Adhyaya 158

Verse 1

सूत उवाच । पुष्पोऽपि गुटिके लब्ध्वा भास्कराद्वारितस्करात् । चिराद्भोजनमासाद्य प्रस्थितो वैदिशं प्रति

Sūta nói: Puṣpa cũng vậy, sau khi nhận được viên hoàn (guṭikā) từ Bhāskara—thứ có thể ngăn kẻ trộm—và cuối cùng kiếm được thức ăn, liền lên đường hướng về Vidiśā.

Verse 2

ततो वैदिशमासाद्य स पुष्पो हृष्टमानसः । शुक्ला तां गुटिकां वक्त्रे चकारद्विजसत्तमाः

Rồi khi đến Vidiśā, Puṣpa lòng hân hoan liền đặt viên hoàn trắng sáng ấy vào miệng, hỡi bậc tối thượng trong hàng Nhị-sinh.

Verse 3

मणिभद्रसमो जातस्तत्क्षणादेव स द्विजः । हट्टमार्गं गते सोऽथ तस्मिन्गत्वाऽथ मंदिरे । प्रविष्टः सहसा मध्ये प्रहृष्टेनांतरात्मना

Vị Bà-la-môn ấy tức khắc trở nên như Maṇibhadra. Rồi ông đi theo con đường chợ; đến nơi, ông lập tức bước vào một dinh thất, tiến thẳng vào giữa, với nội tâm hân hoan rạng rỡ.

Verse 4

ततश्चाकारयामास तं षंढं द्वारमाश्रितम् । तस्य दत्त्वाथ वस्त्राणि पश्चात्षंढमुवाच सः

Rồi ông sai người hoạn ấy canh giữ nơi cửa. Sau khi ban cho y y phục, ông lại nói thêm với người hoạn ấy.

Verse 5

षंढकश्चित्पुमानत्र सम्यग्वेषकरो हि सः । मम वेषं समाधाय भ्रमते सकले पुरे

Ở đây có một người hoạn, là kẻ rất thạo việc cải trang. Khoác lấy dáng vẻ của ta, hắn lang thang khắp toàn thành.

Verse 6

सांप्रतं मद्गृहे सोऽथ लोभनायागमिष्यति । स च कृत्रिम वेषेण निषेद्धव्यस्त्वया हि सः । स तथेति प्रतिज्ञाय द्वारदेशं समाश्रितः

Nay hắn sẽ đến nhà ta nhằm dụ dỗ và lừa gạt. Vì hắn đến trong lớp cải trang giả tạo, ngươi nhất định phải ngăn lại. Người ấy thưa: “Xin vâng,” rồi đứng giữ ở gần cửa.

Verse 7

पुष्पोऽपि चाब्रवीद्भार्यां माहिकाख्यां ततः परम् । माहिकेद्य मया दृष्टः स्वतातः स्वपुरः स्थितः

Bấy giờ Puṣpa cũng nói với người vợ tên Māhikā: “Māhikā, hôm nay ta đã thấy chính phụ thân ta đứng trong thành của người.”

Verse 8

वीरभद्रः सुदुःखार्तो मलिनांबरसंवृतः । अब्रवीच्च ततः कोपान्मामेवं परुषाक्षरम्

Vīrabhadra, bị nỗi sầu khổ dữ dội dày vò và khoác y phục nhơ bẩn, bấy giờ nổi giận mà nói với ta những lời cay nghiệt.

Verse 9

धिग्धिक्पाप त्वया कन्यातीव रूपवती सदा । वंचयित्वा जनेतारमुदूढा सा सुमध्यमा

“Khốn thay, khốn thay, đồ tội nhân! Thiếu nữ ấy—luôn tuyệt mỹ phi thường—đã bị gả đi sau khi người cha sinh thành bị lừa dối; nàng eo thon ấy.”

Verse 10

न दत्तं तत्पितुः किंचिन्न तस्या अथ पुत्रक । विधवां यादृशीं तां च श्वेतांबरधरां सदा

“Chẳng hề trao cho phụ thân nàng một vật gì—thật vậy, không gì cả, hỡi con. Và người nữ ấy, như một quả phụ, luôn khoác y phục trắng.”

Verse 11

संधारयसि पापात्मन्नेष्टं भोज्यं प्रयच्छसि । तस्मात्तस्याः पितुर्देहि त्वं सुवर्णायुतं ध्रुवम्

“Ngươi, kẻ tâm địa tội lỗi, nuôi dưỡng nàng và ban cho nàng món ăn nàng ưa thích. Vì thế, ngươi nhất định phải trao cho phụ thân nàng mười nghìn đồng vàng.”

