Adhyaya 188

Verse 1

सूत उवाच । ततस्तु पंचमे चाह्नि संजाते ते द्विजोत्तमाः । श्वेतधौतांबराः सर्वे सुस्नाताः शुचयः स्थिताः

Sūta nói: Rồi khi ngày thứ năm đến, những bậc tối thượng trong hàng hai lần sinh ấy đứng sẵn—tắm gội tinh sạch, trong ngoài thanh tịnh, và tất cả đều khoác y trắng vừa được giặt sạch.

Verse 2

चक्रुः सर्वाणि कर्माणि पुलस्त्येन प्रबोधिताः । सदोमध्ये गताश्चैव ऋत्विग्वरणपूर्वकाः

Được Pulastya chỉ dạy, họ thực hiện trọn vẹn mọi nghi lễ đã định; rồi sau khi tuyển chọn các vị tế sư (ṛtvij) trước, họ tiến vào giữa giảng đường tế lễ.

Verse 3

अध्वर्युणा समादिष्टान्प्रैषान्प्रोचुर्यथा क्रमम् । होमार्थं दीप्तवह्नौ च ऋत्विग्भिः सुसमाहितैः

Theo lệnh của vị Adhvaryu, các lời hiệu triệu nghi lễ (praiṣa) được xướng lên đúng thứ tự; và để cử hành hỏa tế, các tế sư tâm ý chuyên nhất đã dâng lễ homa vào ngọn lửa rực cháy.

Verse 4

एतस्मिन्नेव काले तु ह्युद्गात्रा कर्म योजितम् । शंकुभिः क्रियते यच्च साम गीतिप्रसूचितम्

Ngay vào lúc ấy, vị Udgātṛ khởi động nghi lễ—nghi thức được thực hiện với các mốc śaṃku và được chỉ dẫn bằng giai điệu thánh ca Sāman.

Verse 5

सप्तावर्तं द्विजश्रेष्ठाः सदोमध्यगतेन च । यत्राऽगच्छंति ते सर्वे देवा यज्ञांशलालसाः

Hỡi các bậc Bà-la-môn tối thắng, trong nghi lễ bảy vòng ở giữa chính điện tế tự, hết thảy chư thiên đều đến đó, khát khao phần lễ vật của tế đàn.

Verse 6

सोमपानकृते चैव विशेषेण मुदान्विताः । प्रारब्धे सोमभक्ष्येऽथ गीते चोद्गातृनिर्मिते

Và vì việc uống Soma, các ngài tràn đầy hoan hỷ đặc biệt. Khi phần Soma được khởi sự và tiếng thánh ca do Udgātṛ cất lên vang dậy, nghi lễ liền quy tụ trọn vẹn điềm lành cát tường.

Verse 7

आगता कन्यका चैका सामगीतिसमुत्सुका । शंकुकर्णनजं चित्रं वांछमाना विचक्षणा

Bấy giờ có một thiếu nữ đến, lòng háo hức với thánh ca Sāma; tinh anh và sáng suốt, nàng khao khát được thấy hình tướng kỳ diệu sinh từ Śaṃku và Karṇa.

Verse 8

छन्दोगस्य सुता श्रेष्ठा देवशर्माभिधस्य च । औदुम्बरीति नाम्ना सा सामश्रवणलालसा

Nàng là ái nữ ưu tú của vị Chāndoga tên Devaśarman; tên nàng là Audumbarī, và nàng tha thiết khát khao được nghe thánh ca Sāman.

Verse 9

उद्गातारं च सदसि वचनं व्याजहार सा । यथायथा प्रवर्तंते शंकवः सामसूचिताः

Trong hội chúng, nàng cất lời trang nghiêm thưa với Udgātṛ, nói rõ rằng từng bước một, các cọc śaṃku—như được các khúc tụng Sāman chỉ bày—được vận hành trong nghi lễ.

Verse 10

दक्षिणाग्नौ द्रुतं गत्वा कुरु होमं यथोदितम् । येन त्वं मुच्यसे पापान्न चेद्व्यर्थो भविष्यति

Hãy mau đến ngọn lửa phương Nam và cử hành lễ homa đúng như lời truyền dạy; nhờ đó ngươi sẽ được giải thoát khỏi tội lỗi—bằng không, mọi việc sẽ thành vô ích.

Verse 11

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा साभिप्रायं द्विजोत्तमाः । ततः स चिन्तयामास यावत्तद्व्याहृतं वचः

Nghe lời nàng và thấu rõ ý tứ sâu kín, bậc tối thượng trong hàng nhị sinh liền dừng lại; rồi ông trầm tư một lúc về những điều nàng đã nói.

