Adhyaya 141

Verse 1

सूतौवाच । तथान्योऽपि हि तत्रास्ति देवो मिष्टान्नदायकः । यस्य संदर्शनादेव मिष्टान्नं लभते नरः

Sūta nói: “Tại đó còn có một vị thần khác, đấng ban phát thức ăn ngọt; chỉ cần được chiêm ngưỡng Ngài, con người liền nhận được lễ phẩm ngọt lành.”

Verse 2

आसीत्पूर्वं नृपो नाम्ना वसुसेन इति स्मृतः । आनर्त्ताधिपतिः ख्यातो बृहत्कल्पे द्विजोत्तमाः

Thuở xưa có một vị vua tên là Vasusena, như truyền tụng. Hỡi các bậc Bà-la-môn tối thắng, Ngài nổi danh là chúa tể xứ Ānarta trong đại kiếp Bṛhatkalpa.

Verse 3

अत्यैश्वर्यसमायुक्तो गजवाजिरथान्वितः । जितारिपक्षस्तेजस्वी दाता भोगी जितेंद्रियः

Ngài được ban phúc với phú quý lớn lao, có voi, ngựa và chiến xa; đã khuất phục phe thù địch, rạng ngời oai quang, rộng lòng bố thí, biết thọ hưởng theo chánh pháp và làm chủ các căn của mình.

Verse 4

स संक्रांतौ व्यतीपाते ग्रहणे रवि सोमयोः । पर्वकालेषु चान्येषु विविधेषु सुभक्तितः

Với lòng sùng kính sâu xa, ngài thường làm các việc phước vào ngày Saṅkrānti, lúc Vyatīpāta, khi nhật thực và nguyệt thực, cùng trong nhiều thời lễ hội khác nữa.

Verse 5

प्रयच्छति द्विजातिभ्यो रत्नानि विविधानि च । इंद्रनीलमहानीलविद्रुमस्फटिकादि च

Ngài ban tặng cho các bậc Dvija (nhị sinh) nhiều loại châu báu: lam ngọc (Indranīla), đại lam bảo, san hô, pha lê và các thứ tương tự.

Verse 6

माणिक्यमौक्तिकान्येव विद्रुमाणि विशेषतः । हस्त्यश्वरथयानानि वस्त्राणि विविधानि च

Ngài bố thí hồng ngọc và trân châu, đặc biệt là san hô; lại còn ban các phương tiện—voi, ngựa, chiến xa—cùng y phục đủ loại.

Verse 7

न कस्यचित्प्रदद्यात्स सस्यं ब्राह्मणसत्तमाः । अतीव सुलभं मत्वा तथा तोयं विशेषतः

Nhưng ngài không bố thí lương thực cho bất cứ ai, hỡi bậc Bà-la-môn tối thượng, vì cho rằng điều ấy quá dễ kiếm; và nước cũng vậy, nhất là nước.

Verse 8

ततो राज्यं चिरं कृत्वा दृष्ट्वा पुत्रोद्भवान्सुतान् । कालधर्ममनुप्राप्तः कस्मिंश्चित्कालपर्यये

Rồi sau đó, ngài trị vì lâu dài và được thấy con cháu sinh ra từ dòng dõi mình. Khi một chu kỳ thời gian đến, ngài thuận theo pháp của Thời gian (cái chết) mà đi đến.

Verse 9

ततश्च मंत्रिभिस्तस्य सत्यसेन इति स्मृतः । अभिषिक्तः सुतो राज्ये वीर्योदार्यसमन्वितः

Sau đó, người con trai của ngài, được gọi là Satyasena, được các đại thần làm lễ quán đảnh tấn phong lên ngôi; chàng đầy dũng lực và lòng hào hiệp cao quý.

Verse 10

वसुसेनोऽपि संप्राप्य स्वर्गं दानप्रभावतः । दिव्यांबरधरो भूत्वा दिव्यरत्नैर्विभूषितः

Vasusena cũng nhờ oai lực của bố thí (dāna) mà đạt đến cõi trời; khoác y phục thiên giới và được trang sức bằng châu báu nhiệm mầu.