Verse 12

भूषणं वांछितं तस्या यत्तद्वै रुचिपूर्वकम् । येन संधारयेद्भार्या साऽनंदं परमं गता

Và món trang sức mà nàng mong muốn—hãy trao tặng với thiện ý—nhờ đó người vợ được yêu thương và nương tựa; như vậy nàng đạt được niềm vui tối thượng.

Verse 13

निरानंदा यतो नारी न गर्भं धारयेत्स्फुटम् । निःसंतानो यतो वंशः स्वर्गादपि क्षितिं व्रजेत्

Bởi vì khi người phụ nữ không có niềm vui, nàng không thể dưỡng thai trọn vẹn; và khi dòng dõi không có người nối dõi, nó sẽ từ thiên đường rơi xuống trần gian.

Verse 14

स पतिष्यत्यसंदिग्धं कुलांगारेण च त्वया । सा त्वमानय वस्त्राणि गृहमध्याच्छुभानि च

Hắn chắc chắn sẽ sa ngã—không còn nghi ngờ gì nữa—là do ngươi, kẻ làm ô nhục gia đình. Vậy ngươi hãy vào trong nhà mang những bộ y phục cát tường ra đây.

Verse 15

यानि दत्तानि भूपेन व्यवहारैस्तदा मम । पञ्चांगश्च प्रसादो यो मया प्राप्तश्च तैः सह

Những vật phẩm mà nhà vua đã ban cho ta khi đó như một phần của sự dàn xếp pháp lý—cùng với bộ trang sức ngũ phần và ân sủng mà ta đã nhận được...

Verse 16

त्वं संधारय गात्रैः स्वैः शीघ्रं रसवतीं कुरु । भोजनायैव शीघ्रं तु त्वया सार्धं करोम्यहम्

Nàng hãy tự mình đeo những trang sức ấy lên người; mau chóng chuẩn bị bữa ăn ngon lành. Để dùng bữa—thật nhanh chóng—ta sẽ cùng nàng thực hiện.

Verse 17

एकस्मिन्नपि पात्रे च तदादेशादसंशयम् । सापि सर्वं तथा चक्रे यदुक्तं तेन हर्षिता

Ngay cả trong một chiếc bình duy nhất, theo lệnh của chàng và không chút nghi ngờ, nàng đã làm mọi việc chính xác như lời chàng nói, lòng đầy hân hoan.

Verse 18

भोजनाच्छादनं चैव निर्विकल्पेन चेतसा । ततः कामातुरः पुष्पो मैथुनायोपचक्रमे

Với tâm trí không chút do dự, nàng dâng thức ăn và y phục; sau đó Puṣpa, bị dục vọng dày vò, bắt đầu đòi hỏi sự giao hợp.

Verse 19

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो मणिभद्रः समुत्सुकः । क्षुत्क्षामः स पिपासार्तो व्यवहारोत्थलिप्सया

Trong khi đó Maṇibhadra đến nơi, lòng đầy nôn nóng, tiều tụy vì đói, khổ sở vì khát, và bị thúc đẩy bởi lòng tham nảy sinh từ những toan tính thế tục.

Verse 20

प्रवेशं कुरुते यावद्गृहमध्ये समुत्सुकः । निषिद्धस्तेन षण्ढेन भर्त्सयित्वा मुहुर्मुहुः

Khi hắn hăm hở định vào nhà, hắn bị tên hoạn quan chặn lại và mắng mỏ liên hồi.

Verse 21

हठाद्यावत्प्रवेशं स चकार निजमंदिरे । तावच्च दण्डकाष्ठेन मस्तके तेन ताडितः

Nhưng khi hắn cố chấp xông vào nhà mình, ngay lúc đó hắn bị người kia dùng gậy đánh vào đầu.

Verse 22

अथ संपतितो भूमौ मूर्छया संपरिप्लुतः । कर्तव्यं नैव जानाति तत्प्रहारप्रपीडितः

Rồi ông ngã xuống đất, bị cơn ngất lịm bao trùm; bị cú đánh ấy đè nén, ông không còn biết phải làm gì nữa.