Verse 12

ततः पप्रच्छ तां कन्या मुद्गाता विस्मयान्वितः । कुतस्त्वमसि चाऽयाता सुता कस्य वदस्व मे

Bấy giờ, Mudgāta đầy kinh ngạc hỏi thiếu nữ: “Nàng từ đâu đến? Nàng là con gái của ai? Hãy nói cho ta biết.”

Verse 13

औदुम्बर्युवाच । पर्वतस्य सुता चास्मि विख्याता देवशर्मणः । जातिस्मरा महाभाग प्राप्ता गन्धर्वलोकतः

Audumbarī thưa: “Bạch bậc đại phúc, thiếp là con gái của Parvata, người được biết đến với danh xưng Devaśarmā. Thiếp là kẻ nhớ được tiền kiếp, và đã đến từ cõi Gandharva.”

Verse 14

उद्गातोवाच । गन्धर्वस्य सुता कस्य केन शप्तासि पुत्रिके । कदा ते भविता मोक्षो मानुषत्वस्य कीर्त्तय

Udgāta nói: “Nàng là ái nữ của vị Gandharva nào? Ai đã nguyền rủa nàng? Và đến bao giờ nàng mới được giải thoát khỏi thân phận làm người—hãy nói cho ta biết.”

Verse 15

औदुम्बर्युवाच । नारदः पर्वतश्चैव गन्धर्वौ विदितौ जनैः । पर्वतस्य सुता चास्मि शप्ताहं नारदेन हि

Audumbarī thưa: “Nārada và Parvata là hai vị Gandharva nổi danh trong nhân gian. Ta là con gái của Parvata, và quả thật ta đã bị Nārada nguyền rủa.”

Verse 16

विपंचीं वादयन्स्वैरं दृष्टः स मुनिसत्तमः । अजानंत्या च तानानां विशेषं मूर्च्छनोद्भवम् । मया स हसितोऽतीव तानभंगतया गतः

“Bậc hiền thánh tối thượng ấy được thấy đang tự tại gảy đàn vipaṃcī. Vì không hiểu những sai biệt vi tế của các âm tán sinh từ phép chuyển cung đúng đắn, ta đã cười nhạo quá mức, cho rằng tiếng đàn của ngài bị ‘gãy’.”

Verse 17

ततः स कुपितो मह्यं ददौ शापं द्विजोत्तमः । मिथ्यापहसितो यस्मादहं शापमतोऽर्हसि

“Bấy giờ, vị Bà-la-môn tối thượng ấy nổi giận với ta và ban lời nguyền: ‘Vì ngươi đã cười nhạo ta một cách sai trái, nên ngươi đáng chịu lời nguyền này.’”

Verse 18

मानुषाणामयं धर्मस्तस्मात्त्वं मानुषी भव । मया प्रसादितः सोऽथ पित्रा सार्धं मुनीश्वरः

“‘Đó là pháp của loài người; vậy hãy trở thành người.’ Rồi bậc thánh chủ ấy được nguôi lòng—nhờ ta và phụ thân ta cùng nhau khẩn cầu.”

Verse 19

शापांतं कुरु मे नाथ बालिशाया विशेषतः । मानुषत्वं च मे भूयात्सुस्थाने सुकुले विभो

Lạy Chúa tể, xin chấm dứt lời nguyền của con—nhất là vì con đã dại khờ. Xin cho con được tái sinh làm người ở nơi chốn tốt lành, trong gia tộc cao quý, ôi Đấng hùng lực.

Verse 20

सुस्थाने चांतकालश्च ब्राह्मणस्य निवेशने । ततोऽहं तेन संप्रोक्ता चमत्कारपुरें शुभे

(Ngài ban cho) giờ phút cuối của con sẽ đến ở nơi chốn tốt lành, trong nhà của một vị Bà-la-môn. Rồi sau đó, con được Ngài chỉ dạy đến thành cát tường mang tên Camatkārapura.

Verse 21

देवशर्मा तु विप्रेंद्रः कुलीनः सर्वशास्त्रवित् । तस्य तु ब्राह्मणी नाम्ना सत्यभामेति विश्रुता

Có một vị Bà-la-môn bậc nhất tên Devaśarmā—dòng dõi cao quý và thông suốt mọi śāstra. Vợ ngài, một bà-la-môn nữ, nổi danh với tên Satyabhāmā, được người đời biết đến rộng rãi.

Verse 22

तस्या गर्भं समासाद्य मानुषत्वं समाचर । यदा पैतामहो यज्ञस्तस्मिन्क्षेत्रे भविष्यति

“Hãy vào thai nàng và thọ lấy thân người. Khi lễ tế ‘Paitāmaha’ được cử hành tại thánh địa (kṣetra) ấy, thì (sự việc đã định) sẽ xảy ra.”

