāyā, và các nhật thực, nguyệt thực.”

Verse 5

एतेषु युज्यते श्राद्धं प्रकर्तुं पितृतृप्तये । तथा तीर्थे विशेषेण पुण्य आयतने शुभे

“Vào những dịp ấy, thật hợp lẽ để làm Śrāddha nhằm khiến Tổ tiên được thỏa mãn; và cũng vậy, đặc biệt thích hợp khi ở một tīrtha—nơi linh thánh, chốn an trú của công đức và điềm lành.”

Verse 6

श्राद्धार्हैर्ब्राह्मणैः प्राप्तैर्द्रव्यैर्वा पितृवल्लभैः । अपर्वण्यपि कर्तव्यं सदा श्राद्धं विचक्षणैः

“Khi có các brāhmaṇa xứng đáng thọ nhận nghi lễ Śrāddha, hoặc khi có phẩm vật được Tổ tiên yêu chuộng, bậc trí nên cử hành Śrāddha ngay cả vào những ngày không phải tithi lễ hội; thật vậy, hễ có thể thì nên làm Śrāddha.”

Verse 7

सोमक्षये विशेषेण शृणुष्वैकमना नृप । अमा नाम रवे रश्मिसहस्रप्रमुखः स्थितः

“Giờ đây, tâu Đại vương, xin hãy lắng nghe với nhất tâm giáo huấn đặc biệt về sự khuyết dần của Mặt Trăng. Trong Mặt Trời ngự một năng lực gọi là Amā, đứng đầu giữa muôn ngàn tia sáng.”

Verse 8

यस्य स्वतेजसा सूर्यः प्रोक्तस्त्रैलोक्यदीपकः । तस्मिन्वसति येनेन्दुरमावस्या ततः स्मृता

Nhờ chính quang lực của Ngài mà Mặt Trời được gọi là “ngọn đèn của ba cõi”; khi Mặt Trăng an trú trong quang lực/quyền năng ấy, ngày đó được ghi nhớ là Amāvasyā (ngày không trăng).

Verse 9

अक्षया धर्मकृत्ये सा पितृकृत्ये विशेषतः । अग्निष्वात्ता बर्हिषद आज्यपाः सोमपास्तथा

Amāvasyā ấy đem công đức không cạn cho các việc hành trì chánh pháp, đặc biệt là các nghi lễ dành cho Tổ tiên. Khi ấy, các hạng Pitṛ như Agniṣvātta, Barhiṣad, Ājyapa và Somapa được xem là gắn liền với nghi thức.

Verse 10

रश्मिपा उपहूताश्च तथैवायंतुनाः परे । तथा श्राद्धभुजश्चान्ये स्मृता नान्दीमुखा नृप

Tâu Đại vương, các Pitṛ được gọi là Raśmipā, Upahūta, Āyaṃtunā, cùng những vị khác mang danh Śrāddhabhuja, đều được ghi nhớ là các Nandīmukha Pitṛ.

Verse 11

एते पितृगणाः ख्याता नव देवसमुद्भवाः । आदित्या वसवो रुद्रा नासत्यावश्विनावपि

Những nhóm Pitṛ này nổi danh là chín, sinh từ chư Thiên: các Āditya, các Vasu, các Rudra, và cả các Nāsatya (Aśvin) nữa.

Verse 12

सन्तर्पयन्ति ते चैतान्मुक्त्वा नान्दीमुखान्पितॄन् । ब्रह्मणा ते समादिष्टाः पितरो नृपसत्तम

Tâu bậc vương thượng tối thắng, sau khi gác riêng các Nandīmukha Pitṛ, người ta làm lễ sántarpaya (dâng nước và phẩm vật) để làm thỏa mãn các Pitṛ khác ấy; chính Phạm Thiên (Brahmā) đã chỉ định các vị ấy cho việc này.

Verse 13

तान्संतर्प्य ततः सृष्टिं कुरुते पद्मसंभवः

Sau khi làm cho các vị ấy được thỏa mãn, Padmasaṃbhava (Phạm Thiên, đấng sinh từ hoa sen) liền tiến hành công cuộc tạo dựng vũ trụ.

Verse 14

पितरो अन्येऽपि मर्त्या निवसन्ति त्रिविष्टपे । द्विविधास्ते प्रदृश्यंते सुखिनोऽसुखिनः परे

Các vị Pitṛ khác nữa—xưa từng là người—cũng cư ngụ tại Triviṣṭapa (cõi trời). Họ được thấy có hai hạng: kẻ an vui và kẻ bất an, khổ não.

Verse 15

येभ्यः श्राद्धानि यच्छंति मर्त्य लोके स्ववंशजाः । ते सर्वे तत्र संहृष्टा देववन्मुदिताः स्थिताः

Những vị mà con cháu trong cõi người dâng lễ śrāddha—tất thảy đều ở nơi ấy hoan hỷ, vui mừng như chư thiên.

Verse 16

येषां यच्छन्ति ते नैव किंचित्किञ्चित्स्ववंशजाः । क्षुत्पिपासाकुला स्ते च दृश्यन्ते बहुदुःखिताः

Còn những vị mà con cháu chẳng dâng cúng gì cả—thì bị thấy là khốn khổ vì đói khát, chịu nhiều đau đớn.

Verse 17

कस्यचित्त्वथ कालस्य पितरः सुरपूजिताः । अग्निष्वात्तादयः सर्वे त्रिदशेन्द्रमुपस्थिताः

Rồi đến một thời điểm, các Pitṛ—được chư thiên tôn kính, đứng đầu là Agniṣvātta—đều đến chầu trước Thiên Đế Indra, chúa tể của Ba Mươi vị thần.

Verse 18

भक्त्या दृष्टा महाराज सहस्राक्षेण पूजिताः । तथान्यैर्विबुधैः सर्वैः प्रस्थिताः स्वे निकेतने

Tâu Đại vương, họ được chiêm ngưỡng với lòng sùng tín và được Sahasrākṣa (Đế Thích/Indra) phụng thờ. Cũng được chư thiên khác đồng kính lễ, họ liền lên đường trở về nơi cư ngụ của mình.

Verse 19

पितृलोकं महाराज दुर्लभं त्रिदशैरपि । तान्दृष्ट्वा प्रस्थितान्राजन्पितरो मर्त्यसंभवाः

Tâu Đại vương, cõi Pitṛloka khó đạt đến, dẫu đối với chư thiên cũng vậy. Thấy họ lên đường, các Pitṛ—những vị từng sinh làm người—cũng hướng tâm chú ý, xúc động.

Verse 20

क्षुत्पिपासार्दिता ये च त ऊचुर्दैन्यमाश्रिताः । स्तुत्वाऽथ सुस्तवैर्दिव्यैः पितृसूक्तैश्च पार्थिव

Tâu đức vua, những người bị đói khát hành hạ đã thưa lời trong tâm thế khiêm cung. Rồi họ ca tụng bằng những thánh tụng tuyệt diệu, những bài tán ca thiêng liêng và các Pitṛ-sūkta—lời kệ dâng lên Tổ linh—mà bày tỏ lời thỉnh cầu.

