Adhyaya 142

Verse 1

सूत उवाच । तथान्यदपि तत्रास्ति पुण्यं गणपतित्रयम् । स्वर्गदं मर्त्यदं पुण्यं तथान्यन्नरकापहम्

Sūta nói: “Hơn nữa, tại nơi ấy còn có một bộ ba thánh điện của Gaṇapati, đầy công đức và linh thiêng—ban cõi trời, ban phúc lạc nơi nhân gian, và cũng diệt trừ sự sa đọa vào địa ngục.”

Verse 2

हंतृ वै सर्वविघ्नानां पूजितं सुरदानवैः । सर्वकामप्रदं चैव विद्याकीर्तिविवर्धनम्

Ngài quả thật là Đấng diệt trừ mọi chướng ngại, được chư thiên và cả Dānavas đồng tôn thờ. Ngài ban mọi điều sở nguyện, lại làm tăng trưởng học vấn và danh tiếng.

Verse 3

ऋषय ऊचुः । त्रिविधाः पुरुषाः सूत जायंतेत्र महीतले । उत्तमा मध्यमाश्चान्ये तथा चान्येऽधमाः स्थिताः

Các bậc hiền triết thưa: “Bạch Sūta, trên cõi đất này con người sinh ra có ba hạng: có người thượng hạng, có người trung hạng, và lại có người hạ liệt.”

Verse 4

उत्तमाः प्रार्थयंति स्म मोक्षमेव हि केवलम् । गता यत्र निवर्तंते न कथंचिद्धरातले

Hạng thượng hạng chỉ cầu xin giải thoát (mokṣa) mà thôi. Khi đã đạt đến cảnh giới ấy, họ không còn trở lại cõi trần này bằng bất cứ cách nào.

Verse 5

मध्यमाः स्वर्गमार्गं च दिव्यान्भोगान्मनोरमान् । अप्सरोभिः समं क्रीडां यज्ञाद्यैः कर्मभिः कृताम्

Hạng trung nhân tìm con đường lên cõi trời và những lạc thú thần diệu khả ái—vui đùa cùng các Apsarā—đạt được nhờ các nghi lễ như tế tự (yajña) và những hành nghiệp nghi thức khác.

Verse 6

अधमा मर्त्यलोकेत्र रमंते विषयात्मकाः । विषकीटकवत्तत्र रतिं कृत्वा गरीयसीम्

Hạng hạ liệt, chìm trong các đối tượng giác quan, vui thích ngay nơi cõi người hữu tử này. Như côn trùng bị độc dược lôi kéo, họ kết thành sự luyến ái mãnh liệt ở đó.

Verse 7

स्वर्गमोक्षौ परित्यज्य तत्कस्मान्मर्त्य इष्यते । येनासौ प्रार्थ्यते मर्त्यैर्मर्त्यदो गणनायकः

Gác lại cả cõi trời lẫn giải thoát, cớ sao thân phận phàm nhân lại được ưa chuộng? Vì nhờ chính thân phận ấy mà người đời khẩn cầu Gaṇanāyaka—vị thủ lãnh các gaṇa, đấng ban ân phúc cho kẻ phàm tục.

Verse 8

केन संस्थापितास्ते च तस्मिन्क्षेत्रे गजाननाः । कस्मिन्काले च द्रष्टव्याः सर्वं विस्तरतो वद

Những vị thần mặt voi ấy đã được ai an lập trong thánh địa ấy? Và vào thời điểm nào nên đến chiêm bái để được darśana? Xin hãy nói rõ mọi điều một cách tường tận.

Verse 9

सूत उवाच । पूर्वं तप्त्वा तपस्तीव्रं मर्त्यलोके द्विजोत्तमाः । ततो गच्छंति संहृष्टाः स्वेच्छया त्रिदिवं प्रति । मोक्षमार्गं तथैवान्ये ध्यानाविष्कृतमानसाः

Sūta nói: “Trước hết, sau khi tu khổ hạnh nghiêm mật nơi cõi người, các bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh liền hoan hỷ—tùy theo ý nguyện của mình—tiến về Tridiva (cõi trời). Những người khác cũng vậy, tâm được hiển lộ và trong sáng nhờ thiền định, bước đi trên con đường giải thoát (mokṣa).”

Verse 10

ततः स्वर्गे समाकीर्णे कदाचिन्मनुजोत्तमैः । देवेषु क्षिप्यमाणेषु समंतात्तत्प्रभावतः

Bấy giờ, có lúc cõi trời trở nên chật kín bởi những bậc nhân kiệt, và do uy lực của những người mới đến ấy, chư thiên bị xô lấn, dạt ra khắp bốn phương.