Verse 23

उद्गातुः समये तस्य शंकोश्चैव विपर्यये । तदा तु स त्वया वाच्यो ह्यस्थाने शंकुराहितः । सर्वदेवसभा मध्ये तदा मोक्षो भविष्यति

“Đến đúng thời khắc đã định cho vị udgātṛ (người xướng tụng Sāma-veda), và khi Śaṅku hành động trái với trật tự, ngươi phải nói rằng: ‘Cọc (śaṅku) đã được cắm sai chỗ.’ Giữa hội chúng của chư thiên, khi ấy sự giải thoát sẽ thành tựu.”

Verse 24

इमां मे दैविकीं कांतां तनुं पश्य द्विजोत्तम । विमानं पश्य चायातं पित्रा संप्रेषितं मम

“Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, hãy nhìn thân thể thần diệu, rực sáng của ta. Và hãy nhìn cỗ vimāna cõi trời đã đến, do phụ vương ta sai phái.”

Verse 25

उद्गातोवाच । तुष्टोऽहं ते विशालाक्षि यज्ञस्याऽविघ्नकारके । न वृथा दर्शनं मे स्याद्विशेषाद्देवसंभवे । वरं वरय मत्तस्त्वं तस्मादौदुम्बरीप्सितम्

Udgātṛ nói: “Hỡi người mắt lớn, đấng trừ chướng ngại cho lễ tế, ta hài lòng về nàng. Nhất là vì nàng có nguồn gốc thần linh, sự hiện diện của ta trước nàng không thể là vô ích. Vậy nên, hỡi Audumbarī, hãy xin nơi ta điều phúc lành nàng mong cầu.”

Verse 26

औदुम्बर्युवाच । यदि मे यच्छसि वरं सन्तुष्टो ब्राह्मणोत्तम । सर्वेषामेव देवानां पुरतश्च ददस्व तम्

Audumbarī thưa: “Nếu ngài, hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, đã hoan hỷ mà ban cho tôi một ân phúc, thì xin hãy ban ngay trước mặt tất cả chư thiên.”

Verse 27

अद्यप्रभृति यः कश्चिद्यज्ञं भूमौ समाचरेत् । तस्मिन्सदसि मध्यस्था मूर्तिः कार्या यथा मम

“Từ hôm nay trở đi, bất cứ ai cử hành lễ tế trên mặt đất, thì trong sảnh đường tế lễ (sadas) ấy phải tạo một tượng hình và đặt ở chính giữa, theo hình dáng của ta.”

Verse 28

ततो मत्पुरतश्चैव कार्यं शकुप्रचारणम् । स्वर्गस्थाया भवेत्तुष्टिर्मम तेन कृतेन च

“Rồi ngay trước mặt ta cũng phải cử hành nghi thức ‘śaku-pracāraṇa’. Nhờ việc ấy, ta—đang ngự nơi cõi trời—sẽ được thỏa lòng.”

Verse 29

सूत उवाच । तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा उद्गाता तामथाब्रवीत् । अद्यप्रभृति यः कश्चिद्यज्ञमत्र करिष्यति

Sūta nói: Nghe lời nàng, vị Udgātṛ liền đáp: “Từ hôm nay trở đi, bất cứ ai sẽ cử hành tế lễ (yajña) tại nơi này…”

Verse 30

सदोमध्ये तु तां स्थाप्य पूजयित्वा विलेपनैः । वस्त्रैराभरणैश्चैव गन्धपुष्पानुलेपनैः

“…sau khi an vị nàng ở giữa giảng đường tế lễ, hãy thờ phụng bằng các thứ hương liệu xoa bôi và đồ trang sức—dâng y phục và châu báu, lại thoa hương thơm và hoa.”

Verse 31

ततः शंकुप्रचारं तु करिष्यति तदग्रतः । एतद्वाक्यं मया प्रोक्तं सर्वदेवसमा गमे

“Rồi ngay trước mặt nàng, nghi lễ śaṅku-pracāra (nghi thức đo đạc/đánh dấu bằng cọc) sẽ được cử hành. Lời này do ta nói ra trong hội chúng nơi chư thiên đều tụ hội.”

Verse 32

नान्यथा भावि भद्रं ते त्वं संतोषं परं व्रज । त्वया विरहितं भद्रे सदःकर्म करिष्यति

“Sẽ không thể khác được—nguyện điều lành đến với nàng. Hãy đi vào sự an lạc tối thượng. Hỡi bậc hiền phúc, dù nàng vắng mặt, nghi lễ sadaḥ-karma (nghi thức của hội chúng) vẫn sẽ được cử hành đúng pháp.”