Verse 21

वेदोक्तैरपरैश्चैव पितृतुष्टिकरैः परैः । ततः प्रोचुश्च संहृष्टाः पितरस्तान्सुरोद्भवाः

Lại còn những lời tụng khác nữa—được Veda chuẩn nhận, thù thắng, làm Tổ linh hoan hỷ. Bấy giờ các Pitṛ, vốn phát sinh từ chư thiên, vui mừng mà cất lời với họ.

Verse 22

प्रसन्नाः स्मो वयं सर्वे युष्माकं शंसितव्रताः । तस्माद्ब्रूत वयं येन यच्छामो वो हृदि स्थितम्

“Chúng ta đều hoan hỷ,” các ngài nói, “vì những hạnh nguyện của các ngươi thật đáng tán thán. Vậy hãy nói đi—bằng cách nào chúng ta có thể ban cho các ngươi điều đang ấp ủ trong lòng?”

Verse 23

पितर ऊचुः । वयं हि पितरः ख्याता मनुष्याणामिहागताः । स्वर्गे स्वकर्मणा नित्यं निवसाम सुरैः सह

Các Pitṛ nói: “Quả thật, chúng ta được biết đến là các Pitṛ; chúng ta đến đây vì lợi ích của loài người. Trên cõi trời, nhờ oai lực của công đức tự thân, chúng ta an trú vĩnh hằng cùng chư thiên.”

Verse 24

विमानेषु विचित्रेषु संस्थिताः सर्वतोदिशम् । वांछितेषु च लोकेषु यामो ध्वजपताकिषु

“An vị trên những cỗ thiên xa kỳ diệu khắp mọi phương, chúng ta du hành đến các thế giới theo điều mình ước nguyện—rực rỡ cờ xí và phướn báu.”

Verse 25

हंसबर्हिण जुष्टेषु संसेव्येष्वप्सरोगणैः । गन्धर्वैर्गीयमानाश्च स्तूयमानाश्च गुह्यकैः

“Nơi thiên nga và công thường lui tới, được các đoàn Apsaras hầu cận, được Gandharva ca tụng bằng khúc nhạc, và được các Guhyaka tán dương, chúng ta an trú trong vinh hiển.”

Verse 26

परं सन्तिष्ठमानानामस्माकं त्रिदशैः सह । अत्यर्थं जायते तीव्रा क्षुत्पिपासा सुदारुणा

“Thế nhưng, dù an trụ nơi ấy cùng ba mươi vị thiên thần, trong chúng ta vẫn dấy lên một cơn đói khát vô cùng dữ dội và đáng sợ.”

Verse 27

यस्या मन्यामहे चित्ते वह्निमध्यगता वयम् । भक्षयामः किमेतान्हि पक्षिणो विविधानपि । हंसादीन्मधुरालापान्किं वा चाप्सरसां गणान्

“Dữ dội đến nỗi trong tâm chúng ta tưởng như đang ở giữa lửa. Vậy chúng ta có thể ăn gì đây—những loài chim muôn vẻ này ư, cả những thiên nga giọng ngọt và các loài khác ư, hay thậm chí là các đoàn Apsaras?”

Verse 28

यदि कश्चित्क्षुधाविष्टः कञ्चिदादाय पक्षिणम् । गुप्तो गृह्णाति भक्षार्थं हन्तुं शक्तोऽपि सोऽपि न

Nếu có người bị cơn đói bức bách, lén bắt một con chim để làm thức ăn—dẫu có đủ sức, ngay cả người ấy cũng không nỡ giết nó.

Verse 29

अजराश्चामराश्चैव स्वर्गे ये स्वर्गगाः खगाः । तथा मनोरमा वृक्षा नन्दनादि वनेषु च

Và những loài chim bay lượn nơi cõi trời thì không già, không chết; cũng vậy, những cây cối mỹ lệ trong các khu rừng như Nandana v.v. đều hiện hữu ở đó.

Verse 30

फलिता ये प्रदृश्यंते प्राप्यांश्चापि मनोरमाः । तत्फलानि वयं सर्वे गृह्णीमः पितरो यदि

Những trái ấy hiện ra đã chín trọn, lại đáng ưa đáng lấy; giá như chúng ta—các Pitṛ—có thể tự mình hái lấy những quả ngọt mỹ lệ ấy!

Verse 31

न त्रुटंत्यपि यत्नेन समाकृष्टानि तान्यपि । एतल्लेखापगातोयं तृषार्त्ता यदि यत्नतः । प्रपिबामो न हस्तेषु तच्च तोयं पुनः स्पृशेत्

Dẫu gắng sức kéo, chúng cũng chẳng rời cành. Và khi bị cơn khát hành hạ, chúng ta cố công uống nước sông Lekhā, nhưng nước không ở lại trong tay—nó trôi tuột đi, ta lại chạm vào lần nữa cũng chỉ uổng công.

Verse 32

भुंजानश्च न कोऽप्यत्र दृश्यतेऽत्र पिबन्नपि । तस्मात्त्रिविष्टपावासो ह्यस्माकं घोरदारुणः

Ở đây chẳng thấy ai ăn, cũng chẳng thấy ai uống. Vì thế, ngay cả chốn Trivisṭapa (cõi trời) mà chúng ta cư ngụ cũng trở nên ghê gớm và khắc nghiệt.

Verse 33

एते सुरगणाः सर्वे ये चान्ये गुह्यकादयः । दृश्यंतेऽत्र विमानस्था सर्वे संहृष्टमानसाः

Tất cả các đoàn chư thiên này—và những vị khác như các Guhyaka—đều được thấy tại đây, ngự trên những cỗ xa cung trời, ai nấy tâm hoan hỷ tràn đầy.

Verse 34

क्षुत्पिपासापरित्यक्ता नानाभोगसमाश्रयाः । कदाचिच्च वयं सर्वे भवामस्तादृशा इव

Thoát khỏi đói khát, nương tựa nơi muôn vàn lạc thú—đôi khi, tất cả chúng ta cũng trở nên như thể giống họ (chư thiên) vậy.

Verse 35

क्षुत्पिपासापरित्यक्ताः सतोषं परमं गताः । तत्किं कारणमेतद्यत्क्षुत्पि पासा प्रजायते

Dẫu chúng ta đã dứt bỏ đói khát và đạt đến sự mãn nguyện tối thượng—vì cớ gì mà đói và khát lại sinh khởi trở lại?

Verse 36

आकस्मिकी च बाधा नः कदाचिन्न प्रणश्यति । तथा कुरुत भद्रं वो यथा तुष्टिः प्रजायते

Và nỗi khổ đột ngột của chúng ta đôi khi chẳng hề tiêu tan thật sự. Vậy xin hãy hành động—nguyện điều lành đến với các ngài—sao cho sự thỏa mãn được sinh khởi (cho chúng ta).

Verse 37

शाश्वती नो यथाऽन्येषां देवानां स्वर्गवासिनाम् । यूयं हि पितरो यस्माद्देवानां भावितात्मनाम्

Nguyện cảnh giới của chúng ta được bền lâu như các chư thiên khác đang cư ngụ nơi thiên giới; bởi chính các ngài là các Pitṛ (Tổ linh) của những vị thần có tự tâm đã viên mãn.

Verse 38

वयं चैव मनुष्याणां तेन वः शरणं गताः । पितर ऊचुः । अस्माकमपि चैवैषा कष्टावस्था प्रजायते

Chúng ta là các Pitṛ (tổ tiên) của loài người, nên vì thế đã đến nương tựa nơi các ngươi. Các Pitṛ nói: “Đối với chúng ta cũng vậy, chính cảnh khổ đau này phát sinh.”

