Adhyaya 186

Verse 1

ऋषय ऊचुः । भूय एव महाभाग वद माहात्म्यमुत्तमम् । अतिथेः कृत्यमस्माकं विस्तरेण च सूतज

Các hiền thánh thưa rằng: “Bậc đại phúc thay, xin hãy nói lại lần nữa về māhātmya tối thượng này. Và hỡi con của Sūta, xin giảng cho chúng tôi tường tận bổn phận đúng đắn đối với vị khách (atithi).”

Verse 2

सूत उवाच । शृण्वन्तु मुनयः सर्वे माहात्म्यमिदमुत्तमम् । येन संश्रुतमात्रेण नश्येत्पापं दिनोद्भवम्

Sūta thưa: “Xin chư hiền thánh lắng nghe bản māhātmya tối thượng này; chỉ cần được nghe thôi, tội lỗi phát sinh từng ngày liền tiêu diệt.”

Verse 3

यन्मया च श्रुतं पूर्वं सकाशात्स्वपितुः शुभम्

Và điều mà trước đây tôi đã được nghe—điều cát tường, đem lại lợi ích—từ chính thân phụ của tôi, ngay nơi ngài hiện diện,

Verse 4

गृहस्थानां परो धर्मो नान्योऽस्त्यतिथिपूजनात् । अतिथेर्न च दोषोस्ति तस्यातिक्रमणेन च

Đối với người tại gia, không có bổn phận nào cao hơn việc tôn kính khách đến nhà. Vị khách hoàn toàn không có lỗi; lỗi chỉ thuộc về kẻ vượt phạm bổn phận đối với người ấy.

Verse 5

अतिथिर्यस्य भग्नाशो गृहात्प्रतिनिवर्तते । स दत्त्वा दुष्कृतं तस्मै पुण्यमादाय गच्छति

Nếu một vị khách, hy vọng bị dập tắt, quay lưng rời khỏi nhà ai đó, thì người ấy ra đi sau khi trao cho chủ nhà phần ác nghiệp của mình và mang theo công đức của chủ nhà.

Verse 6

सत्यं शौचं तपोऽधीतं दत्तमिष्टं शतं समाः । तस्य सर्वमिदं नष्टमतिथिं यो न पूजयेत्

Chân thật, thanh tịnh, khổ hạnh, học kinh điển, bố thí, tế tự—dẫu thực hành như thế trọn một trăm năm—tất cả đều tiêu tan đối với kẻ không tôn kính khách đến nhà.

Verse 7

दूरादतिथयो यस्य गृहमायांति निर्वृताः । स गृहस्थ इति प्रोक्तः शेषाश्च गृहरक्षिणः

Người mà khách khứa từ xa cũng vui lòng tìm đến nhà, người ấy mới thật được gọi là “gia chủ”; còn lại chỉ là kẻ giữ nhà mà thôi.

Verse 8

न पुराकृतपुण्यानां नराणामिह भूतले । त्रीनेतान्प्रतिहन्यंते श्राद्धं दानं शुभा गिरः

Trên cõi đất này, đối với những người xưa kia không tạo phước, ba điều bị ngăn trở: śrāddha (lễ cúng tổ tiên), dāna (bố thí), và lời lành cát tường (lời khuyên, lời chúc phúc).

Verse 9

तुष्टेऽतिथौ गृहस्थस्य तुष्टाः स्युः सर्वदेवताः । विमुखे विमुखाः सर्वा भवंति च न संशयः

Khi vị khách của gia chủ được thỏa lòng, thì chư thiên đều thỏa lòng. Khi vị khách quay đi vì bất mãn, thì mọi thần linh cũng quay đi—không còn nghi ngờ gì.

Verse 10

तस्मात्तोषयितव्यश्च गृहस्थेन सदाऽतिथिः । अप्यात्मनः प्रदानेन यदीच्छेत्पुण्यमात्मनः

Vì thế, gia chủ phải luôn gắng làm cho khách được vừa lòng—dẫu phải trích phần của chính mình mà dâng, nếu mong cầu công đức cho bản thân.

Verse 11

त्रिविधस्त्वतिथिः प्रोक्तो गृहस्थानां द्विजोत्तमाः । तस्याहं वच्मि वः कालं शृणुध्वं सुसमाहिताः

Hỡi các bậc nhị sinh tối thượng, khách đối với người gia chủ được nói là có ba loại. Ta sẽ nói cho các ông thời điểm thích hợp của họ—hãy lắng nghe với tâm chuyên nhất.

Verse 12

श्राद्धीयो वैश्वदेवीयः सूर्योढश्च तृतीयकः । ये चान्ये भोजनार्थीयास्ते सामान्याः प्रकीर्तिता

Ba vị khách chính là: khách dự lễ śrāddha, khách dự lễ vaiśvadeva, và thứ ba là khách sūryoḍha. Những người khác chỉ đến để xin ăn thì được gọi là khách thường.

Verse 13

सांकल्पे विहिते श्राद्धे पितॄणां भोजनोद्भवे । समागच्छति यः काले तस्मिञ्छ्राद्धीय एव सः

Khi đã phát nguyện (saṅkalpa) và cử hành śrāddha nhằm dâng bữa ăn cho các Pitṛ (tổ tiên), thì bất cứ ai đến đúng vào lúc ấy đều phải được xem là khách śrāddha.

