Adhyaya 109
Chương này được trình bày như một cuộc đối thoại theo truyền thống Śaiva. Īśvara tuyên bố Ngài đã giảng bày “tinh yếu tổng tập các tīrtha” (tīrthasamuccaya) và khẳng định sự hiện diện của Ngài ở mọi thánh địa hành hương vì lợi ích của chư thiên và người sùng kính. Ngài nêu cơ chế giải thoát: ai tắm tại các tīrtha ấy, chiêm bái thần linh và xưng tụng đúng danh hiệu tương ứng thì sẽ đạt quả hướng đến mokṣa. Śrī Devī thỉnh cầu một danh mục đầy đủ: ở tīrtha nào thì nên tụng danh nào. Īśvara đáp bằng bảng liệt kê gắn nhiều địa danh linh thiêng với các danh xưng/hóa thân của Śiva, như Vārāṇasī—Mahādeva; Prayāga—Maheśvara; Ujjayinī—Mahākāla; Kedāra—Īśāna; Nepal—Paśupālaka; Śrīśaila—Tripurāntaka. Cuối chương là phalaśruti: nghe hoặc tụng danh mục này diệt trừ tội lỗi; bậc trí nên tụng ba thời (sáng–trưa–chiều), nhất là người đã thọ Śiva-dīkṣā; và ngay cả việc chép giữ trong nhà cũng được nói là ngăn các quấy nhiễu như bhūta/preta, bệnh tật, rắn độc, trộm cướp và nhiều tai hại khác.
Shlokas
Verse 1
। ईश्वर उवाच । एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि वरानने । सर्वेषामेव तीर्थानां सारं तीर्थसमुच्चयम्
Īśvara nói: “Hỡi người có dung nhan đoan chính, Ta đã thuật lại cho nàng tất cả điều đã được hỏi. Sau đây là tinh túy của mọi tīrtha—bản tổng tập các thánh địa.”
Verse 2
एतेष्वहं वरारोहे सर्वेष्वेव व्यवस्थितः । नाम्ना चान्येषु तीर्थेषु त्रिदशानां हितार्थतः
Hỡi người đẹp duyên dáng, Ta thật sự ngự trong tất cả các thánh địa (tīrtha) này; và ở những tīrtha khác nữa, Ta cũng hiện hữu dưới những danh xưng riêng, vì lợi ích an lành cho chư thiên.
Verse 3
यो मामेतेषु तीर्थेषु स्नात्वा पश्यति मानवः । कीर्तयेत्कीर्तनान्नाम्ना स नूनं मोक्षमाप्नुयात्
Người nào tắm gội tại các thánh địa (tīrtha) này rồi chiêm kiến Ta, và ca tụng Ta bằng việc xưng tụng danh Ta, người ấy chắc chắn đạt được mokṣa—sự giải thoát.
Verse 4
श्रीदेव्युवाच । येषु तीर्थेषु यन्नाम कीर्तनीयं तव प्रभो । तत्कार्त्स्येन मम ब्रूहि यच्चहं तव वल्लभा
Śrī Devī thưa: “Bạch Chúa Tể, tại những thánh địa (tīrtha) nào thì nên xưng tụng danh nào của Ngài? Xin nói cho con trọn vẹn, vì con là người Ngài yêu dấu.”
Verse 5
ईश्वर उवाच । वाराणस्यां महादेवं प्रयागे च महेश्वरम् । नैमिषे देवदेवं च गयायां प्रपितामहम्
Īśvara phán: “Tại Vārāṇasī, Ta được tán dương là Mahādeva; tại Prayāga, là Maheśvara; tại Naimiṣa, là Devadeva; và tại Gayā, là Prapitāmaha.”
Verse 6
कुरुक्षेत्रे विदुः स्थाणुं प्रभासे शशिशेखरम् । पुष्करे तु ह्यजागन्धिं विश्वं विश्वेश्वरे तथा
Tại Kurukṣetra, người ta biết Ta là Sthāṇu; tại Prabhāsa, là Śaśiśekhara; tại Puṣkara, quả thật là Ajāgandhi; và cũng vậy, tại Viśveśvara, Ta được tán dương là Viśva.
Verse 7
अट्टहासे महानादं महेन्द्रे च महाव्रतम् । उज्जयिन्यां महाकालं मरुकोटे महोत्कटम्
Tại Aṭṭahāsa, Ngài là Mahānāda; tại Mahendra, Ngài là Mahāvrata; ở Ujjayinī, Ngài là Mahākāla; và tại Marukoṭa, Ngài là Mahotkaṭa.