Verse 39

शक्राद्या विबुधा व्यग्राः श्राद्धं यच्छंति नो यदा । ततश्चागत्य तान्सर्वे देवान्संप्रार्थयामहे

Khi Indra và các vị thần khác, bận rộn với công việc của mình, ban cho chúng ta các lễ phẩm śrāddha, thì chúng ta đến gần và khẩn thiết cầu thỉnh tất cả các vị thần ấy.

Verse 40

ततस्तृप्तिं प्रगच्छामस्तैर्देवैस्तर्पिता वयम् । युष्माकं वंशजा ये च प्रयच्छंति समाहिताः

Sau đó chúng ta đạt được sự mãn nguyện trọn vẹn, vì đã được các vị thần ấy làm lễ tarpana mà thỏa mãn đúng pháp. Và những người sinh trong dòng dõi của các ngươi, với tâm chuyên nhất, dâng các lễ vật đúng nghi—nhờ họ mà chúng ta được an lòng.

Verse 41

कथं न तृप्तिमायातास्ते सर्वे तैः प्रतर्पिताः । यत्र प्रमादिभिर्वंश्यैर्न तर्प्यंते कथंचन

Làm sao tất cả họ lại không đạt đến sự mãn nguyện, khi đã được những người ấy làm lễ thỏa mãn đúng pháp? Nhưng nơi nào con cháu trong dòng tộc vì lơ là mà chẳng hề làm lễ thỏa mãn, thì ở đó tổ tiên không bao giờ được an lòng.

Verse 42

क्षुत्पिपासाकुलाः सर्वे ते तदा स्युर्न संशयः । किं पुनर्नरकस्था ये धर्मराजनिवेशने

Khi ấy, tất cả họ hẳn sẽ bị hành hạ bởi đói và khát—không còn nghi ngờ gì. Huống chi những kẻ ở địa ngục, trong nơi cư ngụ của Dharmarāja!

Verse 43

एतद्धि कारणं प्रोक्तं युष्माकं च कथंचन । क्षुत्पिपासोद्भवं रौद्रं युष्माभिर्यदुदीरितम्

Quả thật đây được tuyên nói là nguyên nhân cũng ở nơi các ngươi. Tình trạng dữ dội sinh từ đói và khát mà các ngươi đã nói, phát sinh do sự sao lãng việc cúng dường đúng phép.

Verse 44

तदस्माकं विभागं चेद्यूयं यच्छत सत्तमाः । सर्वे कव्यस्य दत्तस्य तत्कुर्मो वै हितं शुभम्

Vì thế, hỡi bậc tối thắng, nếu các ngươi ban cho chúng ta phần chia đúng phép, thì tất cả chúng ta sẽ làm điều lợi ích và cát tường để đáp lại lễ vật cúng tổ tiên (kavya) đã được dâng.

Verse 45

ब्रह्माणं प्रार्थयित्वा च स्वयं गत्वा तदंतिकम् । बाढमित्येव तैरुक्ते तत आदाय तानपि

Sau khi khẩn cầu Phạm Thiên (Brahmā), tự thân đến trước Ngài; khi họ đáp: “Được vậy”, thì (người ấy) liền dẫn họ cùng đi.

Verse 46

दिव्याः पितृगणाः प्राप्ता विधेः सदनमुत्तमम् । नांदीमुखान्पुरस्कृत्य पितॄन्यांस्तर्पयेद्विधिः

Các đoàn thể Pitṛs thiêng liêng đã đến nơi cư ngụ tối thượng của Vidhī (Phạm Thiên). Đặt các tổ tiên Nāndīmukha ở hàng đầu, Vidhī bèn cử hành tarpaṇa để làm thỏa mãn các Pitṛs còn lại.

Verse 47

सृष्टिकाले तु संप्राप्ते वृद्धिकामः सुरेश्वरः । अथ तैः सह ते सर्वे स्तुत्वा तं कमलासनम् । प्रणिपत्य स्थिताः सर्वे पितरो विनयान्विताः

Khi thời khắc tạo hóa đến, Đế Chủ của chư thiên, mong cầu hưng thịnh, liền cùng với họ ca tụng Đấng Ngồi Trên Tòa Sen (Phạm Thiên). Tất cả các Pitṛs, đầy lòng khiêm cung, phủ phục đảnh lễ rồi đứng chầu cung kính.

Verse 48

पितॄंस्तान्विनयोपेतान्प्रणिपातपुरःसरान् । विधिः प्रोवाच राजेंद्र सांत्वयञ्श्लक्ष्णया गिरा

Tâu Đại vương, thấy các Pitṛ ấy khiêm cung, đi đầu bằng lễ phủ phục, Vidhī (Phạm Thiên) liền cất lời với họ, dùng lời dịu dàng mà an ủi.

Verse 49

ब्रह्मोवाच । किमर्थं पितरः सर्वे समायाता ममांतिकम् । देवतानां मया सार्धं संपूज्याः सर्वदा स्थिताः

Phạm Thiên nói: “Vì cớ gì mà tất cả các Pitṛ đến trước mặt ta? Các ngươi hằng an trụ là bậc đáng được thờ phụng, cùng với chư thiên, do chính ta tôn lập.”

Verse 50

तथान्येऽपि च दृश्यंते युष्माभिः सह संगताः । य एते मानवा काराः स्वल्पतेजोन्विताः स्थिताः

Lại còn thấy những kẻ khác cũng tụ hội cùng các ngươi—những con người này đứng đây, chỉ có chút ít hào quang.

Verse 51

पितर ऊचुः । पितरो मानवा ह्येते स्वर्गं प्राप्ताः स्वकर्मभिः । देवानां मध्यसंस्थाश्च पीड्यंते क्षुत्पिपासया

Các Pitṛ thưa: “Đây quả thật là tổ tiên loài người. Do nghiệp riêng, họ đã đạt cõi trời; nhưng ở giữa chư thiên, họ vẫn bị khổ vì đói và khát.”

Verse 52

यदा यच्छंति नो वंश्याः कव्यं चैव प्रमादतः । तदा गच्छंति नो तृप्तिं यानैर्यांति यथा सुराः

“Hễ khi nào con cháu chúng ta dâng kavya cho chúng ta—dẫu chỉ thưa thớt vì lơ là—thì khi ấy chúng ta được no đủ thỏa lòng, và đi lại bằng cỗ xe trời như chư thiên.”

Verse 53

तदैतैः प्रार्थनाऽस्माकं कृता शाश्वततृप्तये । न च शक्ता वयं दातुं तेन त्वां समुपस्थिताः

Vì thế, những vị này đã khẩn cầu chúng tôi để được sự thỏa mãn vĩnh cửu. Nhưng chúng tôi không thể ban cho; bởi vậy chúng tôi đến nương nơi Ngài.

Verse 54

यथा स्युर्देवता व्यग्रास्तदाऽस्माकमपि प्रभो कव्यं विना भवेदेषा दशा कष्टा सुरेश्वर

Như chư thiên trở nên bối rối, thì chúng tôi cũng vậy, bạch Chúa Tể. Không có kavyā, cảnh khổ đau này liền giáng xuống, ôi Đấng Chúa của chư thiên.