Verse 33

वृथा भावि च तत्सर्वं यथा भस्महुतं तथा । या नारी सदसो मध्ये फलैस्त्वां पूजयिष्यति

“Bằng không, tất cả sẽ hóa vô ích—như lễ vật đổ vào tro tàn. Nhưng người phụ nữ nào, giữa hội chúng, sẽ thờ phụng nàng bằng trái quả…”

Verse 34

फलेफले कोटिगुणं तस्याः श्रेयो भविष्यति । सफलाश्च दिशः सर्वा भविष्यंति न संशयः

Với mỗi trái quả dâng cúng, phúc lành và công đức của nàng sẽ tăng lên gấp triệu lần. Mọi phương hướng đối với nàng đều trở nên hanh thông, kết quả viên mãn—không chút nghi ngờ.

Verse 35

वस्त्रमाभरणं या च पुष्पधूपादिकं तथा । तुभ्यं दास्यति तत्सर्वं तस्याः कोटिगुणं फलम्

Người phụ nữ nào dâng lên Ngài y phục và trang sức, lại dâng hoa, hương và các lễ vật khác—bất cứ điều gì nàng dâng, quả phúc dành cho nàng sẽ tăng gấp triệu lần.

Verse 36

परं तावत्प्रतीक्षस्व मा विमानं समारुह । देवि केनापि कार्येण तव पूजां समाचरे

Nhưng lúc này, xin hãy đợi một chút—chớ vội bước lên thiên xa. Ôi Nữ Thần, bằng một cách nào đó, xin cho việc thờ phụng Ngài được cử hành.

Verse 37

देवा ऊचुः । युक्तं त्वया द्विजश्रेष्ठ वचनं समुदाहृतम् । अस्माकमपि वाक्येन सत्यमेतद्भविष्यति

Chư thiên nói: “Lời ngươi thốt ra thật hợp lẽ, hỡi bậc tối thắng trong hàng Nhị Sanh. Theo lời tuyên của chính chúng ta nữa, điều này nhất định sẽ thành sự thật.”

Verse 38

सूत उवाच । उद्गात्रा सैतमुक्ता च तिष्ठतिष्ठेत्यथोदिता । देवी वरविमानेन गृहीता सांऽबरे स्थिता

Sūta nói: “Được vị udgātṛ (người xướng tụng Sāma) nói như thế, rồi lại được gọi ‘Hãy ở lại, hãy ở lại!’, Nữ Thần được rước lên một thiên xa rực rỡ và dừng lại lơ lửng giữa không trung.”

Verse 39

एतस्मिन्नेव काले तु देवशर्मसुताऽभवत् । देवी नगरमध्यस्थां सर्वा नार्यो द्विजोत्तमाः

Ngay vào lúc ấy, con gái của Devaśarman liền hiện ra. Nữ Thần đứng giữa lòng thành, và tất cả phụ nữ (cùng các bậc nhị sinh cao quý)…

Verse 40

कुतूहलात्समायातास्तस्या दर्शनलालसाः । काचित्फलानि चादाय काचिद्वस्त्राणि भक्तितः । यथार्हं पूजिता ताभिः सर्वाभिश्च द्विजोत्तमाः

Vì lòng hiếu kỳ, họ cùng tụ hội, khát khao được darśana của nàng. Người mang trái quả, người mang y phục với lòng sùng kính. Như lẽ phải, nàng được tất cả họ tôn thờ, hỡi bậc nhị sinh tối thượng.

Verse 41

श्रुत्वा स्वदुहितुः सोऽपि देवशर्मा समाययौ । सपत्नीकः प्रहृष्टात्मा विस्मयोत्फुल्ललोचनः

Nghe tin về chính con gái mình, Devaśarmā cũng đến đó—cùng với vợ. Tâm hồn hân hoan, đôi mắt mở rộng vì kinh ngạc.

Verse 42

सोऽपि यावत्प्रणामं च तस्याश्चक्रे द्विजो त्तमाः । सपत्नीकस्तदा प्रोक्त्वा निषिद्धस्तु तथा तया

Khi vị brāhmaṇa ưu tú ấy sắp cúi lạy nàng, ông đứng đó cùng vợ thì được nàng cất lời và ngăn cấm như vậy.

Verse 43

ताततात नमस्कारं मा मे कुरु सहांबया । प्राप्ता स्वर्गगतिर्नाम मम नाशं प्रया स्यति

Nàng thưa: “Cha ơi, cha ơi—xin đừng cúi lạy con, dù cùng với mẹ. Con đã đạt con đường lên cõi trời; nếu cha làm vậy, chính sự thành tựu của con sẽ bị hủy hoại.”