Verse 11

गत्वा स्वयं सहस्राक्षः सर्वैर्देवगणैः सह । प्रोवाच शंकरं गौर्या सार्धमेकासनस्थितम्

Rồi chính Sahasrākṣa (Indra) cùng toàn thể chư thiên đi đến và thưa với Śaṅkara, Đấng đang ngồi chung một tòa với Gaurī.

Verse 12

इन्द्र उवाच । तपःप्रभावसंसिद्धैर्मानवैः परमेश्वर । अस्माकं व्याप्यते सर्वं महिमानं गृहादिकम्

Indra thưa: Ôi Đấng Tối Thượng, bởi những con người đã thành tựu nhờ uy lực khổ hạnh, toàn bộ vinh quang của chúng con—cung điện, trú xứ và mọi điều khác—đang bị bao trùm và lấn át.

Verse 13

तस्मात्कृत्वा प्रसादं नः कंचिच्चिंतय सांप्रतम् । उपायं येन तिष्ठामः सौख्येनात्र शिवालये

Vì thế, xin Ngài ban ân huệ cho chúng con và lập tức nghĩ ra một phương kế, để chúng con có thể an trú nơi ngôi đền Śiva này trong an lạc.

Verse 14

अथ श्रुत्वा विरूपाक्षस्तेषां तद्वचनं द्विजाः । पार्वत्याः पार्श्वसंस्थाया मुखचन्द्रं समैक्षयत्

Nghe lời họ, hỡi các bà-la-môn, Virūpākṣa (Śiva) chăm chú nhìn gương mặt như trăng của Pārvatī đang ngồi bên cạnh Ngài.

Verse 15

निजगात्रं ततो देवी सुसंमर्द्य मुहुर्मुहुः । मलमाहृत्य तं कृत्स्नं चक्रे नागमुखं ततः

Bấy giờ, Nữ Thần nhiều lần xoa chà thân mình, gom hết mọi cấu uế (vảy bẩn) lại, rồi từ đó nặn thành một hữu thể mang gương mặt rắn.

Verse 16

चतुर्हस्तं महाकायं लंबोदरसमन्वितम् । सुकौतुककरं तेषां सर्वेषां च दिवौकसाम्

Hữu thể ấy có bốn tay, thân hình vĩ đại, bụng trễ xuống, khiến tất cả chư thiên—những cư dân cõi trời—đều kinh ngạc lạ lùng.

Verse 17

ततः स विनयादाह देवीं शिखरवासिनीम् । यदर्थमंब सृष्टोऽहं तत्कार्यं वद मा चिरम्

Rồi với lòng khiêm cung, hắn thưa cùng Nữ Thần ngự trên đỉnh núi: “Mẫu thân, con được tạo ra vì mục đích gì? Xin nói cho con nhiệm vụ ấy, chớ chậm trễ.”

Verse 18

त्रैलोक्ये त्वत्प्रसादेन नासाध्यं विद्यते मम

Trong ba cõi, nhờ ân phúc của Mẫu Thần, đối với con không có điều gì là không thể.

Verse 19

श्रीदेव्युवाच । मर्त्यलोके नरा ये च स्वर्गमोक्षपराः सदा । तेषां विघ्नं त्वया कार्यं शुभकृत्येषु चैव हि

Đức Nữ Thần cát tường phán: “Trong cõi người, những kẻ luôn hướng đến thiên giới và giải thoát; đối với các việc lành của họ, ngươi quả phải gây ra chướng ngại.”

Verse 20

सरितां पतयस्त्रिंशच्छंकवः सप्तसप्ततिः । महासरोजषष्टिश्च निखर्वाणां च विंशतिः

Có ba mươi vị chúa tể các dòng sông; bảy mươi bảy Śaṅkava; sáu mươi Mahāsaroja; và hai mươi Nikharva.

Verse 21

अर्बुदायुतसंयुक्ताः कोट्यो नवतिपञ्च च । लक्षाश्च पंचपंचाशत्सहस्राः पंचविंशतिः । शतानि नवषष्टिश्च गणाश्चान्येऽत्र संस्थिताः

Có chín mươi lăm koṭi, kèm theo arbuda và ayuta; năm mươi lăm lakṣa; hai mươi lăm nghìn; và sáu mươi chín trăm—cùng các gaṇa khác an trú tại đây.