Verse 55

तस्मात्कुरु प्रसादं नः समेमेतैः सुरेश्वर । यथा स्याच्छाश्वती तृप्तिः स्वस्थानस्थायिनामपि

Vì vậy, ôi Chúa của chư thiên, xin ban ân sủng cho chúng tôi cùng với những vị này, để có được sự thỏa mãn vĩnh cửu, ngay cả cho những ai an trú trong cõi của mình.

Verse 56

एतेऽस्माकं प्रदास्यंति कव्यं यन्निजवंशजैः । प्रदत्तं तेन संप्राप्ता वयं देव त्वदन्तिकम्

Những vị này sẽ dâng cho chúng tôi kavyā do chính con cháu trong dòng tộc họ cúng hiến. Nhờ lễ vật ấy, bạch Thần linh, chúng tôi đã đến gần Ngài.

Verse 57

देवानां चैव यत्कव्यं तन्नास्माकं प्रतृ प्तये । यतः क्रियाविहीनं तन्न तेषां विद्यते क्रिया

Và kavyā vốn dành cho chư thiên không đem lại sự thỏa mãn cho chúng tôi. Vì đối với chúng tôi, nó thiếu nghi lễ đúng pháp; hành trì ấy không thuộc về họ trong quan hệ với chúng tôi.

Verse 58

पितॄनुद्दिश्य यत्कव्यं ब्राह्मणेभ्यः प्रदीयते । स्नातैर्धौतांबरैर्मर्त्यैस्तद्भवेत्तृप्तिदं महत्

Lễ vật śrāddha (kavya) được dâng cho các Bà-la-môn, với tâm hướng về các Tổ tiên (Pitṛ), bởi người phàm đã tắm gội và mặc y phục thanh sạch—ấy trở thành đại thí, ban sự mãn nguyện lớn lao cho Pitṛ.

Verse 59

पितॄणां सर्वदेवेश इत्येषा वैदिकी श्रुतिः । न स्नातस्याधिकारोऽस्ति देवानां च द्विजातिवत्

“Vì các Pitṛ mà phải hành lễ, hỡi Chúa tể của muôn thần”—đó là lời dạy Vệ-đà. Người chưa tắm gội thì không có tư cách nghi lễ; đối với việc thờ các thần cũng vậy, hỡi bậc nhị sinh (dvija).

Verse 60

पीयूषमपि तैर्दत्तं तेन नः स्यान्न तृप्तये

Dẫu những kẻ ấy (không đúng phép, không đủ tư cách) có dâng cả cam lộ (pīyūṣa) đi nữa, cũng chẳng thể đem lại sự mãn nguyện cho chúng ta—các Pitṛ.

Verse 61

तस्मान्मानुषदत्तैर्नो यथा कव्ये प्रजायते । स्वर्गस्थानां परा तृप्तिः सममेतैस्तथा कुरु

Vì thế, hãy sắp đặt sao cho nhờ những lễ vật do loài người dâng hiến, phần đáng được của chúng ta trong kavya của nghi lễ śrāddha được thành tựu; và cũng bằng chính những nghi thức ấy, hãy bảo đảm sự mãn nguyện tối thượng cho những bậc cư ngụ nơi thiên giới.

Verse 62

भर्तृयज्ञ उवाच । तच्छ्रुत्वा सुचिरं ध्यात्वा ब्रह्मा लोकपितामहः । तानुवाच ततः सर्वान्पितॄन्पार्थिवसत्तम

Bhartṛyajña thưa: Nghe lời ấy rồi trầm tư rất lâu, Brahmā—Đại Tổ phụ của các thế giới—bèn cất lời nói với tất cả các Pitṛ kia, hỡi bậc vua tối thượng.

Verse 63

ब्रह्मोवाच । अस्मिंस्त्रेतायुगे संज्ञा हव्यकव्यसमुद्भवा । संप्रयाता युगे युग्मे कलौ न प्रभविष्यति

Phạm Thiên nói: Trong thời Tretā-yuga này, trật tự nghi lễ gắn với lễ vật dâng chư thiên (havya) và cúng hiến tổ tiên (kavya) đã phát sinh; nhưng khi các yuga đôi lần lượt trôi qua, đến Kali-yuga thì sẽ không còn hưng thịnh.

Verse 64

यथायथा युगानां च ह्रास एष भविष्यति । तथातथा जना दुष्टा भविष्यंत्यन्यभक्तिकाः

Khi các yuga dần suy thoái, con người cũng sẽ ngày càng bại hoại, hướng lòng sùng mộ về những con đường xa lạ, bất thiện và những sự trung thành lầm lạc.

Verse 65

न दास्यंति यथोक्तानि ते कव्यानि कथंचन । ततः कष्टतराऽवस्था पितॄणां संभविष्यति

Họ sẽ chẳng bằng cách nào dâng các lễ kavya đúng như lời dạy; vì thế, một cảnh ngộ còn khốn khó hơn sẽ phát sinh cho các Pitṛ (tổ linh).

Verse 66

तस्मादहं करिष्यामि सुखोपायं शरीरिणाम् । येन सन्तर्पिता यूयं परां तृप्तिमवाप्स्यथ

Vì vậy, Ta sẽ thiết lập một phương tiện dễ dàng cho các hữu tình mang thân xác; nhờ đó, các ngươi (Pitṛ), được thỏa mãn đúng pháp, sẽ đạt đến sự mãn nguyện tối thượng.

Verse 67

पितुः पितामहस्यैव तत्पितुश्च ततः परम् । समुद्देशेन दत्तेन ब्राह्मणेभ्यः प्रभक्तितः

Vì cha, ông nội, và cha của ông nội nữa—khi một lễ vật được dâng cúng cho các Bà-la-môn với lòng sùng kính chân thành, và khi người dâng nêu rõ danh xưng các tổ tiên trong lời hồi hướng—thì sự cúng dường ấy sẽ đến với các ngài.

Verse 68

सर्वेषां स्यात्परा तृप्तिर्यावन्मां पितरोऽधुना । तथा मातामहानां च पक्षे नास्त्यत्र संशयः

Như vậy, tất cả các bậc Tổ tiên (Pitṛ) sẽ được mãn nguyện tối thượng, cho đến tận dòng tổ phụ của ta ngay trong hiện tại; phía ngoại tộc—tổ tiên bên ông ngoại—cũng vậy, điều ấy không hề nghi ngờ.

Verse 69

त्रिभिः सन्तर्पितास्तेऽपि तर्पिताः स्युर्ममावधि । युष्माकं तृप्तये यश्च सुखोपायो भविष्यति

Khi ba vị (trong mỗi dòng) đã được làm cho thỏa mãn, thì những vị còn lại cho đến giới hạn của ta cũng đều được thỏa mãn. Và phương tiện dễ dàng đem lại sự mãn nguyện cho các ngươi sẽ được tuyên bày như sau.

Verse 70

तं शृणुध्वं महाभागा गदतो मम सांप्रतम् । पितॄनन्नेन येनैव समुद्दिश्य द्विजोत्तमान्

Hãy lắng nghe, hỡi những bậc hữu phúc, khi ta đang nói lúc này. Chính bằng lễ cúng thực phẩm ấy—dâng hiến cho các Pitṛ và thỉnh mời các bậc nhị sinh tối thượng (Bà-la-môn)—nghi lễ được thực hành.