Verse 23

ततः कोलाहलो जातस्तस्य द्वारे गृहस्य च । जनस्य संप्रयातस्य हाहाकारपरस्य च

Bấy giờ, nơi cửa ngôi nhà ấy nổi lên một trận náo động; dân chúng kéo đến tụ tập, kêu gào thảm thiết.

Verse 24

पप्रच्छुस्तं जनाः केचि द्धिक्पाप किमिदं कृतम् । वृत्तिभंगः कृतोऽनेन अथ त्वं व्यंतरार्दितः

Có người hỏi hắn: “Đồ tội nhân đáng nguyền! Ngươi đã làm điều gì thế này? Vì việc ấy mà kế sinh nhai của một người đã bị phá hỏng. Hay ngươi bị loài quỷ du hành (vyantara) quấy nhiễu?”

Verse 25

इमामवस्थां यन्नीतः संप्राप्तोऽसि नृपाद्वधम्

“Vì ngươi đã khiến ông ấy ra nông nỗi này, ngươi đã chuốc lấy án xử tử của nhà vua.”

Verse 26

षंढ उवाच । न वृत्तिर्गर्हिता तेन नाहं व्यंतरपीडितः । मणिभद्रो न चैष स्यादेष वेषकरः पुमान्

Ṣaṇḍha nói: “Nghề ấy không đáng bị chê trách, và ta không bị thần linh hay quỷ mị nào hành hạ. Người này cũng chẳng phải Maṇibhadra; hắn chỉ là kẻ giả dạng, một gã chuyên khoác lốt cải trang.”

Verse 27

माणिभद्रं वपुः कृत्वा संप्राप्तो याचितुं धनम् । हठात्प्रविश्यमानस्तु स मया मूर्ध्नि ताडितः

Hắn mang hình tướng Maṇibhadra mà đến xin tiền. Nhưng khi hắn toan xông vào một cách cưỡng bức, ta đã đánh vào đầu hắn.

Verse 28

मणिभद्रो गृहस्यांतर्भुक्त्वा शयनमाश्रितः । संतिष्ठते न जानाति वृत्तांतमिदमा स्थितम्

Trong khi ấy, Maṇibhadra đã ăn ở trong nhà rồi lui về chỗ nằm nghỉ. Ngài vẫn ở đó, không hay biết chuyện vừa xảy ra.

Verse 29

ततः पुष्पोऽपि तच्छ्रुत्वा तं च कोलाहलं बहिः । मणिभद्रस्य रूपेण द्वारदेशं समागतः

Rồi Puṣpa cũng nghe tiếng ồn ào bên ngoài, liền đến chỗ cửa, mang hình dạng của Maṇibhadra.

Verse 30

अब्रवीन्नित्यमभ्येति मम रूपेण चाधमः । एष वेषधरः कश्चिद्याचितुं धनमेव हि

Ông nói: “Tên hèn mạt ấy cứ luôn đến, lại mang chính hình dạng của ta. Hắn là kẻ giả mạo đội lốt, chỉ đến để xin tiền mà thôi.”

Verse 31

एतेनापि च षंढेन न च भद्रमनुष्ठितम् । यत्कुब्जोऽयं हतो मूर्ध्नि याचितुं समु पस्थितः

“Và bởi tên Ṣaṇḍha này nữa, chẳng có điều lành nào được làm—vì gã gù lưng này, đến xin tiền, đã bị đánh vào đầu.”

Verse 32

एतस्मिन्नन्तरे सोऽपि चेतनां प्राप्य कृत्स्नशः । वीक्षते पुरतो यावत्तावदात्मसमः पुमान्

Ngay lúc ấy, ông cũng hoàn toàn tỉnh lại; và khi nhìn về phía trước, ông thấy trước mặt mình một người đàn ông giống hệt chính mình.

Verse 33

सर्वतः स तमालोक्य ततो वचनमब्रवीत्

Nhìn ông ta từ mọi phía, rồi ông cất lời như sau.

Verse 34

क्व चोरः संप्रविष्टो मे मम रूपेण मंदिरे । भेदयित्वा तु षण्डाख्यमेवं दत्त्वा च वाससी

“Tên trộm nào đã vào nhà ta, lại mang chính hình dạng của ta? Hắn đã phá kẻ gọi là Ṣaṇḍa, rồi cứ thế lấy và đem phát tán y phục… gây nên sự nhục nhã này!”