Verse 14

दूराध्वानं पथि श्रांतं वैश्वदेवांत आगतम् । अतिथिं तं विजानीयान्नातिथिः पूर्वमागतः

Người đã đi đường xa, mệt mỏi dọc lộ trình, và đến vào lúc sau nghi lễ vaiśvadeva, thì nên được nhận là vị khách chân chính. Người đến trước đó không được tính là atithi theo nghĩa này.

Verse 15

प्रियो वा यदि वा द्वेष्यो मूर्खः पंडित एव वा । वैश्वदेवे तु संप्राप्तः सोऽतिथिः स्वर्गसंक्रमः

Dù là người thân hay kẻ ghét, dù ngu muội hay học giả—hễ đến đúng lúc vaiśvadeva thì phải được tiếp đãi như khách; việc phụng sự người ấy trở thành con đường sang cõi trời.

Verse 16

न पृच्छेद्गोत्रचरणं न स्थानं वेदमेव च । दृष्ट्वा यज्ञोपवीतं च भोजयेत्तं प्रभक्तितः

Không nên hỏi về dòng họ (gotra) và chi phái Veda (caraṇa), cũng không hỏi nơi cư trú hay thậm chí theo Veda nào. Chỉ cần thấy dây thiêng yajñopavīta, hãy dâng bữa ăn với lòng bhakti chân thành.

Verse 17

श्राद्धे वा वैश्वदेवे वा यद्यागच्छति नातिथिः । घृताहुतिं ततो दद्यात्तन्नाम्ना च हविर्भुजि

Nếu trong lễ śrāddha hay nghi thức vaiśvadeva mà không có khách đến, thì nên dâng một lễ rưới bơ ghee vào lửa, xướng danh vị khách ấy, để Agni—Đấng thọ hưởng havis—tiếp nhận.

Verse 18

अशक्त्या भोज्यदानस्य देयं भक्त्या ततः परम् । तस्यान्नमपि तु स्तोकं येन तुष्टिं प्रगच्छति

Nếu không đủ khả năng dâng một bữa ăn trọn vẹn, thì vẫn nên dâng cúng với lòng sùng tín; ít nhất là một phần nhỏ thức ăn, nhờ đó vị khách được thỏa lòng.

Verse 19

तथान्यश्च तृतीयस्तु सूर्योढोऽतिथिरुच्यते । कृते तु भोजने यस्तु रात्रौ वा चाधिगच्छति । तस्य शक्त्या प्रदातव्यं सस्यं च गृहमेधिना

Lại có hạng khách thứ ba gọi là “khách lúc mặt trời lặn”: người đến vào hoàng hôn hoặc cả ban đêm, sau khi bữa cơm trong nhà đã được chuẩn bị. Với vị khách ấy, gia chủ nên tùy sức mà biếu thóc gạo và lương thực.

Verse 21

तृणानि भूमिरुदकं वाक्चतुर्थी च सूनृता । एतान्यपि सतां गेहे नोच्छिद्यंते कदाचन

Cỏ (làm chỗ ngồi), đất (nơi an tọa), nước, và thứ tư là lời nói dịu dàng chân thật—những điều ấy trong nhà người hiền đức không bao giờ vắng thiếu.

Verse 22

स्वागतेनाग्नयस्तृप्तिं गृहस्थस्य प्रयांति च । आसनेन व्रजेत्तुष्टिं स्वयंभूः प्रपितामहः

Nhờ lời chào đón cung kính, các ngọn lửa thiêng của gia chủ được thỏa mãn; và nhờ dâng chỗ ngồi, Đấng Tự Sinh—Đại Tổ Phụ Brahmā—ra đi hoan hỷ.

Verse 23

अर्घेण शंभुः पाद्येन सर्वे देवाः सवासवाः । भोज्यदानेन विष्णुः स्यात्सर्वदेवमयोऽतिथिः

Dâng arghya thì tôn kính Śambhu; dâng nước rửa chân thì tôn kính hết thảy chư thiên cùng Indra; và bố thí thức ăn thì tôn kính Viṣṇu—vì vị khách là hiện thân của mọi thần linh.

Verse 24

तस्मात्पूज्यः सदा विप्रा भोजनीयो विशेषतः । नामाप्युच्चार्य भोज्योऽन्यो ब्राह्मणो गृहमेधिना

Vì thế, các Bà-la-môn phải luôn được tôn kính, và nhất là phải được thết đãi. Dù chỉ xướng danh, người gia chủ cũng nên cho một Bà-la-môn khác dùng bữa nữa.

Verse 186

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाट केश्वरक्षेत्रमाहात्म्येऽतिथिमाहात्म्यवर्णनंनाम षडशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Skanda Mahāpurāṇa, bộ Saṃhitā gồm tám mươi mốt nghìn kệ, ở phần thứ sáu là Nāgara-khaṇḍa, trong Māhātmya về thánh địa Keśvara-kṣetra của Śrīhāṭa, kết thúc chương mang tên “Mô tả vinh quang của vị khách”, tức Chương 186.