Verse 71

तर्पयिष्यंति तेनैव पिण्डान्दास्यंति भक्तितः । तन्नाम्ना तेन वस्तृप्तिः शाश्वती संभविष्यति

Cũng bằng chính phương tiện ấy, họ sẽ làm cho các Pitṛ được thỏa mãn và với lòng sùng kính sẽ dâng các piṇḍa. Nhờ chính danh xưng và nghi lễ ấy, sự mãn nguyện của các ngươi sẽ trở nên bền lâu.

Verse 72

तस्माद्गच्छत सन्तुष्टाः स्वानि स्थानानि पूर्वजाः

Vì thế, hỡi các bậc tiền nhân, hãy ra đi trong niềm hoan mãn, trở về nơi cư ngụ của chính mình.

Verse 73

ततस्ते सहितास्तैस्तु स्वानि स्थानानि भेजिरे । विमानैः सूर्यसंकाशैर्गत्वा पार्थिवसत्तम

Bấy giờ, cùng đi với họ, các vị ấy đạt đến nơi cư ngụ của mình; lên những cỗ thiên xa rực sáng như mặt trời mà đi, hỡi bậc vua tối thượng.

Verse 74

अथ संगच्छता राजन्कालेन महता ततः । तच्चापि न ददुः श्राद्धं मर्त्यास्त्रिपुरुषं च यत्

Nhưng theo thời gian trôi qua rất lâu, hỡi đại vương, phàm nhân lại chẳng dâng nổi cả lễ śrāddha ấy—tức phần cúng dành cho ba đời tổ tiên.

Verse 75

नित्यं पितॄन्समुद्दिश्य बहवोऽत्र नराधिप । कव्यभागान्पुनस्तेषां तथा पूर्वं यथा नृप

Nơi đây, hỡi chúa tể loài người, nhiều người thường xuyên hướng về các Pitṛ mà dâng cúng; nhưng phần kavya-bhāga của tổ tiên họ lại không được thọ nhận như trước, hỡi đại vương.

Verse 76

क्षुत्पिपासोद्भवापीडा महती समजायत । तेषां च दैविकानां च पितॄणां नृपसत्तम

Một nỗi khổ lớn do đói và khát phát sinh đã dấy lên nơi các Pitṛ thiêng liêng ấy nữa, hỡi bậc vua tối thượng.

Verse 77

समेत्याथ पुनः सर्वे ब्रह्माणं शरणं गताः । प्रोचुश्च प्रणिपत्योच्चैः सुदीनाः प्रपितामहम्

Rồi tất cả lại tụ hội và nương tựa nơi Brahmā. Trong cảnh khốn cùng, họ phủ phục đảnh lễ và kêu lớn lên với Prāpitāmaha, bậc Đại Tổ Phụ.

Verse 78

भगवन्न प्रयच्छंति नित्यं नो वंशसंभवाः । श्राद्धानि दौःस्थ्यमापन्नास्तेन सीदामहे विभो

Ôi Đấng Tối Thượng! Những người sinh trong dòng tộc chúng con không thường xuyên cúng lễ Śrāddha cho chúng con. Vì thế chúng con lâm vào cảnh khốn khó và héo mòn, ôi bậc Đại Hùng.

Verse 79

यथा पूर्वं तथा देव तदुपायं प्रचिन्तय । कंचिद्येन दरिद्रा वै प्रीणयंति च ते पितॄन्

Vì vậy, ôi Thần Linh, xin hãy nghĩ ra một phương tiện để mọi sự được như xưa—một cách thức nhờ đó ngay cả người nghèo cũng có thể làm vui lòng và thỏa mãn các Pitṛ (tổ tiên) của mình.

Verse 80

भर्तृयज्ञ उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा तानाह प्रपितामहः । कृपाविष्टो महाराज सर्वान्पितृगणांस्तथा

Bhartṛyajña nói: Nghe lời họ, bậc Prāpitāmaha (đại tổ tiên), động lòng từ bi, đã lên tiếng với toàn thể hội chúng Pitṛ, ôi Đại vương.

Verse 81

सत्यमेतन्महाभागा दौःस्थ्यं यांति दिनेदिने । जना यथायथा याति युगं श्रेष्ठं च पृष्ठतः

Điều ấy thật đúng, hỡi những bậc hữu phúc: ngày qua ngày, chúng sinh rơi vào cảnh khốn khó. Khi con người cứ tiến bước theo lối hành xử của mình, thời đại cao quý dần lùi lại phía sau.

Verse 82

तथापि च करिष्यामि युष्मदर्थमसंशयम् । उपायं लघु सन्तृप्तिर्येन वोऽत्र भवि ष्यति

Dẫu vậy, không nghi ngờ gì, ta sẽ hành động vì lợi ích của các ngươi. Ta sẽ ban một phương tiện để ngay tại đây, sự thỏa mãn của các ngươi được thành tựu một cách dễ dàng.

Verse 83

अमानाम रवे रश्मिसहस्रप्रमुखः स्थितः । तस्मिन्वसति येनेन्दुरमावास्या ततः स्मृता

Vào ngày gọi là Amā, Mặt Trời hiển lộ với ngàn tia sáng thù thắng; và vì khi ấy Mặt Trăng được nói là ngự trong Mặt Trời, nên ngày ấy được ghi nhớ là Amāvāsyā (ngày không trăng).

Verse 84

तस्मिन्नहनि ये श्राद्धं पितॄनुद्दिश्य चात्मनः । करिष्यंति नरा भक्त्या ते भविष्यंति सुस्थिताः

Trong ngày ấy, những người nam với lòng chí thành cử hành lễ śrāddha, hồi hướng đến các Pitṛ và vì phúc lợi tâm linh của chính mình, sẽ được an lập vững bền trong an lạc.

Verse 85

धनधान्यसमोपेता सर्वशत्रुविवर्जिताः । अपमृत्युपरित्यक्ता मम वाक्याद संशयम्

Họ sẽ được đầy đủ của cải và lương thực, lìa mọi kẻ thù, và thoát khỏi cái chết yểu—đó là lời ta bảo chứng, không chút nghi ngờ.

Verse 86

भर्तृयज्ञ उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा बभूवुर्हृष्टमानसाः । पितरः कव्यमासाद्य प्रहष्टेनांतरात्मना

Bhartṛyajña nói: Nghe lời ấy của ngài, các Pitṛ hoan hỷ trong lòng; nhận được phần cúng dường xứng đáng (kavya), họ vui mừng tận nội tâm.

Verse 87

ययुः स्वानि निकेतानि प्रेषिताः पद्मयोनिना । अमावास्यादिनं प्राप्य श्राद्धं दत्तं स्ववंशजैः

Được Đấng Sinh từ Hoa Sen (Brahmā) sai đi, họ trở về nơi cư ngụ của mình; và khi ngày Amāvāsyā đến, lễ śrāddha đã được chính con cháu trong dòng tộc họ dâng cúng.