Verse 35

यावद्भूपगृहं गत्वा त्वां षंढेन समन्वितम् । वधाय योजयाम्येव तावद्द्रुततरं व्रज

“Trước khi ta đến hoàng cung và khiến ngươi—cùng với Ṣaṇḍa—bị trói giải để xử tử, hãy lập tức đi ngay, mau hơn nữa!”

Verse 36

पुष्प उवाच । मम रूपं समाधाय त्वमायातो गृहे मम । शून्यं मत्वा ततो ज्ञातस्त्वयाऽहं गृहसंस्थितः

Puṣpa nói: “Ngươi khoác lấy hình dạng của ta mà đến nhà ta. Tưởng nhà trống vắng, rồi chính ta khiến ngươi nhận ra rằng ta đang ở trong nhà.”

Verse 37

ततो नृपाय दास्यामि वधार्थं च न संशयः । नो चेद्गच्छ द्रुतं पाप यदि जीवितुमिच्छसि

Vậy thì ta sẽ giao ngươi cho nhà vua để xử tử—không chút nghi ngờ. Bằng không, hỡi kẻ tội lỗi, hãy mau đi nếu còn muốn giữ mạng sống.

Verse 38

सूत उवाच । एवमुक्त्त्वा ततस्तौ च बाहुयुद्धेन वै मिथः । युध्यमानौ नरैरन्यैः कृच्छ्रेण तु निवारितौ

Sūta nói: “Nói xong như vậy, hai người liền giao đấu với nhau bằng sức tay như một cuộc tỉ thí. Khi họ đang đánh nhau, những người khác phải rất vất vả mới can ngăn được.”

Verse 39

ततस्ते स्वजना ये तु मणिभ द्रस्य चागताः । परिजानंति नो द्वाभ्यां विशेषं माणिभद्रकम्

Rồi những người của ông ta đến đó cũng không thể nhận ra sự khác biệt giữa hai người; họ không xác định được ai mới thật là Māṇibhadra.

Verse 40

वालिसुग्रीवयोर्युद्धं तारार्थे युध्यमानयोः । एवं विवदमानौ तु क्रोधताम्रा यतेक्षणौ

Như trận chiến giữa Vāli và Sugrīva, giao tranh vì Tārā—cũng vậy, hai người này cãi vã, đôi mắt đỏ ngầu vì cơn giận.

Verse 41

राजद्वारं समासाद्य स्थितौ स्वजनसंवृतौ । द्वाःस्थेन सूचितौ राज्ञे सभातलमुपस्थितौ

Đến cổng hoàng cung, hai người đứng đó, được người của mình vây quanh. Người giữ cửa tâu lên nhà vua, rồi họ bước vào và hiện diện trên nền điện hội triều.

Verse 42

चौरचौरेति जल्पन्तौ पर स्परवधैषिणौ । भूभुजा वीक्षितौ तौ च द्विजौ तु द्विजसत्तमाः

Họ kêu gào: “Trộm! Trộm!” và nuôi ý muốn giết hại lẫn nhau. Nhà vua đã trông thấy hai người ấy—hai vị Bà-la-môn, bậc tối thắng trong hàng nhị sinh.

Verse 43

न विशेषोऽस्ति विश्लेषस्तयोरेकोपिकायतः । ततश्च व्यवहारेषु समती तेषु वै तदा

Không có dấu hiệu nào để phân biệt hai người—cả hai hiện ra như cùng một hình dạng, hoàn toàn giống nhau. Vì thế, trong cuộc xét xử khi ấy, nhà vua giữ lòng quân bình đối với họ.

Verse 44

पृष्टौ गुह्येषु सर्वेषु प्रत्यक्षेषु विशेषतः । वदतस्तौ यथावृत्तं पृथक्पृथग्व्यवस्थितम्

Khi bị hỏi về mọi điều—cả những việc kín đáo và nhất là những điều hiển nhiên trước mắt—hai vị ấy đã thuật lại đúng như sự việc đã xảy ra, mỗi người trình bày lời kể riêng biệt của mình.

Verse 45

ततस्तु स्वजनैः सर्वैरेको नीत्व थ चान्यतः । पृष्टो गोत्रान्वयं सर्वं द्वितीयस्तु ततः परम्

Rồi, trước mặt toàn thể thân quyến, một người được đưa ra riêng và bị hỏi tường tận về dòng dõi, gotra và gia hệ. Sau đó, người thứ hai cũng được hỏi theo cách ấy.