Verse 44

तिष्ठात्रैव सपत्नीको यावदद्य दिनं विभो । त्वामादाय सपत्नीकं यास्यामि त्रिदिवालयम् । अनेनैव शरीरेण याचयित्वा सुरो त्तमान्

Bậc tôn kính, xin ngài hãy ở ngay đây cùng hiền thê cho đến hết ngày hôm nay. Con sẽ đưa ngài—cùng với hiền thê—đến cõi trời, và bằng chính thân này con sẽ khẩn cầu các vị thần tối thượng.

Verse 45

ततस्तौ हर्षितौ तत्र पितरौ हि व्यवस्थितौ । प्रेक्षमाणौ सुतायास्तां पूजां जनविनिर्मिताम् । मन्यमानौ तदात्मानमधिकं सर्व देहिनाम्

Bấy giờ, đôi thân phụ mẫu đứng đó hoan hỷ, dõi nhìn lễ cúng mà dân chúng đã sắp đặt cho ái nữ của họ, và tự nghĩ rằng cảnh giới của nàng vượt trội hơn mọi loài hữu thân.

Verse 46

तस्य ये स्वजनाः केचित्सर्वे तेऽपि द्विजोत्तमाः । शंसमाना सुतां तां तु तत्समीपं व्यवस्थिताः

Và những thân quyến nào của ông có mặt—các vị Bà-la-môn ưu tú ấy cũng vậy—đều đứng gần nàng, ca ngợi ái nữ ấy.

Verse 47

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो भृगुर्यत्र पितामहः । निष्क्रम्य सदसस्तस्मात्कृताञ्जलिरुवाच तम्

Đúng lúc ấy, hiền thánh Bhṛgu đến nơi Đại Tổ (Phạm Thiên) đang ngự. Bước ra khỏi hội chúng, ngài chắp tay cung kính mà bạch với Người.

Verse 48

उद्गात्रा देव चात्मीयो मार्गः श्रुतिविवर्जितः । विहितः कन्यकां धृत्वा सदोमध्ये सुरेश्वर

“Bạch Chúa tể, một vị tư tế Udgātṛ đã lập ra một lề lối riêng, không có thẩm quyền của Veda; đặt một thiếu nữ ở giữa hội chúng, ô Đấng Thống lãnh chư thiên.”

Verse 49

देवत्वं जल्पितं तस्या नागर्याः सुरसंनिधौ । सोमपानं तथा कुर्मो वयं तत्र तया सह

Trước sự hiện diện của chư thiên, thiếu nữ thành thị ấy đã nói về thần tính của mình; và ngay tại đó, chúng ta cùng nàng thọ ẩm Soma thiêng.

Verse 51

सोऽब्रवीच्छापभ्रष्टेयं गन्धर्वी ब्राह्मणालये । अवतीर्णा विधेर्यज्ञे मुक्ति रस्याः प्रकीर्तिता

Ông nói: “Gandharvī này vì lời nguyền mà sa sút địa vị, nay giáng xuống trong gia thất của một bà-la-môn. Trong tế lễ của Phạm Thiên (Vidhi), sự giải thoát của nàng đã được tuyên cáo.”

Verse 52

नारदेन पुरा देव कोपेन च तथा मुदा । तस्या देव वरो दत्तो मया तुष्टेन सांप्रतम्

Ôi Thiên thần, thuở xưa—nhờ duyên Nārada, giữa cơn giận và niềm hoan hỷ—ta, khi đã hài lòng, nay ban cho nàng một ân phúc thần linh.

Verse 53

शंकुप्रचारं नो बाह्यं तव संपत्स्यते क्वचित् । देवैः सर्वैः समानीता प्रतिष्ठां प्रपितामह

Sự chuyển động của Ngài vượt khỏi ranh giới đã định bằng cọc đo sẽ chẳng bao giờ xảy ra; vì chư thiên đã cùng nhau thiết lập sự an vị thánh thiêng ấy, ô Prapitāmaha (Đại Tổ).

Verse 54

एतस्मिन्नंतरे प्राप्ताः कैलासाच्च द्विजोत्तमाः । श्रुत्वा चौदुंबरीजातं माहात्म्यं धरणीतले

Ngay lúc ấy, các bậc tối thượng trong hàng nhị sinh đã từ Kailāsa đến; trên cõi đất, họ đã nghe về đại uy đức của điều phát sinh từ cây Udumbara (cây sung).

Verse 55

यज्ञे पैतामहे चैव हाटकेश्वरसंभवे । क्षेत्रे पुण्यतमे तत्र पूजार्थं द्विजसत्तमाः

Hỡi bậc tối thượng trong hàng Nhị sinh! Tại thánh địa chí tịnh ấy—trong lễ tế Paitāmaha, nơi gắn với sự hiển lộ của Hāṭakeśvara—họ đã đến để phụng thờ.