Verse 88

संतृप्ता मासमात्रं च तस्थुः संतुष्टमानसाः । गच्छता त्वथकालेन दौःस्थ्यं प्राप्य नरा भुवि । दर्शेऽस्मिन्नपि नो श्राद्धं प्रायः कुर्वंति केचन

Họ được no đủ, tâm ý hoan hỷ, nên ở yên như vậy chừng một tháng. Nhưng theo thời gian trôi, người đời lại rơi vào cảnh khốn khó; và ngay cả ngày Darśa (ngày sóc), vẫn có kẻ thường không làm lễ Śrāddha.

Verse 89

ततः पितृगणाः सर्वें ये दिव्या ये च मानुषाः । क्षुत्पिपासाकुला भूयो ब्रह्माणं शरणं गताः

Bấy giờ toàn thể các chúng Pitṛ—cả bậc thiên giới lẫn nhân gian—lại bị đói khát bức bách, bèn đến nương tựa nơi Phạm Thiên (Brahmā).

Verse 91

भगवन्निंदुक्षये श्राद्धं प्रोक्तं मासं त्वया विभो । अस्माकं प्रीणनार्थाय यत्करिष्यंति मानवाः

Ôi Đấng Thế Tôn, bậc Đại Năng! Khi trăng khuyết dần, Ngài đã dạy rằng trọn một tháng đều thích hợp để cử hành lễ Śrāddha. Ấy là để làm hoan hỷ chúng Pitṛ, nhờ con người thực hiện các nghi thức khiến tổ tiên được thỏa lòng.

Verse 92

दौःस्थात्तदपि नो कुर्युः प्रायशस्तु पितामह । तेनास्माकं परा पीडा क्षुत्पिपासासमुद्भवा

Thế nhưng vì nghèo túng, họ thường chẳng làm được ngay cả điều ấy, ôi Đấng Tổ Phụ. Bởi vậy chúng con chịu nỗi khổ lớn, phát sinh từ đói và khát.

Verse 93

तस्मात्कुरु प्रसादं नो यथा पूर्वं सुरेश्वर । तथापि दुःस्थताभाजस्तर्पयिष्यंति नोऽधुना

Vì thế, xin Ngài ban ân như thuở trước, ôi Chúa tể chư thiên, để ngay cả những người mang gánh nghèo khó nay cũng có thể dâng cúng, làm lễ tarpaṇa mà làm thỏa lòng chúng con.

Verse 94

भर्तृयज्ञ उवाच । अथ ब्रह्मापि संचिन्त्य तानुवाच कृपान्वितः । युष्मदर्थं मयोपायश्चिंतितः पितरो लघुः

Bhartṛyajña nói: Bấy giờ, Brahmā cũng suy tư rồi, với lòng từ mẫn, bảo họ rằng: “Hỡi các Pitṛ, vì lợi ích của các ngươi, ta đã nghĩ ra một phương tiện dễ dàng.”

Verse 95

येन तृप्तिं परां यूयं गमिष्यथ पित्रीश्वराः । अमावास्योद्भवं श्राद्धमलब्ध्वापि च वत्सरम्

“Nhờ điều này, hỡi các bậc tôn chủ trong hàng Pitṛ, các ngươi sẽ đạt sự mãn nguyện tối thượng—dẫu suốt một năm không được hưởng lễ śrāddha gắn với ngày sóc (amāvāsyā).”

Verse 96

यथा मम प्रसादेन तच्छृणुध्वं समाहिताः । आषाढ्याः पंचमे पक्षे कन्यासंस्थे दिवाकरे

“Để điều ấy thành tựu nhờ ân phúc của ta—hãy lắng nghe với tâm chuyên nhất. Vào tháng Āṣāḍha, trong kỳ thứ năm, khi mặt trời an trụ tại Kanyā (Xử Nữ)… ”

Verse 97

मृताहनि पुनर्यो वै श्राद्धं दास्यति मानवः । तस्य संवत्सरंयावतृप्ताः स्युः पितरो ध्रुवम्

“Ai trong loài người lại cử hành śrāddha vào đúng ngày giỗ (ngày kỵ) ấy, thì các Pitṛ của người đó chắc chắn được thỏa mãn suốt trọn một năm.”

Verse 98

एवं ज्ञात्वा करिष्यंति प्रेतपक्षे नरा भुवि । श्राद्धं यूयं न संदेहो भविष्यथ सुतर्पिताः

“Biết vậy, người đời trên cõi đất sẽ làm lễ śrāddha trong Pretapakṣa, tức nửa tháng dành cho người đã khuất. Không nghi ngờ gì, khi ấy các ngươi sẽ được no đủ, thỏa mãn.”

Verse 99

यावत्संवत्सरं तेन एकेनापि तु सत्तमाः । तस्मिन्नपि च यः श्राद्धं युष्माकं न प्रदास्यति

“Hỡi các bậc tối thắng! Chỉ với một nghi lễ ấy cũng đủ cho trọn một năm… nhưng dù vậy, kẻ nào không dâng lễ śrāddha cho các ngài…”

Verse 100

शाकेनाऽपि दरिद्रोऽसावंत्यजत्वमुपेष्यति । आसनं शयनं भोज्यं स्पर्शं संभाषणं तथा

“Dẫu nghèo, chỉ với rau quả thôi cũng có thể làm được; kẻ ấy sẽ sa vào thân phận bị khai trừ (outcaste). (Người đời sẽ khước từ) chỗ ngồi, giường nằm, đồ ăn, sự chạm đến, và cả lời trò chuyện.”

Verse 102

न सुखं धनधान्यं च तेषां भावि कथंचन । तस्माद्गच्छत चाव्यग्राः स्वस्थानं पितरो द्रुतम्

“Đối với họ, chẳng thể có hạnh phúc, cũng không có của cải hay thóc lúa. Vì vậy, hỡi các Pitṛ, xin hãy đi—không ưu lo—mau trở về nơi cư ngụ của chính mình.”

Verse 103

कलिकालेऽपि संप्राप्ते दारुणे निर्धेने जने । वर्षांते श्राद्धमेकं हि प्रकरिष्यंति मानवाः

“Dẫu thời Kali đáng sợ đã đến và dân chúng nghèo túng, loài người vẫn sẽ làm ít nhất một lễ śrāddha vào cuối năm.”

Verse 104

येनाखिलं भवेद्वर्षं युष्माकं प्रीतिरुत्तमा

“Nhờ đó, suốt trọn cả năm, niềm hoan hỷ tối thượng của các ngài được khởi sinh.”

Verse 105

भर्तृयज्ञ उवाच । तच्छ्रुत्वा पितरो हृष्टा जग्मुः स्वंस्वं निकेतनम् । वर्षांतेऽपि समासाद्य श्राद्धं न स्युर्बुभुक्षिताः

Bhartṛyajña nói: Nghe vậy, các Pitṛ (Tổ linh) hoan hỷ và trở về nơi cư ngụ của mỗi vị. Đến cuối năm, các ngài sẽ không còn đói khát nữa, vì lễ śrāddha sẽ được cử hành.

Verse 106

अथ येऽत्र दुरात्मानो निःशंकाः कृपणात्मकाः । कलिना मोहिताः श्राद्धं वत्सरांतेऽपि नो ददुः

Nhưng những kẻ ác ở đây—trơ trẽn và keo kiệt—bị Kali làm mê muội, nên đến cuối năm cũng chẳng dâng cúng śrāddha.