Verse 46

तेषामपि तथा सर्वं यथासम्यङ्निवेदितम् । अथ राजा बृहत्सेनः सर्वांस्तानि दमब्रवीत्

Phía họ cũng trình bày mọi điều y như vậy, chính xác và theo thứ tự đúng đắn. Bấy giờ, vua Bṛhatsena cất lời—những lời chừng mực, giữ gìn và phán xét.

Verse 47

पत्नी चानीयतां तस्य मणिभद्रस्य वै गृहात् । निजकान्तस्य विज्ञाने सा प्रमाणं भविष्यति

Hãy đưa vợ của người ấy từ nhà Maṇibhadra đến đây. Khi nhận ra người tình chân thật của mình, nàng sẽ là chứng cứ quyết định.

Verse 48

ततो गत्वा च सा प्रोक्ता पुरुषैर्नृपसंभवैः । आगच्छ कांतं जानीहि त्वं प्रमाणं भविष्यसि

Bấy giờ người của nhà vua đi đến và nói với nàng: “Hãy đến—hãy nhận ra người tình của nàng. Nàng sẽ là chứng chứng trong việc này.”

Verse 49

ततः सा व्रीडया युक्ता प्रच्छादितशिरास्ततः । नृपाग्रे संस्थिता प्रोचे विद्धिसम्यङ्निजं प्रियम्

Rồi nàng, đầy vẻ thẹn thùng, trùm khăn che đầu, đứng trước nhà vua và thưa: “Xin hãy biết đúng đắn ai mới thật là người yêu của thiếp.”

Verse 50

न वयं निश्चयं विद्मो न चैते स्वजनास्तव

“Chúng ta không biết điều chắc chắn, và những người này cũng chẳng phải bà con của ngươi.”

Verse 51

ततः सा चिन्तयामास निजचित्ते वरांगना । मणिभद्रेण दग्धाहमीर्ष्यावह्निगताऽनिशम्

Bấy giờ người phụ nữ cao quý ấy tự nhủ trong lòng: “Ta đã bị Maṇibhadra thiêu đốt, bị ngọn lửa ghen tuông nuốt chửng không ngừng.”

Verse 52

वंचयित्वा तु पितरं गृहीतास्मि ततः परम् । न किंचित्पाप्मना दत्तं जल्पयित्वा धनं बहु

Sau khi lừa dối cha ta, ta bị đưa đi về sau. Dẫu hứa hẹn nhiều của cải bằng lời, rốt cuộc chẳng trao gì thật sự, vì đã vấy bẩn bởi tội lỗi.

Verse 53

द्वितीयेन तु मे पुंसा मर्त्यलोके सुखं कृतम् । दत्त्वा वस्त्राणि चित्राणि तथैवाभरणानि च

Nhưng bởi người đàn ông thứ hai, ta được ban cho niềm an lạc nơi cõi người: ông trao cho ta y phục đẹp đẽ và cả đồ trang sức.

Verse 54

प्रदास्यति च तातस्य सुवर्णं कथितं च यत् । यद्गृह्णामि स्वहस्तेन मणिभद्रं द्वितीयकम्

Và số vàng đã được nói là cha ta sẽ trao—điều mà chính tay ta nhận lấy, ấy chính là Maṇibhadra thứ hai này.

Verse 55

एवं निश्चित्य मनसा दृष्ट्वा रक्तपरिप्लुतम् । प्रथमं मणिभद्रं सा जगृहेऽथ द्वितीयकम्

Đã quyết định như thế trong lòng, và thấy Maṇibhadra thứ nhất đẫm máu đỏ, nàng liền nhận lấy Maṇibhadra thứ hai.

Verse 56

अब्रवीच्च ततो वाक्यं सर्वलोकस्य शृण्वतः । अहं तातेन दत्तास्य विवाहे अग्निसंनिधौ

Rồi nàng cất lời, khi mọi người đều lắng nghe: “Trong lễ thành hôn, trước ngọn lửa thiêng, cha ta đã gả ta cho người ấy.”

Verse 57

द्वितीयोऽयं दुराचारो वेषकर्ता समा गतः । मां च प्रार्थयते गुप्तां नानाचारैः पृथग्विधैः

“Kẻ thứ hai này là người ác, giỏi giả dạng, đã đến đây; và hắn tìm cầu ta trong kín đáo bằng nhiều lối bất chính khác nhau.”