Verse 56

हृष्टा मातृगणा ये च अष्टषष्टिप्रमाणतः । पूज्यंते ये च गन्धर्वैः सिद्धैः साध्यैर्मरुद्गणैः

Hoan hỷ thay các đoàn Mẫu Thần—tổng cộng sáu mươi tám vị—những bậc được Gandharva, Siddha, Sādhya và các chúng Marut tôn thờ.

Verse 57

पृथक्पृथग्विधै रूपैर्लोकविस्मयकारकैः । नृत्यंत्यश्च हसंत्यश्च गायंत्यश्च तथापराः

Với muôn hình tướng khiến cả thế gian kinh ngạc, kẻ thì múa, kẻ thì cười, và những vị khác lại cất tiếng ca.

Verse 58

तासां कोलाहलं श्रुत्वा ब्रह्मविष्णुपुरःसराः । विस्मयं परमं प्राप्ताः सर्वे देवाः सवासवाः

Nghe tiếng náo động vang dậy của các vị ấy, hết thảy chư thiên—do Brahmā và Viṣṇu dẫn đầu, cùng với Indra—đều rơi vào nỗi kinh ngạc tột bậc.

Verse 59

किमेतदिति जल्पंतः प्रोत्थिता यज्ञमंडपात् । एतस्मिन्नंतरे प्राप्ताः सर्वास्ता यत्र पद्मजः

Họ nói: “Đây là chuyện gì?”, rồi đứng dậy khỏi nhà tế lễ; và ngay trong khoảnh khắc ấy, tất cả đều đến nơi Padmaja (Brahmā) đang ngự.

Verse 60

प्रणम्य शिरसा हृष्टास्ततः प्रोचुस्तु सादरम् । वयमेवं समायाताः श्रुत्वा ते यज्ञमुत्तमम्

Cúi đầu đảnh lễ trong niềm hoan hỷ, họ liền cung kính thưa rằng: “Chúng con đã đến đây như vậy, vì được nghe về lễ tế (yajña) tối thượng của Ngài.”

Verse 61

आमंत्रिताश्च देवेश वायुना जगदायुना । यज्ञभागा न चास्माकं विद्यंते यज्ञकर्मणि

Và chúng con cũng đã được mời, ô Đấng Chúa tể chư thiên, bởi Vāyu—hơi thở sinh mệnh của thế gian. Thế nhưng trong nghi lễ yajña này, phần cúng tế dành cho chúng con lại không hề được định.

Verse 62

एतान्येव दिनानीह नायातास्तेन पद्मज । औदुंबरीं वयं श्रुत्वा ह्यपूर्वां तेन संगताः

“Ô Đấng Liên Hoa Sinh (Phạm Thiên), từ khi ấy đến nay chỉ mới ít ngày trôi qua. Nghe về Audumbarī kỳ diệu, chưa từng có, nên chúng con đã cùng nhau tụ hội mà đến.”

Verse 63

सा दृष्ट्वा पूजिताऽस्माभिः प्रणिपातपुरःसरम् । पर्वतस्य सुता यस्माद्गन्धर्वस्य महात्मनः

“Vừa thấy nàng, chúng con đã tôn thờ nàng, khởi đầu bằng lễ phủ phục; bởi nàng là ái nữ của vị Gandharva cao quý tên Parvata.”

Verse 64

सर्वकामप्रदा स्त्रीणां सर्वदेवैः प्रतिष्ठिता । स्थानं दर्शय चास्माकं त्वं देव प्रपितामह

“Nàng ban mọi điều sở nguyện cho phụ nữ và được chư thiên đồng tôn lập làm linh thánh. Ôi Đấng Thần linh, bậc Đại Tổ Phụ (Phạm Thiên), xin chỉ cho chúng con nơi chốn thích hợp.”

Verse 65

अष्टषष्टिप्रमाणश्च गणोऽस्माकं व्यवस्थितः । तच्छ्रुत्वा पद्मजो ज्ञात्वा संकीर्णं यतमंडपम् । व्याप्तं देवगणैः सर्वैस्त्रयस्त्रिंशत्प्रमाणकैः

“Đoàn tùy tùng của chúng ta được sắp đặt theo số sáu mươi tám. Nghe vậy, Đấng Sinh Từ Hoa Sen (Phạm Thiên) liền hiểu rằng giảng đường đã trở nên chật kín—khắp nơi đều tràn đầy các chúng thiên, đủ ba mươi ba loại.”