Verse 22

येषां नदी स्मृतः पूर्वो महाकालस्तथा परः । ते सर्वे वशगास्तुभ्यं प्रभवंतु गणोत्तमाः

Tất cả những gaṇa tối thắng, những vị ghi nhớ dòng sông thiêng là nơi nương tựa đầu tiên và Mahākāla là cứu cánh tối thượng—nguyện cho hết thảy đều hiện đến và ở dưới quyền sai khiến của Ngài, ô bậc tối thượng trong hàng gaṇa.

Verse 23

आधिपत्यं मया दत्तं तव वत्स कुरुष्व तत् । सर्वेषां गणवृंदानामाधिपत्ये व्यवस्थितः

“Quyền chủ tể ta đã ban cho con, hỡi đứa con yêu—hãy nhận lấy. Hãy vững vàng an lập làm bậc thống lãnh trên mọi đoàn chúng gaṇa.”

Verse 24

एवमुक्त्वाथ सा देवी समानीयौषधीभृतान् । हेमकुंभान्सुतीर्थांभः परिपूर्णान्महोदयान्

Nói xong, Nữ Thần liền triệu gọi những người mang dược thảo chữa lành, rồi đem đến các bình vàng rực rỡ, điềm lành và huy hoàng, đầy tràn nước từ một bến tắm thiêng tối thắng.

Verse 25

तस्याभिषेचनं चक्रे स्वयमेव सुरेश्वरी । गीतवाद्यविनोदेन नृत्यमंगलजैः स्वनैः

Chính Nữ Thần Sureśvarī tự tay cử hành lễ quán đảnh cho người ấy, giữa niềm hoan hỷ của ca khúc và nhạc khí, cùng những âm thanh cát tường phát sinh từ vũ điệu khánh hỷ.

Verse 26

त्रयस्त्रिंशत्स्मृताः कोटयो देवानां याः स्थिता दिवि । ताः सर्वास्तत्र चागत्य तस्य चक्रुश्च मंगलम्

Ba mươi ba ức chư thiên, được truyền tụng là ngự nơi cõi trời—tất cả đều đến đó và cử hành các nghi lễ cát tường, ban phúc lành cho người ấy.

Verse 27

अथ तस्य ददौ तुष्टो भगवान्वृषभध्वजः । कुठारं निशितं हस्ते सदा वै श्रेष्ठमायुधम्

Rồi bấy giờ, Đấng Bhagavān Vṛṣabhadhvaja (Śiva) hoan hỷ ban cho người ấy một chiếc rìu sắc bén để cầm nơi tay—một vũ khí tối thượng muôn đời.

Verse 28

पात्रं मोदकसंपूर्णमक्षयं चैव पार्वती । भोजनार्थे महाभागा मातृस्नेहपरायणा

Bấy giờ Pārvatī—bậc đại phúc, một lòng chan chứa tình mẫu tử—ban cho người ấy một bảo khí không bao giờ cạn, đầy ắp modaka, để làm lương thực nuôi dưỡng.

Verse 29

मूषकं कार्तिकेयस्तु वाहनार्थं प्रहर्षितः । भ्रातरं मन्यमानस्तु बन्धुस्नेहेन संयुतः

Kārtikeya hoan hỷ, bị ràng buộc bởi tình thân quyến, xem người ấy như anh em của mình, bèn ban cho một con chuột làm vật cưỡi (vahana).

Verse 30

ज्ञानं दिव्यं ददौ ब्रह्मा तस्मै हृष्टेन चेतसा । अतीतानागतं चैव वर्तमानं च यद्भवेत्

Phạm Thiên (Brahmā) với tâm hoan hỷ đã ban cho người ấy trí tuệ thiêng liêng—biết điều đã qua, điều sẽ đến, và mọi điều đang hiện hữu trong hiện tại.

Verse 31

प्रज्ञां विष्णुः सहस्राक्षः सौभाग्यं चोत्तमं महत् । सौभाग्यं कामदेवस्तु कुबेरो विभवादिकम्

Viṣṇu ban cho trí tuệ phân minh; Sahasrākṣa (Indra) ban phúc lộc lớn lao, thù thắng. Kāmadeva ban vẻ duyên dáng và điềm lành quyến rũ; Kubera ban sự phú quý, tài sản và các điều tương tự.

Verse 32

प्रतापं भगवान्सूर्यः कांतिमग्र्यां निशाकरः

Đức Nhật Thần ban uy quang và oai lực; còn Nguyệt Thần (Nishākara) ban ánh sáng rạng ngời bậc nhất.