Verse 107

तेषां तु पितरो भूयो दिव्यैःपितृभिरन्विताः । ब्रह्माणं शरणं जग्मुः प्रोचुस्ते दीनमानसाः

Nhưng các Pitṛ của những người ấy, lại cùng với các Pitṛ thiên giới, đến nương tựa nơi Phạm Thiên (Brahmā); lòng buồn thảm, các ngài cất lời thưa.

Verse 108

भगवन्वत्सरांतेऽपि कन्यासंस्थे दिवाकरे । नास्माकं वंशजाः श्राद्धं प्रयच्छंति दुरात्मकाः

“Bạch Đấng Thế Tôn, ngay cả vào cuối năm, khi Mặt Trời an trụ tại Kanyā (Xử Nữ), con cháu chúng con—tâm địa ác—cũng không dâng lễ śrāddha cho chúng con.”

Verse 109

तेन संपीडिता देव क्षुत्पिपासा समाकुलाः । वयं शरणमापन्नास्तत्प्रतीकारमाचर

Vì thế, ôi Thần linh, chúng con bị dày vò bởi đói khát. Chúng con đã đến nương tựa nơi Ngài; xin Ngài hãy thi hành phương cách cứu giải điều ấy.

Verse 110

यथा पूर्वं महाभाग वदोपायं लघूत्तमम् । एकाहिकेन श्राद्धेन येनास्माकं हि शाश्वती । प्रीतिः संजायते देव त्वत्प्रसादात्सुरेश्वर

Như trước kia, ô bậc đại phúc, xin hãy nói cho chúng tôi phương tiện tốt nhất và giản dị nhất—nhờ đó, chỉ bằng lễ śrāddha trong một ngày, niềm mãn nguyện bền lâu của chúng tôi được sinh khởi, ô Thần linh, ô Chúa tể chư Thiên, do ân phúc của Ngài.

Verse 111

वंशक्षयेऽपि संजाते ह्यस्माकं पतनं भवेत्

Dẫu cho dòng tộc có đến hồi đoạn tuyệt, sự suy sụp của chúng tôi vẫn sẽ xảy ra.

Verse 112

भर्तृयज्ञ उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा चिरं ध्यात्वा पितामहः । कृपया परयाविष्टस्ततः प्रोवाच सादरम्

Bhartṛyajña nói: Nghe lời họ, Đấng Tổ Phụ (Phạm Thiên Brahmā) trầm tư rất lâu. Rồi, tràn đầy lòng đại bi, Ngài kính cẩn nói với họ.

Verse 113

ब्रह्मोवाच । अन्यो युष्मत्प्रतुष्ट्यर्थमुपायश्चिंतितो मया । स लघुर्येन वोऽत्यंतं तृप्तिर्भवति शाश्वती

Phạm Thiên Brahmā nói: Ta đã nghĩ ra một phương tiện khác để các ngươi được thỏa mãn trọn vẹn—một phương tiện giản dị—nhờ đó sự mãn nguyện của các ngươi trở nên tuyệt đối và vĩnh cửu.

Verse 114

गयाशिरः समासाद्य श्राद्धं दास्यंति येऽत्र वः । अप्येकं तत्प्रभावेन दिव्यां गतिमवाप्स्यथ

Khi đến Gayāśiras, những ai cử hành lễ śrāddha tại đây vì các ngươi—dù chỉ một lần—nhờ chính oai lực ấy, các ngươi sẽ đạt đến cảnh giới thiêng liêng.

Verse 115

अपि पापात्मनः पुंसो ब्रह्मघ्नस्यापि देहिनः । अपि रौरवसंस्थस्य कुम्भीपाकगतस्य च

Ngay cả đối với kẻ tội lỗi—ngay cả người mang thân đã sát hại một Bà-la-môn—ngay cả kẻ đang chịu ở địa ngục Raurava, hay rơi vào Kumbhīpāka—cũng vậy.

Verse 116

प्रेतभावगतस्यापि यस्य श्राद्धं प्रदास्यति । गयाशिरसि वंशस्थस्तस्य मुक्तिर्भविष्यति

Dẫu đã rơi vào cảnh giới ngạ quỷ (preta), nếu con cháu trong dòng tộc dâng lễ śrāddha cho người ấy tại Gayāśiras, thì sự giải thoát sẽ thuộc về người ấy.

Verse 117

एतन्मम वचः श्रुत्वा सांप्रतं भुवि मानवाः । निःस्वा अपि करिष्यंति श्रादमेकं हि तत्र च । गयाशिरसि सुव्यक्तं युष्माकं मुक्तिदायकम्

Nghe lời ta nói, nay người đời trên mặt đất—dẫu nghèo khó—cũng sẽ làm ít nhất một lễ śrāddha tại đó. Vì tại Gayāśiras, điều ấy hiển nhiên là đấng ban cho các ngươi sự giải thoát.

Verse 118

भर्तृयज्ञ उवाच । तच्छ्रुत्वा पितरस्तस्य वचनं परमेष्ठिनः । अनुज्ञातास्ततस्तेन स्वानि स्थानानि भेजिरे

Bhartṛyajña nói: Nghe lời phán ấy của Parameṣṭhin (Phạm Thiên), các vị Tổ linh (Pitṛs) được Ngài cho phép, rồi trở về nơi cư ngụ của mình.

Verse 119

ततःप्रभृति श्राद्धानि प्रवृत्तानि धरातले । पिंडदानसमे तानि यावदापुरुषत्रयम्

Từ đó về sau, các nghi lễ śrāddha được lưu hành trên cõi đất. Chúng được xem ngang với việc dâng piṇḍa, và công đức (cũng như bổn phận) lan đến ba đời.

Verse 120

पूर्वं ब्रह्मादितः कृत्वा ये केचित्पुरुषा गताः । परलोकं समुद्दिश्य तान्नराञ्छक्तितो नृप

Tâu Đại vương, hướng nghi lễ về cõi hậu thế, con người nên tùy theo khả năng mà cử hành để hồi hướng cho tất cả những bậc đã khuất từ trước—bắt đầu từ Phạm Thiên (Brahmā) trở đi.

Verse 121

तत्संख्यानां द्विजेंद्राणां दत्तवंतोऽपि वांछितम् । अदैवत्यमिदं श्राद्धं दरिद्राणां सुखावहम्

Dẫu chỉ bố thí cúng dường cho bấy nhiêu vị Bà-la-môn tối thượng, người ta cũng đạt điều mong cầu. Lễ Śrāddha này là ‘không nương tựa các thần khác’, và đem an lạc cho kẻ nghèo khó.

Verse 122

पितॄणां देवतानां च मनुष्याणां सुतृप्ति दम् । तस्माच्छ्राद्धं प्रकर्तव्यं पुरुषेण विजानता

Lễ Śrāddha ban sự thỏa mãn viên mãn cho các Pitṛ (Tổ tiên), cho chư Thiên, và cả loài người. Vì vậy, người có trí nhất định nên cử hành Śrāddha.

Verse 123

पितॄणां वांछता तृप्तिं कालेष्वेतेषु यत्नतः । गयायां च विशेषेण लोकद्वयमभीप्सता

Ai cầu mong sự thỏa mãn của các Pitṛ thì phải chuyên cần cử hành nghi lễ vào những thời điểm thích hợp ấy—đặc biệt tại Gayā—nếu muốn phúc lợi ở cả hai cõi (đời này và đời sau).