Verse 66

ततो मध्यगमाहूय स तदा नगरोद्भवम् । श्रुताध्ययनसंपन्नं वृहस्पतिमिवापरम् । अब्रवीच्छ्लक्ष्णया वाचा त्यक्ता मौनं पितामहः

“Rồi Ngài gọi một người sinh trong dòng Nāgara tiến ra giữa—bậc thành tựu nhờ nghe và học thánh điển, như một Bṛhaspati khác. Khi ấy, Đấng Tổ Phụ Brahmā phá tan sự im lặng, cất lời dịu dàng.”

Verse 67

त्वं गत्वा मम वाक्येन विप्रान्नागरसंभवान् । प्रब्रूहि गोत्रमुख्यांश्च ह्यष्टषष्टिप्रमाणतः

“Hãy đi, mang theo lời ta, mà nói với các Brāhmaṇa sinh trong dòng Nāgara; cũng hãy xướng danh các vị đứng đầu các gotra—đúng theo số sáu mươi tám.”

Verse 68

एते मातृगणाः प्राप्ता अष्टषष्टिप्रमाणकाः । एकैक गोत्रमुख्याश्च एकैकस्य प्रमाणतः

“Các nhóm Thánh Mẫu (Mātṛ-gaṇa) này đã đến, đủ số sáu mươi tám; và cũng vậy, vị trưởng của mỗi gotra đều hiện diện—mỗi gotra một vị, đúng theo phần.”

Verse 69

स्वेस्वे भूमिविभागे च स्थानं यच्छतु सांप्रतम् । एतत्साहाय्यकं कार्यं भवद्भिर्मम नागराः । प्रसादं प्रचुरं कृत्वा येन तुष्टिं प्रयांति च

“Giờ đây, trong từng phần đất được phân định, hãy lập tức dành cho họ một chỗ xứng hợp. Việc trợ duyên này các ngươi, hỡi những Nāgara của ta, phải thực hiện—bằng cách sắm sửa và cúng dường rộng rãi, để họ được hoan hỷ mãn nguyện.”

Verse 70

ततः स सत्वरं गत्वा तान्समाहूय नागरान् । प्रोवाच विनयोपेतः प्रणिपत्य ततः परम्

Bấy giờ, ông vội vã đi đến, triệu tập các Nāgara; với lòng khiêm cung, ông trước hết đảnh lễ rồi mới cất lời.

Verse 71

तच्छ्रुत्वा नागराः सर्वे संतोषं परमं गताः । एकैकस्य गणस्यैव ददुः स्थानं निजं तदा

Nghe lời ấy, tất cả các Nāgara đều hoan hỷ tột bậc. Rồi mỗi đoàn, mỗi nhóm đều được ban cho chỗ ở thích đáng của riêng mình.

Verse 72

ततस्ताः मातरः सर्वाः प्रणिपत्य पितामहम् । तदनन्तरमेवाथ गायत्रीं भक्तिपूर्वकम्

Bấy giờ, tất cả các Thánh Mẫu đều đảnh lễ Pitāmaha (Phạm Thiên). Ngay sau đó, với lòng sùng kính, các Ngài tiến đến tôn kính Gāyatrī.

Verse 73

विप्रसंसूचिते स्थाने सर्वाश्चैव व्यवस्थिताः । पूजितास्तर्पिताश्चैव बलिभिर्विविधैरपि

Tại nơi vị brāhmaṇa chỉ dạy, tất cả đều an vị đúng chỗ. Các Ngài được phụng thờ trang nghiêm và được làm thỏa mãn bằng lễ vật, kể cả nhiều loại bali cúng tế.

Verse 74

ततो गायन्ति ता हृष्टा नृत्यंति च हसंति च । तर्पिता ब्राह्मणेन्द्रैश्च प्रोचुश्च तदनन्तरम्

Rồi các Ngài hoan hỷ cất tiếng ca, múa nhảy và mỉm cười. Được các bậc brāhmaṇa tối thượng làm cho thỏa mãn, các Ngài liền cất lời ngay sau đó.

Verse 75

न यास्यामो परं स्थानं स्थास्यामोत्रैव सर्वदा । ईदृशा यत्र विप्रेन्द्राः सर्वे भक्तिसमन्विताः

“Chúng ta sẽ không đi đến nơi nào khác; sẽ ở lại đây mãi mãi—nơi có các bậc Bà-la-môn tối thượng, tất thảy đều đầy lòng sùng kính.”

Verse 76

ईदृशं च महाक्षेत्रं हाटकेश्वरसंभवम् । एतस्मिन्नेव काले तु सावित्री तत्र संस्थिता

“Quả thật, đây là đại thánh địa—phát sinh từ uy lực và sự hiện diện của Hāṭakeśvara. Ngay lúc ấy, Sāvitrī cũng đang ngự tại đó.”