Verse 11

सेव्यमानोऽप्सरोभिश्च विमानवरमाश्रितः । बभ्राम सर्वलोकेषु स्वेच्छया क्षुत्समावृतः

Được các apsarā hầu cận và ngự trên cỗ xe trời tuyệt hảo, ngài du hành tùy ý khắp mọi thế giới, nhưng vẫn bị đói khát bao phủ.

Verse 12

पिपासाकुलचित्तश्च मुखेन परिशुष्यता । न कंचिद्ददृशे तत्र भुंजानमपरं दिवि

Tâm trí bấn loạn vì khát, miệng khô rát; nơi cõi trời ấy, ngài không thấy một ai đang ăn hay uống.

Verse 13

न च पानसमासक्तं न सस्यं सलिलं न च

Không ai còn thiết uống; chẳng có lương thực, và đến cả nước cũng không có.

Verse 14

ततो गत्वा सहस्राक्षमुवाच द्विजसत्तमाः । क्षुत्तृषावृतदेहस्तु लज्जयाऽधोमुखः स्थितः

Rồi ông đến gặp Sahasrākṣa (Indra) mà thưa. Thân bị đói khát bao phủ, ông cúi mặt đứng vì hổ thẹn.

Verse 15

नैवात्र दृश्यते कश्चित्क्षुत्तृषापरिपीडितः । मां मुक्त्वा विबुधश्रेष्ठ तत्किमेतद्वदस्वमे

“Ở đây chẳng thấy ai bị đói khát hành hạ—ngoại trừ ta. Ôi bậc tối thượng trong chư thiên, xin nói cho ta biết: điều này có nghĩa gì?”

Verse 16

एष मे स्वर्गरूपेण नरकः समुपस्थितः । किमेतैर्भूषणैर्वस्त्रैर्विमानादिभिरेव च

“Với ta, đây là địa ngục hiện ra dưới hình trời. Những trang sức, y phục, và cả các vimāna cùng những thứ ấy, có ích gì?”

Verse 17

क्षुधा संपीड्यमानस्य स्वर्गमेतच्छचीपते । अग्नितुल्यं समुद्दिष्टं मम चित्तेऽपि वर्तते

“Ôi Chúa tể của Śacī, với kẻ bị đói nghiền nát, ngay cả ‘cõi trời’ này cũng được nói là như lửa—và nó cũng đang thiêu đốt trong tâm ta.”

Verse 18

तस्मात्कुरु प्रसादं मे यथा क्षुन्न प्रबाधते । नोचेत्क्षिप सुरश्रेष्ठ रौरवे नरके द्रुतम्

Vì vậy, xin Ngài ban ân sủng cho tôi để cơn đói không hành hạ; bằng không, ô bậc tối thượng giữa chư thiên, xin hãy mau ném tôi vào địa ngục Raurava.

Verse 19

इंद्रौवाच । अनर्होसि महीपाल नरकस्य त्वमेव हि । त्वया दानानि दत्तानि संख्याहीनानि सर्वदा

Indra nói: “Hỡi đại vương, ngài không đáng vào địa ngục—thật vậy, ngài không thuộc về nơi ấy. Nhưng những bố thí ngài đã ban thì luôn thiếu đúng mức và sự đầy đủ.”

Verse 21

तोयं सान्नं सदा दद्यादन्नं चैव सदक्षिणम् । य इच्छेच्छाश्वतीं तृप्तिमिह लोके परत्र च

Ai khát cầu sự thỏa mãn bền lâu—ở đời này và cả đời sau—thì nên luôn bố thí nước, thức ăn đã nấu chín, và cũng dâng phẩm thực kèm theo dakṣiṇā (lễ tạ) đúng phép.