Verse 33

तथान्ये विबुधाः सर्वे ददुरिष्टानि भूरिशः । आत्मीयानि प्रतुष्ट्यर्थं देव्या देवस्य च प्रभोः

Cũng vậy, hết thảy các vị thần khác đều ban nhiều lễ vật quý mến của riêng mình, để làm đẹp lòng Thánh Mẫu (Devī) và Thượng Chủ (Deva), bậc quân vương của muôn loài.

Verse 34

एवं लब्धवरः सोऽथ गणनाथो द्विजोत्तमाः । देवकृत्यपरो नित्यं चक्रे विघ्नानि भूतले

Vì thế, được ban đầy ân phúc, vị Chúa của các Gaṇa (Gaṇanātha)—hỡi bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh—luôn chuyên tâm việc của chư thiên, rồi tạo ra những chướng ngại trên mặt đất.

Verse 35

धर्मार्थं यतमानानां मोक्षाय सुकृताय च । ततो भूमितलेऽभ्येत्य गणेशस्तत्र यः स्मृतः

Vì những ai nỗ lực vì dharma, vì giải thoát (mokṣa) và vì công đức, Gaṇeśa đã giáng xuống cõi đất; tại nơi ấy Ngài được tưởng niệm và tôn kính phụng thờ.

Verse 36

वैमानिकैः समभ्येत्य स्थापितस्तत्र स द्विजाः । येन स्वर्गार्थिनो लोकाः पूजां तस्य प्रचक्रिरे । प्रथमं सर्वकृत्येषु विघ्ननाशाय तत्पराः

Được các thiên chúng hộ tống, Ngài được an vị tại đó, hỡi các brāhmaṇa. Vì thế, những người cầu thiên giới bắt đầu thờ phụng Ngài, đặt Ngài lên trước trong mọi việc, chuyên tâm diệt trừ chướng ngại.

Verse 37

एतस्मिन्नेव काले च चमत्कारपुरोद्भवैः । ब्राह्मणैर्ब्रह्मविज्ञानतत्परैर्मोक्षहेतुभिः । ईशानः स्थापितस्तत्र मोक्षदो य उदाहृतः

Ngay vào thời ấy, các brāhmaṇa sinh tại Camatkārapura—chuyên tâm tri kiến Brahman và hướng đến nhân duyên giải thoát—đã an vị Īśāna tại đó, Đấng được xưng tụng là ban cho mokṣa.

Verse 38

स्वर्गं वाञ्छद्भिरेवान्यैः स्वर्गद्वारप्रदस्तथा । हेरंबः स्थापितस्तत्र सत्यनामा यथोदितः

Cũng vậy, bởi những người khác khao khát thiên giới, Heraṃba được an vị tại đó—Đấng ban cánh cửa lên trời—đúng với danh xưng chân thật như đã tuyên thuyết.

Verse 39

तथान्यैर्मर्त्यदो नाम गणैशस्तत्र यः स्थितः । येन स्वर्गाच्च्युता यांति न कदा नरकादिकम् । तिर्यक्त्वं वा कृमित्वं वा स्थावरत्वमथापि वा

Cũng vậy, bởi những người khác, Gaṇeśa được an vị tại đó với danh xưng “Martyada”. Nhờ Ngài, những kẻ sa rơi khỏi thiên giới chẳng bao giờ đi vào địa ngục hay các cảnh giới tương tự—cũng không rơi vào loài súc sinh, kiếp trùng, hay thậm chí trạng thái bất động như cây đá.

Verse 40

एतस्मात्कारणात्तत्र क्षेत्रे पुण्ये द्विजोत्तमाः । हेरम्बो मर्त्यदो जातः स्वर्गिणां मर्त्यदः सदा

Vì lẽ ấy, hỡi các bậc Bà-la-môn tối thượng, tại thánh địa (kṣetra) ấy, Heraṃba đã hiển hiện với danh xưng “Martyada” — mãi mãi là “Martyada” cho những ai đã đạt đến cõi trời.

Verse 41

एतद्वः सर्वमाख्यातं पुण्यं हेरंबसंभवम् । आख्यानं सर्वविघ्नानि यन्निहन्ति श्रुतं नृणाम्

Tất cả điều ấy đã được kể cho các ông—chính là thánh truyện về sự hiển hiện của Heraṃba. Câu chuyện này, khi con người được nghe, sẽ diệt trừ mọi chướng ngại.

Verse 42

एतन्माघचतुर्थां यः शुक्लायां पूजयेन्नरः । न तस्य वत्सरं यावद्विघ्नं सञ्जायते क्वचित्

Ai cúng lễ vào ngày Caturthī của tháng Māgha, thuộc nửa tháng sáng—người ấy suốt trọn một năm không hề gặp bất cứ chướng ngại nào.