Verse 8
शंकुकर्णे महातेजं गोकर्णे च महाबलम् । रुद्रकोट्यां महायोगं महालिंगं स्थलेश्वरे
Tại Śaṃkukarṇa, Ngài là Mahātejas; tại Gokarṇa, Ngài là Mahābala; tại Rudrakoṭī, Ngài là Mahāyoga; và tại Sthaleśvara, Ngài là Mahāliṅga.
Verse 9
हर्षिते च तथा हर्षं वृषभं वृषभध्वजे । केदारे चैव ईशानं शर्वं मध्यमकेश्वरे
Tại Harṣita, Ngài được biết là Harṣa, Đấng ban hỷ lạc; tại Vṛṣabhadhvaja, là Vṛṣabha, Chúa Tể mang cờ hiệu Bò Thần. Tại Kedāra, Ngài được tôn kính là Īśāna, Bậc Tối Thượng; và tại Madhyamakeśvara, là Śarva, Đấng hủy diệt mà cát tường.
Verse 10
सुपर्णाक्षं सहस्राक्षे सुसूक्ष्मं कार्तिकेश्वरे । भवं वस्त्रापथे देवि ह्युग्रं कनखले तथा
Tại Sahasrākṣa, Ngài được thờ là Suparṇākṣa; tại Kārtikeśvara, là Susūkṣma, Đấng vi tế bậc nhất. Ôi Devī, tại Vastrāpatha, Ngài được tôn là Bhava, cội nguồn của hữu sinh; và tại Kanakhala, là Ugra, Đấng hộ trì uy mãnh.
Verse 11
भद्रकर्णे शिवं चैव दण्डके दण्डिनं तथा । ऊर्ध्वरेतं त्रिदण्डायां चण्डीशं कृमिजांगले
Tại Bhadrakarṇa, Ngài được tôn xưng là Śiva; tại Daṇḍaka, là Daṇḍin, Đấng trừng phạt. Tại Tridaṇḍā, Ngài được biết là Ūrdhvaretas, bậc khổ hạnh nâng cao tinh lực; và tại Kṛmijāṅgala, là Caṇḍīśa, Chúa Tể oai lực dữ dội.
Verse 12
कृत्तिवासं तथैकाम्रे छागलेये कपर्दिनम् । कालिञ्जरे नीलकण्ठं श्रीकण्ठं मण्डलेश्वरे
Tại Ekāmra, Ngài được tôn xưng là Kṛttivāsa (Đấng khoác da). Tại Chāgaleya, Ngài là Kapardin (Chúa có tóc bện). Ở Kāliñjara, Ngài được ca ngợi là Nīlakaṇṭha (cổ xanh), và tại Maṇḍaleśvara là Śrīkaṇṭha (Đấng cổ huy hoàng).
Verse 13
विजयं चैव काश्मीरे जयन्तं मरुकेश्वरे । हरिश्चन्द्रे हरं चैव पुरश्चन्द्रे च शंकरम्
Tại Kāśmīra, Ngài được biết là Vijaya (Chiến thắng); tại Marukeśvara là Jayanta (Đấng luôn khải hoàn). Ở Hariścandra, Ngài được thờ là Hara (Đấng trừ diệt), và tại Puraścandra là Śaṅkara (Đấng ban điều lành).
Verse 14
जटिं वामेश्वरे विन्द्यात्सौम्यं वै कुक्कुटेश्वरे । भूतेश्वरं भस्मगात्रे ओंकारेऽमरकण्टकम्
Tại Vāmeśvara, Ngài được biết là Jaṭin (ẩn sĩ tóc bện); tại Kukkuṭeśvara là Saumya (Đấng hiền hòa). Ở Bhasmagātra, Ngài là Bhūteśvara (Chúa tể muôn loài), và tại Oṃkāra là Amarakaṇṭaka (đỉnh núi bất tử).
Verse 15
त्र्यंबकं च त्रिसंध्यायां विरजायां त्रिलोचनम् । दीप्तमर्केश्वरे ज्ञेयं नेपाले पशुपालकम्
Tại Trisaṃdhyā, Ngài là Tryambaka (Chúa ba mắt); tại Virajā, Ngài là Trilocana (Đấng có ba mắt). Ở Arkeśvara, nên biết Ngài là Dīpta (Đấng rực sáng), và tại Nepāla là Paśupālaka (Đấng hộ trì muôn loài).