Verse 22

तस्मात्त्वं हि क्षुधाविष्टः स्वर्गे चैव महीपते । भूषितो भूषणैः श्रेष्ठैर्विमानवरमाश्रितः

Vì thế, hỡi bậc chúa tể cõi đất, ngay cả ở thiên giới ngài vẫn bị cơn đói chế ngự—dẫu được trang sức bằng bảo vật thượng hạng và ngự trên cỗ vimāna tuyệt diệu.

Verse 23

राजोवाच । अस्ति कश्चिदुपायोऽत्र देवौ वा मानुषोऽपि वा । क्षुत्पिपासेऽतितीव्रे मे विनाशं येन गच्छतः

Nhà vua thưa: “Ở đây có phương cách nào chăng—do một vị thần hay thậm chí một người phàm—để diệt trừ cơn đói và khát cực độ của ta?”

Verse 24

इन्द्र उवाच । यदि कश्चित्सुतस्तुभ्यं विप्रेभ्यः सततं जलम् । ददाति च सदा सस्यं तत्ते तृप्तिः प्रजायते

Indra nói: “Nếu có người con của ngươi luôn luôn dâng nước cho các Bà-la-môn, và cũng thường hằng bố thí lương thực/ngũ cốc, thì nơi ngươi sẽ khởi lên sự mãn nguyện.”

Verse 25

नान्यथा पार्थिवश्रेष्ठ एकस्मिन्नपि वासरे । अदत्तस्य तव प्राप्तिः सत्यमेतन्मयोदितम्

Hỡi bậc vương giả tối thượng, không thể khác được: dù chỉ một ngày, nếu không có sự bố thí nào, thì ngươi chẳng đạt được gì. Đó là chân thật do chính ta nói ra.

Verse 26

सोऽपि भूमिपतेः पुत्रस्तव यच्छति नोदकम् । न च सस्यं द्विजातिभ्यस्त्वन्मार्गमनुसंचरन्

Nhưng ngay cả người con ấy của ngươi, hỡi chúa tể cõi đất, khi theo lối sống của ngươi, lại chẳng dâng nước, cũng chẳng bố thí lương thực/ngũ cốc cho hàng Nhị sinh (dvija).

Verse 27

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो नारदो मुनिसत्तमः । ब्रह्मलोकात्स्थितौ यत्र तौ भूमिपसुरेश्वरौ

Ngay lúc ấy, Nārada—bậc hiền thánh tối thượng—từ Brahmaloka đến nơi mà hai vị, nhà vua và chúa tể chư thiên, đang ngự lại.

Verse 28

ततः शक्रः समुत्थाय तस्मै तुष्टिसमन्वितः । अर्घं दत्त्वा विधानेन सादरं चेदमब्रवीत्

Bấy giờ Śakra (Indra) đứng dậy, lòng tràn hoan hỷ; rồi theo đúng nghi lễ, dâng arghya, và cung kính nói những lời này.

Verse 29

कुतः प्राप्तोऽसि विप्रेंद्र प्रस्थितः क्व च सांप्रतम् । केन कार्येण चेद्गुह्यं न तेऽस्ति वद सांप्रतम्

“Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, ngài từ đâu đến và nay đang lên đường đi về đâu? Và vì mục đích gì? Nếu không phải điều bí mật, xin hãy nói ngay cho ta.”

Verse 30

नारद उवाच । ब्रह्मलोकादहं प्राप्तः प्रस्थितस्तु धरातले । तीर्थयात्राकृते शक्र नान्यदस्तीह कारणम्

Nārada thưa: “Ta từ Phạm Thiên giới (Brahmaloka) mà đến, và nay lên đường xuống cõi đất. Hỡi Śakra, chỉ vì cuộc hành hương đến các thánh địa tīrtha—không có lý do nào khác.”

Verse 31

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा स नृपो हृष्टस्तमुवाच मुनीश्वरम् । प्रसादः क्रियतां मह्यं दीनस्य मुनिपुंगव

Sūta nói: Nghe vậy, nhà vua hoan hỷ và thưa với bậc đại thánh: “Hỡi bậc tối thượng trong hàng hiền triết, xin rủ lòng ban ân cho con—kẻ khốn cùng, chỉ biết nương tựa.”