Verse 77

प्रणिपत्य द्विजैः सर्वैर्गच्छमाना निवारिता । मा देवयजनं गच्छ सावित्रि पतिवल्लभे

“Khi nàng toan rời đi, tất cả các Bà-la-môn đều cúi lạy và ngăn lại, thưa rằng: ‘Ôi Sāvitrī, người được phu quân yêu dấu—xin chớ đến nơi tế tự (devayajana).’”

Verse 78

ब्रह्मणा परिणीतास्ति गायत्रीति वरांगना

“Vị giai nhân cao quý ấy, Gāyatrī, đã được Brahmā kết duyên làm phối ngẫu.”

Verse 79

तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां सावित्री भ्रांतलोचना । दुःखशोकसमोपेता बाष्पव्याकुललोचना

“Nghe lời họ, mắt Sāvitrī trở nên bàng hoàng; bị nỗi buồn và sầu khổ phủ lấp, ánh nhìn nàng rối bời vì lệ.”

Verse 80

दृष्ट्वा ता नृत्यमानाश्च गायमानास्तथैव च । उत्कूर्दतीर्धरापृष्ठे संतोषं परमं गताः

Thấy họ múa và cũng hát, nhảy tung trên mặt đất, họ đạt đến niềm hoan hỷ mãn nguyện tối thượng.

Verse 81

शशापाथ च सावित्री बाष्पगद्गदया गिरा । सपत्न्या मम यत्पूजां कृत्वा वै सुसमागताः

Bấy giờ Sāvitrī, giọng nghẹn vì lệ, thốt lời nguyền: “Vì các ngươi đã làm lễ thờ phụng ta cùng với người vợ chung của ta, rồi lại đến đây hòa hợp cùng nhau…”

Verse 82

न प्रणामः कृतोऽस्माकं मम दुःखेन दुःखिताः । तस्मान्नैवापरं स्थानं गमिष्यथ कथंचन

“Các ngươi chẳng đảnh lễ chúng ta, cũng không đau cùng nỗi đau của ta. Vì thế, các ngươi sẽ không bao giờ đi đến nơi nào khác—tuyệt đối không.”

Verse 83

नागराणां च नो पूजा कदाचित्प्रभविष्यति । न प्रासादोऽथ युष्माकं कदाचित्संभविष्यति

“Và giữa người Nāgara, việc thờ phụng chúng ta sẽ chẳng bao giờ khởi lên. Cũng sẽ không bao giờ có đền miếu của các ngươi được dựng nên.”

Verse 84

शीतकाले तु शीतेन ह्युष्णकाले च रश्मिभिः । वर्षाकाले तु तोयेन क्लेशं यास्य थ भूरिशः

“Mùa đông các ngươi sẽ khổ vì lạnh; mùa nóng khổ vì tia nắng; mùa mưa khổ vì nước—như thế sẽ gặp vô vàn gian lao.”

Verse 85

एवमुक्त्वा ततो देवी सा तत्रैव व्यवस्थिता । नागराणां वरस्त्रीभिः सर्वाभिः परिवारिता

Nói xong như vậy, Nữ Thần liền an trụ ngay tại chỗ ấy, được các phụ nữ cao quý của dân Nāgara vây quanh tứ phía.

Verse 86

संबोध्यमाना सततं सुस्त्रीणां चेष्टितेन च । एतस्मिन्नेव काले तु भगवांस्तीक्ष्णदीधितिः

Luôn được các phụ nữ hiền đức thưa hỏi và phụng sự bằng hạnh nghi, ngay trong lúc ấy, Đấng Bhagavān—mặt trời có tia sáng sắc bén—…

Verse 87

अस्तं गतो महाञ्छब्दः प्रस्थितो यज्ञमंडपे । याज्ञिकानां तु विप्राणां सुमहाञ्छास्त्रसंभवः

Khi mặt trời lặn, tiếng động lớn lắng xuống, mọi việc chuyển về phía mandapa tế lễ; và giữa các brāhmaṇa chủ tế, vang lên một lời tụng đọc rất lớn, phát sinh từ kinh điển nghi lễ.

Verse 188

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये मातृगणगमनसावित्रीदत्त मातृगणशापवर्णनंनामाष्टाशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Skanda Mahāpurāṇa, thuộc Ekāśītisāhasrī Saṃhitā, ở Nāgara-khaṇḍa thứ sáu, trong phần Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya, kết thúc chương thứ 188 mang tên: “Sự ra đi của các Mātṛgaṇa và sự mô tả lời nguyền giáng lên các Mātṛgaṇa do Sāvitrī ban.”