Verse 16
यमलिंगं च दुष्कर्णे कपाली करवीरके । जागेश्वरे त्रिशूली च श्रीशैले त्रिपुरांतकम्
Tại Duṣkarṇa, Ngài được tôn kính là Yamaliṅga; tại Karavīraka là Kapālī (Đấng mang sọ). Ở Jāgeśvara, Ngài là Triśūlī (Đấng cầm đinh ba), và tại Śrīśaila là Tripurāntaka (Đấng diệt Tripura).
Verse 17
रोहणं तु अयोध्यायां पाताले हाटकेश्वरम् । कारोहणे नकुलीशं देविकायामुमापतिम्
Tại Ayodhyā, Ngài được gọi là Rohaṇa; nơi Pātāla, là Hāṭakeśvara. Ở Kārohaṇa, Ngài là Nakulīśa; và tại Devikā, Ngài là Umāpati—Đấng Chúa tể của Umā.
Verse 18
भैरवे भैरवाकारममरं पूर्वसागरे । सप्तगोदावरे भीमं स्वयंभूर्निर्मलेश्वरे
Tại Bhairava, Ngài hiển lộ trong hình tướng Bhairava; nơi Biển Đông, Ngài được tôn thờ là Amara (Đấng Bất Tử). Ở Saptagodāvara, Ngài là Bhīma; và tại Nirmaleśvara, Ngài là Svayaṃbhū (tự hiển lộ).
Verse 19
कर्णिकारे गणाध्यक्षं कैलासे तु गणाधिपम् । गंगाद्वारे हिमस्थानं जल लिंगे जलप्रियम्
Tại Karṇikāra, Ngài là Gaṇādhyakṣa; trên Kailāsa, là Gaṇādhipa. Ở Gaṅgādvāra (Haridvāra), Ngài là Himasthāna; và tại Jala-liṅga, Ngài là Jalapriya—những danh hiệu của Śiva nơi các thánh địa.
Verse 20
अनलं वाडवेऽग्नौ च भीमं बदरिकाश्रमे । श्रेष्ठे कोटीश्वरं चैव वाराहं विन्ध्यपर्वते
Trong ngọn lửa Vāḍava, Ngài là Anala; tại đạo viện Badarikā, Ngài là Bhīma. Ở Śreṣṭha, Ngài là Koṭīśvara; và trên núi Vindhya, Ngài là Vārāha—những liṅga danh tiếng của Śiva tại các thánh xứ tương ứng.
Verse 21
हेमकूटे विरूपाक्षं भूर्भुवं गन्धमादने । लिंगेश्वरे च वरदं लंकायां च नरांतकम्
Trên Hemakūṭa, Ngài là Virūpākṣa; trên Gandhamādana, Ngài là Bhūrbhuva. Tại Liṅgeśvara, Ngài là Varada; và ở Laṅkā, Ngài là Narāntaka—những thánh tướng của Śiva gắn liền với từng nơi chốn được tuyên xưng như vậy.
Verse 22
अष्टषष्टिरियं देवि तवाख्याता विशेषतः । पठतां शृण्वतां वापि सर्वपातकनाशिनी
Ôi Nữ Thần, bộ sáu mươi tám điều này đã được tuyên thuyết riêng cho Người; ai tụng đọc hay chỉ nghe thôi cũng diệt trừ mọi tội lỗi.
Verse 23
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कीर्तनीया विचक्षणैः । कालत्रयेऽपि शुचिभिर्विशेषाच्छिवदीक्षितैः
Vì thế, bậc trí giả phải hết lòng xướng tụng và truyền dương; giữ thân tâm thanh tịnh trong ba thời (sáng, trưa, chiều), nhất là những người đã thọ pháp môn của Śiva.
Verse 24
लिखितापि वरारोहे यस्यैषा तिष्ठते गृहे । न तत्र जायते दोषो भूतप्रेतसमुद्भवः
Ôi Nương Nương dáng đẹp, dù chỉ chép lại mà lưu giữ trong nhà ai, nơi ấy không hề phát sinh tai ương do bhūta hay preta gây ra.
Verse 25
न व्याधेर्न च सर्पाणां न चौराणां वरानने । नान्येषां भूभुजादीनां कदाचिदपि कुत्रचित्
Ôi Nương Nương dung nhan đẹp, không còn sợ bệnh tật, không sợ rắn độc, không sợ trộm cướp; cũng chẳng sợ các mối họa khác như vua chúa và thuộc hạ—dù ở đâu, lúc nào.