Verse 32

त्वया भूमितले वाच्यो मम पुत्रो महीपतिः । आनर्त्ताधिपतिः ख्यातः सत्यसेन इति प्रभो

“Khi ở cõi đất, ngài hãy gọi con trai ta, vị quốc vương—nổi danh là chúa tể xứ Ānarta—bằng danh hiệu ‘Satyasena’, hỡi bậc tôn chủ.”

Verse 33

तव तातो मया दृष्टः शक्रस्य सदनं प्रति । क्षुत्पिपासापरीतांगो दीनात्मा देवमध्यगः

“Cha của ngươi, ta đã thấy, đang hướng về cung điện của Śakra; thân thể bị đói khát dày vò, tâm hồn sầu khổ, đứng giữa chư thiên.”

Verse 34

तस्मात्पुत्रोऽसि चेन्मह्यं त्वं सत्यं परिरक्षसि । तन्मन्नाम्ना प्रयच्छोच्चैः सस्यानि सलिलानि च

Vì vậy, nếu con thật là con của ta và giữ gìn chân thật, thì nhân danh ta hãy bố thí rộng rãi—cả lương thực/ngũ cốc và nước.

Verse 35

स तथेति प्रतिज्ञाय नारदो मुनिसत्तमः । अनुज्ञाप्य सहस्राक्षं प्रस्थितो भूतलं प्रति

Nārada, bậc hiền thánh tối thượng, thệ rằng: “Xin vâng.” Từ biệt Sahasrākṣa (Indra), ngài lên đường hướng về cõi đất.

Verse 36

ततः क्रमेण तीर्थानि भ्रममाणः स सद्द्विजः । आनर्त्तविषयं प्राप्य सत्यसेनमुपाद्रवत्

Rồi theo thứ tự, vị brāhmaṇa-hiền giả cao quý ấy du hành qua các thánh địa tīrtha; đến xứ Ānarta, ngài liền đến gặp Satyasena.

Verse 37

अथ संपूजितस्तेन सम्यग्भूपतिना मुनिः । पितुः संदेशमाचख्यौ विजने तस्य सादरम्

Bấy giờ, được vị vua ấy cung kính tiếp đãi đúng phép, vị hiền giả trân trọng thuật lại—nơi riêng tư—lời nhắn từ phụ vương của ông.

Verse 38

तच्छ्रुत्वा शोकसंतप्तः सत्यसेनो महीपतिः । तं विसृज्य मुनिश्रेष्ठं पूजयित्वा विधानतः

Nghe xong, vua Satyasena bị nỗi sầu thiêu đốt. Sau khi cung kính cúng dường bậc hiền giả tối thượng đúng theo nghi lễ, nhà vua trân trọng cáo biệt ngài.

Verse 39

ततो जनकमुद्दिश्य मिष्टान्नेन सुभक्तितः । सहस्रं ब्राह्मणेंद्राणां भोजयामास नित्यशः

Bấy giờ, dâng hiến công đức ấy lên phụ vương, với lòng sùng kính sâu xa, ông ngày ngày thết đãi một nghìn vị Bà-la-môn tối thượng bằng những món ăn tinh khiết, ngon lành.

Verse 40

प्रपादानं तथा चक्रे ग्रीष्मकाले विशेषतः । त्यक्त्वान्याः सकला याश्च क्रिया धर्मसमुद्भवाः

Ông cũng lập các nơi phát nước, chỗ nghỉ uống (prapā), nhất là vào mùa hạ. Gác lại những hạnh lành khác phát sinh từ pháp, ông chuyên tâm dốc lòng vào việc phụng sự ấy.

