Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 93

Devanagari script

न कार्यं मथनं चाब्धेर्भवद्भिरधुनाऽखिलैः । प्रार्थयध्वं शिवं देवाः सर्वे दक्षस्य याजनम् । तद्विस्मृतिं च वोयातं वीरभद्रेण यत्कृतम्

Transliteration

na kāryaṃ mathanaṃ cābdherbhavadbhiradhunā'khilaiḥ | prārthayadhvaṃ śivaṃ devāḥ sarve dakṣasya yājanam | tadvismṛtiṃ ca voyātaṃ vīrabhadreṇa yatkṛtam

Translation

“Giờ đây, tất cả các ngươi chớ tiếp tục khuấy biển nữa. Hỡi chư Thiên, hãy cầu khẩn Śiva, nhớ đến lễ tế của Dakṣa; và xin cho sự mê quên đã phủ lên các ngươi do việc làm của Vīrabhadra được tiêu trừ.”

Word by Word

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय, निषेध (negation particle)

• कार्यम्: to be done/necessary
• कार्यम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Adjective
• Root: कार्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter, nom/acc, singular) — विधेयविशेषण (to be done)

• मथनम्: churning
• मथनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मथन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter, nom/acc, singular)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चय (conjunction)

• अब्देः: of the ocean
• अब्देः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अब्दि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (masculine, genitive, singular)

• भवद्भिः: by you (all)
• भवद्भिः: Kartr (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन (pronoun; masculine, instrumental, plural)

• अधुना: now
• अधुना: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अधुना (अव्यय)
• Form: अव्यय, कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)

• अखिलैः: all/entire
• अखिलैः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अखिल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन (masculine, instrumental, plural)

• प्रार्थयध्वम्: pray to/implore
• प्रार्थयध्वम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र+अर्थ् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/imperative), आत्मनेपद, मध्यमपुरुष, बहुवचन (imperative; middle; 2nd person plural)

• शिवम्: Śiva
• शिवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (masculine, accusative, singular)

• देवाः: O gods
• देवाः: Sambodhana (Addressed/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (masculine, nominative, plural)

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (masculine, nominative, plural)

• दक्षस्य: of Dakṣa
• दक्षस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (masculine, genitive, singular)

• याजनम्: the sacrifice/ritual (act of sacrificing)
• याजनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: याजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter, nom/acc, singular)

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (pronoun; neuter, accusative, singular)

• विस्मृतिम्: forgetting/oblivion
• विस्मृतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विस्मृति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (feminine, accusative, singular)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चय (conjunction)

• वः: for you / your
• वः: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (सम्प्रदानार्थेऽपि), बहुवचन (pronoun; genitive plural; ‘for you/your’)

• आयातम्: let it come/occur
• आयातम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ+या (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/imperative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन (imperative; active; 3rd person singular) — ‘आयातु’ अर्थे वैदिक/पुराण-प्रयोगे ‘आयातम्’

• वीरभद्रेण: by Vīrabhadra
• वीरभद्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वीरभद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (masculine, instrumental, singular)

• यत्: which/that which
• यत्: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (relative pronoun; neuter, nom/acc, singular)

• कृतम्: done
• कृतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter, nom/acc, singular)

• यत्कृतम्: which was done
• यत्कृतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यद्+कृत (पद-सम्बन्ध)
• Form: सम्बन्ध-समासाभासः/सन्धि: ‘यत् कृतम्’ (that which was done)

• तद्विस्मृतिम्: that forgetting
• तद्विस्मृतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद्+विस्मृति (पद-सम्बन्ध)
• Form: सन्धि: ‘तत् विस्मृतिम्’ (that forgetting)

Speaker

Nārada to the Devas (in-scene speaker)

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis/assembly (frame)

Visual Art Cues

Scene: Nārada halts the devas mid-churning, raising a hand in warning; behind them the ocean roils with poison; a faint visionary tableau of Dakṣa-yajña and Vīrabhadra’s fierce act appears as remembered cause.

Characters & Entities

• Nārada
• Śiva
• Devas
• Dakṣa
• Vīrabhadra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When actions produce poison, pause and seek Śiva—the transcendent protector—rather than pushing forward through ego and haste.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedārakhaṇḍa’s Shaiva framework underlies the counsel, but no single tīrtha is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Prayer and remembrance of Śiva are prescribed—turning the mind to Śiva as the immediate remedial act.