Verse 58

ततस्तु पार्थिवः क्रुद्धस्तस्य शाखावलंबनम् । आदिदेश द्विजश्रेष्ठा मणिभद्रस्य दुर्मतेः

Bấy giờ nhà vua nổi giận, truyền lệnh treo kẻ tâm địa ác Maṇibhadra lên cành cây—hỡi bậc tối thắng trong hàng Nhị-sinh.

Verse 59

एतस्मिन्नंतरे सोऽथ वधकानां समर्पितः । तं वृक्षं नीयमानस्तु श्लोकानेतांस्तदापठत्

Trong lúc ấy, hắn bị giao cho đao phủ; và khi bị dẫn đến gốc cây kia, bấy giờ hắn tụng đọc những bài kệ này.

Verse 60

निर्दयत्वं तथा द्रोहं कुटिलत्वं विशेषतः । अशौचं निर्घृणत्वं च स्त्रीणां दोषाः स्वभावजाः

“Tàn nhẫn, phản bội, và nhất là quanh co; ô uế và vô tâm—người ta nói đó là những lỗi của đàn bà, phát sinh từ bản tính.”

Verse 61

अन्तर्विषमया ह्येता बहिर्भागे मनोरमाः । गुञ्जाफलसमाकारा योषितः सर्व दैवहि

“Vì bên trong họ đầy chất độc, còn bên ngoài lại duyên dáng; đàn bà giống như quả guñjā về hình sắc—hỡi chư thiên.”

Verse 62

उशना वेद यच्छास्त्रं यच्च वेद बृहस्पतिः । मन्वादयस्तथान्येऽपि स्त्रीबुद्धेस्तत्र किंच न

Điều Uśanā biết là śāstra, điều Bṛhaspati biết; cả Manu và những bậc khác nữa—tất thảy cũng không thể thật sự thấu trọn tâm ý của người nữ.

Verse 63

पीयूषमधरे वासं हृदि हालाहलं विषम् । आस्वाद्यतेऽधरस्तेन हृदयं च प्रपीड्यते

Trên môi dường như ngự mật cam lồ, nhưng trong tim lại có độc Hālāhala: môi được nếm, còn trái tim thì bị nghiền ép.

Verse 64

अलक्तको यथा रक्तो नरः कामी तथैव च । हृतसारस्तथा सोऽपि पादमूले निपा त्यते

Như người bị bôi thuốc nhuộm cánh kiến thì trông đỏ rực, kẻ bị dục vọng dẫn dắt cũng bị ham muốn “nhuộm màu”. Bị cướp mất tinh túy bên trong, hắn ngã quỵ ngay dưới chân của đam mê ấy, trở nên hèn mọn.

Verse 65

संसारविषवृक्षस्य कुकर्मकुसुमस्य च । नरकार्तिफलस्योक्ता मूलमेषा नितंबिनी

Người nữ có vòng hông quyến rũ này được tuyên là gốc rễ của cây độc saṃsāra—hoa là các nghiệp ác, và quả là nỗi thống khổ địa ngục.

Verse 66

कस्य नो जायते त्रासो दृष्ट्वा दूरा दपि स्त्रियम्

Ai mà chẳng sinh lòng sợ hãi khi thấy một người nữ—dẫu từ xa?

Verse 67

संसारभ्रमणं नारी प्रथमेऽपि समागमे । वह्निप्रदक्षिणन्यायव्याजेनैव प्रदर्शयेत्

Ngay trong lần kết hợp đầu tiên, người nữ khiến người nam bộc lộ sự xoay vần của luân hồi, lấy cớ theo phép tắc đi nhiễu quanh lửa tế lễ.

Verse 68

एतास्तु निर्घृणत्वेन निर्दय त्वेन नित्यशः । विशेषाज्जाड्यकृत्येन दूषयंति कुलत्रयम्

Những người nữ ấy, do sự cay nghiệt và thiếu lòng từ bi thường hằng—nhất là bởi lối hành xử đần độn, hạ liệt—làm ô danh dòng tộc ba bậc.

Verse 69

कुलत्रयगृहं कीर्त्या निजया धवलीकृतम् । कृष्णं करोत्यकृ त्येन नारी दीपशिखेव तु

Người nữ có thể, bởi những việc trái lẽ, làm tối đi ngôi nhà của ba dòng tộc vốn đã rạng ngời bởi danh tiếng của chính mình—như ngọn lửa đèn bỗng bốc khói làm đen.