Verse 124

न ददाति नरः श्राद्धं पितॄणां चन्द्रसंक्षये । क्षुत्पिपासापरीतांगाः पितरस्तस्य दुःखिताः

Nếu một người không dâng lễ Śrāddha cho các Pitṛ vào kỳ trăng tàn (thời Amāvasyā), thì tổ tiên của người ấy sẽ sầu khổ, thân thể bị bủa vây bởi đói và khát.

Verse 125

प्रेतपक्षं प्रतीक्षंते गुरुवांछासमन्विताः । कर्षुका जलदं यद्वद्दिवानक्तमतंद्रिताः

Với niềm khát vọng mãnh liệt, họ chờ đến Pitṛ-pakṣa (nửa tháng dành cho tổ tiên), như người nông phu ngày đêm tỉnh thức đợi mây mưa.

Verse 126

प्रेतपक्षे व्यतिक्रांते यावत्कन्यां गतो रविः । तावच्छ्राद्धं च वांछंति दत्तं स्वैः पितरः सुतैः

Dẫu Pitṛ-pakṣa đã qua, cho đến khi Mặt Trời vào Kanyā (Xử Nữ), các Pitṛ vẫn mong lễ Śrāddha do chính con trai mình dâng cúng.

Verse 127

ततस्तुलागतेप्येके सूर्ये वांछंति पार्थिव । श्राद्धं स्ववंशजै र्दत्तं क्षुत्पिपासासमाकुलाः

Và ngay khi Mặt Trời đã vào Tulā (Thiên Bình), tâu Đại vương, vẫn có một số Pitṛ khát khao lễ Śrāddha do con cháu dâng, vì bị dày vò bởi đói và khát.

Verse 128

तस्मिन्नपि व्यतिक्रांते काले चांलिं गते रवौ । निराशाः पितरो दीनास्ततो यांति निजालयम्

Khi thời hạn ấy cũng qua và Mặt Trời đã chuyển bước, các Pitṛ—tuyệt vọng và buồn bã—bèn trở về nơi cư ngụ của mình.

Verse 129

मासद्वयं प्रतीक्षंते गृहद्वारं समाश्रिताः । वायुभूताः पिपासार्ताः क्षुत्क्षामाः पितरो नृणाम्

Trong hai tháng, các Pitṛ của loài người đứng đợi nơi cửa nhà, trở nên vi tế như gió, khổ vì khát và suy kiệt vì đói.

Verse 130

यावत्कन्यागतः सूर्यस्तुलास्थश्च महीपते । तथा दर्शदिने तद्वद्ब्रह्मणो वचनान्नृप

Chừng nào Mặt Trời đã vào Kanyā (Xử Nữ) và còn ở Tulā (Thiên Bình), hỡi bậc chúa tể cõi đất—và cũng vậy vào ngày Darśa (ngày sóc, trăng non)—thì đúng như thế, tâu Đại vương, theo lời phán của Phạm Thiên (Brahmā).

Verse 131

तस्माच्छ्राद्धं सदा कार्यं पितॄणां तृप्तिमिच्छता । तिलोदकं विशेषेण यथा ब्रह्मवचो नृप

Vì thế, ai mong cho các Pitṛ (tổ tiên) được mãn nguyện thì nên luôn cử hành Śrāddha—đặc biệt là dâng tilodaka, nước pha mè—bởi đó là lời của Phạm Thiên (Brahmā), tâu Đại vương.

Verse 132

वित्ताभावेऽपि दर्शायां श्राद्धं देयं विपश्चिता । तदभावे च कन्यायां संस्थिते दिवसाधिपे

Dẫu thiếu của cải, bậc trí vẫn nên dâng Śrāddha vào ngày Darśā (ngày sóc, trăng non). Nếu không thể, thì hãy cử hành khi Mặt Trời—chúa tể của ngày—đang ở Kanyā (Xử Nữ).

Verse 133

तदभावे गयायां च सकृच्छ्राद्धं हि निर्वपेत् । येन नित्यं प्रदत्तस्य श्राद्धस्य फलमश्नुते

Nếu ngay cả thế cũng không thể, thì tại Gayā hãy cử hành Śrāddha chỉ một lần; nhờ vậy, người ấy hưởng được quả báo của Śrāddha như thể đã dâng cúng mỗi ngày.

Verse 134

एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि नराधिप । येनैतत्क्रियते श्राद्धं जनैः पितृ परायणैः

Hỡi bậc chúa tể loài người, ta đã trình bày với Đại vương trọn vẹn mọi điều mà ngài hỏi; nhờ theo đó, những người một lòng nương tựa nơi tổ tiên (Pitṛ) cử hành Śrāddha.

Verse 135

अमावास्यां विशेषेण प्रेतपक्षे च पार्थिव

Đặc biệt vào ngày Amāvāsyā (ngày sóc, trăng non), và cả trong kỳ Pretapakṣa (nửa tháng dành cho người đã khuất), tâu Đại vương.

Verse 136

यश्चैतां शृणुयात्पुण्यां श्राद्धोत्पत्तिं पठेच्च वा । स सर्वदोषनिर्मुक्तः श्राद्धदानफलं लभेत्

Ai nghe câu chuyện thánh thiện này về nguồn gốc của Śrāddha, hoặc tụng đọc nó, người ấy được giải trừ mọi lỗi lầm và thọ nhận quả phúc của việc cúng dường Śrāddha.

Verse 137

श्राद्धकाले पठेद्यस्तु श्राद्धोत्पत्तिमिमां नरः । अक्षयं तद्भवेच्छ्राद्धं सर्वच्छिद्रविवर्जितम्

Nhưng người nào tụng đọc bản tường thuật này về nguồn gốc Śrāddha đúng vào lúc cử hành Śrāddha, thì lễ Śrāddha của người ấy trở nên bất hoại, trọn vẹn, không còn bất cứ khiếm khuyết nào.

Verse 138

असद्द्रव्येण वा चीर्णमनर्हैर्ब्राह्मणैरपि । अभुक्तं कामहीनं वा मन्त्रहीनमथापि वा

Dẫu lễ ấy được cử hành bằng vật phẩm không đúng phép, hoặc thậm chí với những brāhmaṇa không xứng đáng; dẫu để nguyên không ai thọ thực, hoặc làm mà thiếu tâm nguyện chân chánh, hoặc thậm chí thiếu cả thần chú—

Verse 139

सर्वं संपूर्णतां याति कीर्तनात्पार्थिवोत्तम । अस्याः श्राद्धसमुत्पत्तेः कीर्तनाच्छ्रवणादपि

Tâu bậc Đại vương tối thượng, tất cả những điều ấy đều được viên mãn nhờ sự tụng niệm; quả thật, chỉ cần tụng đọc hoặc thậm chí lắng nghe bản tường thuật về sự phát khởi của Śrāddha này.

Verse 216

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटके श्वरक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्धकल्पे श्राद्धोत्पत्तिवर्णनंनाम षोडशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc chương thứ 216, mang tên “Mô tả nguồn gốc của Śrāddha”, thuộc Śrāddha-kalpa, trong phần Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya của Nāgara Khaṇḍa thứ sáu, thuộc Skanda Mahāpurāṇa, trong Ekāśītisāhasrī Saṃhitā.