Verse 41

एवं तस्य महीपस्य वर्तमानस्य च द्विजाः । अनावृष्टिरभूद्रौद्रा सर्वसस्यक्षयावहा

Vì thế, hỡi các bậc nhị sinh, trong thời trị vì của vị vua ấy đã nổi lên một cơn hạn hán ghê gớm, khiến mọi mùa màng đều tiêu diệt.

Verse 42

यावद्द्वादशवर्षाणि न जलं त्रिदशाधिपः । मुमोच धरणीपृष्ठे सर्वे लोकाः क्षुधार्दिताः

Suốt mười hai năm, chúa tể chư thiên không ban nước xuống mặt đất; muôn dân đều bị hành hạ bởi nạn đói.

Verse 43

अत्राभावात्ततो भूयो न सस्यं संप्रयच्छति । ब्राह्मणेभ्यः समुद्दिश्य पितरं स्वं यथा पुरा

Vì nơi đây thiếu mưa, đất đai không còn cho hoa lợi. Bởi vậy, như thuở trước, ông lại dâng cúng cho các vị Bà-la-môn, lấy đó làm phần hướng về chính phụ thân mình giữa hàng Pitṛ.

Verse 44

ततः स क्षुत्परीतांगः पिता तस्य महीपतेः । स्वप्ने प्रोवाच तं पुत्रमतीव मलिनांबरः

Bấy giờ, phụ vương của vị vua ấy—thân thể bị cơn đói vây phủ, y phục vô cùng nhơ bẩn—đã hiện trong mộng mà nói với con trai mình.

Verse 45

त्वया पुत्रेण पुत्राहं क्षुत्पिपासासमाकुलः । स्वर्गस्थोऽपि हि तिष्ठामि तस्मादन्नं प्रयच्छ वै । मन्नाम्ना तोयसंयुक्तं यदि त्वं मत्समुद्भवः

“Vì con, hỡi con trai, ta tuy là cha mà vẫn bị đói khát dày vò, dẫu đang ở cõi trời. Vậy con hãy dâng cúng thức ăn, kèm nước, và hồi hướng nhân danh ta, nếu quả thật con do ta sinh ra.”

Verse 46

ततः शोकसमायुक्तः स नृपः स्वप्नदर्शनात् । अन्नाभावात्समं मंत्रं मंत्रिभिः स तदाकरोत्

Bấy giờ, vị vua ấy vì điềm mộng mà lòng đầy sầu muộn; lại do thiếu lương thực, nên cùng các đại thần bàn bạc để định kế.

Verse 47

अहमाराधयिष्यामि सस्यार्थे वृषभध्वजम् । राज्ये रक्षा विधातव्या भवद्भिः सादरं सदा

“Ta sẽ thờ phụng Vṛṣabhadhvaja (Śiva, Đấng có cờ mang hình bò) để cầu cho mùa màng. Còn các khanh phải luôn cẩn trọng mà gìn giữ, bảo hộ vương quốc.”

Verse 48

ततोऽत्रैव समागत्य स्थापयित्वा महेश्वरम् । सम्यगाराधयामास व्रतैश्च नियमैस्तथा

Rồi chính tại nơi này, vua đến, lập thờ Maheśvara (Śiva), và chí thành phụng thờ Ngài đúng pháp bằng các lời nguyện (vrata) cùng những phép tu trì nghiêm cẩn.

Verse 49

अथ तस्य गतस्तुष्टिं वर्षांते भगवाञ्छिवः । अब्रवीद्वरदोऽस्मीति प्रार्थयस्व यथेप्सितम्

Cuối năm, Đức Bhagavān Śiva hoan hỷ với người ấy và phán: “Ta là Đấng ban ân phúc—hãy cầu xin điều ngươi mong muốn.”

Verse 51

तथा संजायता वृष्टिः समस्ते धरणीतले । येन सस्यानि जायंते सलिलानि च सांप्रतम्

Và thế là mưa đổ khắp mặt đất; nhờ đó mùa màng nay nảy nở, và nước lại trở nên dồi dào.