Verse 70

धर्मवृक्षस्य वाताली चित्तपद्मशशिप्रभा । सृष्टा कामार्णवग्राही केन मोक्षदृढार्गला

Ai đã tạo nên nàng—kẻ là bão tố đối với cây dharma, là ánh trăng cho đóa sen tâm, là cá sấu trong biển dục, và là then chốt kiên cố ngăn cửa giải thoát?

Verse 71

कारा संतानकूटस्य संसारवनवागुरा । स्वर्गमार्गमहागर्ता पुंसां स्त्री वेधसा कृता

Đấng Tạo Hóa đã làm người nữ cho đàn ông như ngục thất của đống con cháu, như chiếc bẫy trong rừng luân hồi, và như hố sâu lớn trên con đường lên trời.

Verse 72

वेधसा बंधनं किंचिन्नृणामन्यदपश्यता । स्त्रीरूपेण ततः कोऽपि पाशोऽयं सुदृढः कृतः

Thấy không có xiềng xích nào khác trói buộc đàn ông, Đấng Tạo Hóa (Vedhas) đã tạo nên chiếc thòng lọng vô cùng chặt ấy, mang hình tướng người nữ.

Verse 73

इत्येवं बहुधा सोऽपि विललाप सुदुःखितः । स्त्रीचिन्तां बहुधा कृत्वा आत्मानं चाप्यगर्हयत्

Thế rồi, ông than khóc đủ điều, khổ não vô cùng. Nghĩ đi nghĩ lại về người nữ ấy, ông cũng tự trách mình.

Verse 74

अहो कुबुद्धिना नैव लब्धं संसारजं फलम् । न कदाचिन्मया दत्तं तृष्णाव्याकुलचेतसा

Than ôi! Vì trí hiểu ngu muội, ta chẳng gặt được quả lành chân thật từ đời sống thế tục. Tâm bị dục vọng khuấy động, ta chưa từng bố thí dù chỉ một lần.

Verse 75

ऐश्वर्येऽपि स्थिते भूरि न मया सुकृतं कृतम् । कदाचिन्नैव जप्तं च न हुतं च हुताशने

Dẫu ở giữa phú quý dồi dào, ta vẫn chẳng làm một việc công đức nào. Ta chưa từng tụng niệm thần chú, cũng chưa từng dâng lễ vật vào ngọn lửa tế tự thiêng liêng.

Verse 76

अथवा सत्यमेवोक्तं केनापि च महात्मना । कृपणेन समो दाता न भूतो न भविष्यति । अस्पृष्ट्वापि च वित्तं स्वं यः परेभ्यः प्रयच्छति

Hoặc quả thật đúng như một bậc đại nhân đã nói: chưa từng có, và cũng sẽ không có, người bố thí nào sánh bằng kẻ keo kiệt—kẻ chẳng hề hưởng dùng của cải mình, mà rốt cuộc lại để nó rơi vào tay người khác.

Verse 77

शरणं किं प्रपन्नानां विषवन्मारयंति किम् । न दीयते न भुज्यंते कृपणेन धनानि च

Đối với người tìm nơi nương tựa, kẻ keo kiệt là chỗ nương nào—há chẳng như thuốc độc giết người sao? Vì kẻ keo kiệt, của cải chẳng đem bố thí, mà cũng chẳng tự thọ hưởng.

Verse 78

दानं भोगो नाशस्तिस्रो गतयो भवंति वित्तस्य । यो न ददाति न भुंक्ते तस्य तृतीया गतिर्भवति

Của cải có ba nẻo: bố thí, thọ hưởng, và tiêu vong. Ai chẳng cho mà cũng chẳng hưởng, của người ấy rơi vào nẻo thứ ba: hư hoại.

Verse 79

धनिनोप्यदानविभवा गण्यंते धुरि दरिद्राणाम् । नहि हंति यत्पिपासामतः समुद्रोऽपि मरुरेव

Dẫu giàu có, kẻ không lòng bố thí vẫn bị kể vào hàng người nghèo. Vì điều gì không dập tắt cơn khát—thì dù là biển cả cũng hóa như sa mạc.

Verse 80

अत्युपयुक्ताः सद्भिर्गतागतैरहरहः सुनिर्विण्णाः । कृपणजनसंनिकाशं संप्राप्यार्थाः स्वपंतीह

Của cải được bậc thiện nhân dùng nhiều, qua lại không ngừng trong phụng sự và bố thí, thì ngày ngày như mỏi mệt. Nhưng khi đến gần kẻ keo kiệt, tiền của ở đời này như ngủ vùi—nằm yên, vô ích.

Verse 81

प्राप्तान्न लभंते ते भोगान्भोक्तुं स्वकर्मणा कृपणाः । मुखपाकः किल भवति द्राक्षापाके बलिभुजानाम्

Kẻ keo kiệt, do chính nghiệp mình, chẳng được hưởng những lạc thú để thật sự thọ hưởng điều đã có. Quả thật, với kẻ ăn đồ cúng, vẫn có thể bị “rát miệng” ngay cả khi nấu nho—nghĩa là do số mệnh, điều ngọt cũng hóa đắng đau.

Verse 82

दातव्यं भोक्तव्यं सति विभवे संचयो न कर्तव्यः । पश्येह मधुकरीणां संचितमर्थं हरंत्यन्ये

Khi có đủ phương tiện, hãy bố thí và cũng hãy thọ hưởng; chớ tích trữ. Hãy xem: của cải ong mật gom góp rồi kẻ khác lại mang đi.

Verse 83

याचितं द्विजवरे न दीयते संचितं क्रतुवरे न योज्यते । तत्कदर्यपरिरक्षितं धनं चौरपार्थिवगृहेषु भुज्यते

Điều bậc Bà-la-môn ưu tú xin mà không cho; của tích trữ lại không đem dùng vào tế lễ cao quý. Tài sản bị keo kiệt canh giữ ấy rốt cuộc bị hưởng trong nhà trộm cướp và vua chúa.

Verse 84

त्यागो गुणो वित्तवतां वित्तं त्यागवतां गुणः । परस्परवियुक्तौ तु वित्त त्यागौ विडम्बनम्

Với người giàu, bố thí là đức hạnh chân thật; với người hay bố thí, chính của cải cũng thành đức. Nhưng khi của cải và lòng xả ly lìa nhau, cả giàu sang lẫn từ bỏ chỉ còn là trò nhạo báng.

Verse 85

किं तया क्रियते लक्ष्म्या या वधूरिव केवला । या न वेश्येव सामान्या पथिकैरपि भुज्यते

‘Lakṣmī’ (của cải) ấy có ích gì, nếu chỉ như cô dâu còn nguyên—giữ đó mà không chung sống? Lại cũng không được sẻ chia như kỹ nữ thường tình, đến cả khách lữ hành qua đường cũng chẳng được hưởng.

Verse 86

अर्थोष्मणा भवेत्प्राणो भवेद्भक्ष्यैर्विना नृणाम् । यतः संधार्यते भूमिः कृपणस्योष्मणा हि सा

Người ta nói: sinh mạng con người có thể cầm cự nhờ ‘hơi nóng’ của của cải, dẫu không có thức ăn. Vì chính ‘hơi nóng’ của kẻ hà tiện nâng đỡ đất mẹ, bởi hắn chôn giấu tài sản trong lòng đất.

Verse 87

कृपणानां प्रसादेन शेषो धारयते महीम् । यतस्ते भूगतं वित्तं कुर्वते तस्य चोष्मणा

Nhờ “ân huệ” của kẻ keo kiệt mà Śeṣa nâng đỡ địa cầu—vì họ ép của cải chôn sâu xuống đất, và đất cũng được sưởi ấm bởi “hơi nóng” của kho báu bị vùi ấy.

Verse 88

एवं बहुविधा वाचः प्रलपन्मणिभद्रकः । नीत्वा तैः पार्थिवोद्दिष्टैः पुरुषैः परुषाक्षरम् । बहुधा प्रलपं श्चैव कृतः शाखावलंबनः

Như thế, Maṇibhadra nói ra đủ thứ lời. Rồi những người do vua chỉ định dẫn ông đi giữa những lời lẽ cay nghiệt; và dẫu ông than khóc đủ điều, họ vẫn treo ông lên, lơ lửng nơi một cành cây.

Verse 158

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये मणिभद्रोपाख्याने मणिभद्रनिधनवर्णनंनामाष्टपंचाशदुत्तरशततमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc trong Śrī Skanda Mahāpurāṇa—thuộc bộ sưu tập tám mươi mốt nghìn câu kệ—ở quyển thứ sáu, Nāgara Khaṇḍa, trong phần Māhātmya về thánh địa Hāṭakeśvara, trong tích truyện Maṇibhadra, chương mang tên “Mô tả cái chết của Maṇibhadra”, tức Chương 158.