Verse 52

जायतां मम तातस्य स्वर्गस्थस्य महात्मनः । प्रसादात्तव संतृप्तिरक्षया सुरसत्तम

Nguyện cho phụ thân của con, bậc đại hồn đang ở cõi trời, được an lành. Nhờ ân sủng của Ngài, ô Đấng tối thượng trong chư thiên, xin cho sự hoan hỷ của Ngài trở nên không suy giảm, không cạn kiệt.

Verse 53

श्रीभगवानुवाच । भविता न चिराद्वृष्टिः प्रभूता धरणीतले । भविष्यंति तथान्नानि यानि कानि महीतले

Đức Thế Tôn phán: “Chẳng bao lâu nữa, mưa sẽ đổ dồi dào trên mặt đất. Theo đó, mọi thứ lương thực, ngũ cốc sẽ sinh khởi trên đất.”

Verse 54

तस्मात्त्वं गच्छ राजेंद्र स्वगृहं प्रति सांप्रतम् । मम वाक्यादसंदिग्धमेतदेव भविष्यति

Vì thế, hỡi bậc chúa tể các vua, nay hãy trở về nhà mình. Dựa trên lời Ta, không còn nghi ngờ: chính điều này nhất định sẽ xảy ra.

Verse 55

तच्चैतन्मामकं लिंगं यत्त्वया स्थापितं नृप । प्रातरुत्थाय यः कश्चित्सम्यक्तद्वीक्षयिष्यति

Và đây là liṅga của Ta mà ngươi đã an lập, hỡi bậc quân vương. Bất cứ ai thức dậy vào buổi sớm và chiêm bái đúng pháp với lòng tôn kính—

Verse 56

मिष्टान्नममृतस्वादु स हि नूनमवाप्स्यति । मम वाक्यान्नृपश्रेष्ठ सदा जन्मनिजन्मनि

Người ấy chắc chắn sẽ được hưởng món ăn ngọt lành, vị như cam lộ. Theo lời Ta, hỡi bậc vua tối thượng, điều ấy sẽ luôn như vậy—hết đời này sang đời khác, trong mọi kiếp sinh.

Verse 57

स एवं भगवानुक्त्वा ततश्चादर्शनं गतः । सोऽपि राजा निजं स्थानं हर्षेण महतान्वितः । आजगाम चकाराथ राज्यं निहतकंटकम्

Nói xong như thế, Đức Thế Tôn liền ẩn mất khỏi tầm mắt. Nhà vua cũng tràn đầy hoan hỷ lớn lao, trở về nơi mình ở, rồi cai trị vương quốc, dẹp sạch mọi gai góc (tai ương, phiền não).

Verse 58

सूत उवाच । अद्यापि कलिकालेऽत्र संप्राप्ते दारुणे युगे । यस्तं मिष्टान्नदं पश्येत्प्रातरुत्थाय भक्तितः

Sūta nói: Ngay cả hôm nay, trong thời Kali, khi kỷ nguyên khốc liệt này đã đến, ai thức dậy vào buổi sớm và với lòng sùng kính chiêm bái Miṣṭānnada (Đấng ban món ngọt)—

Verse 59

स मिष्टान्नमवाप्नोति यदि कामयते द्विजाः । निष्कामो वा समभ्येति स्थानं देवस्य शूलिनः

Người ấy được món ăn ngọt nếu mong cầu, hỡi các bậc nhị sinh. Còn nếu vô dục, người ấy sẽ đạt đến cảnh giới của Đấng Śūlin (Śiva, bậc cầm tam xoa).

Verse 141

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये मिष्टान्नदेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकचत्वारिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc trong “Śrī Skanda Mahāpurāṇa”, trong bộ Saṃhitā gồm tám mươi mốt nghìn câu kệ—ở phần thứ sáu, Nāgara-khaṇḍa, trong Māhātmya của thánh địa Hāṭakeśvara-kṣetra—chương mang tên “Sự mô tả uy đức của Miṣṭānnadeśvara”, tức Chương 141.