Adhyaya 8

Verse 1

। लोमश उवाच । तस्करोऽपि पुरा ब्रह्मन्सर्वधर्मबाहिष्कृतः । ब्रह्मघ्नोऽसौ सुरापश्च सुवर्णस्य च तस्करः

Lomaśa nói: “Bạch Brāhmaṇa, thuở xưa có một kẻ trộm, bị loại khỏi mọi dharma. Hắn là kẻ sát hại một brāhmaṇa, kẻ nghiện rượu, lại còn trộm vàng.”

Verse 2

लंपटोहि महापाप उत्तमस्त्रीषु सर्वदा । द्यूतकारी सदा मंदः कितवैः सह संगतः

Hắn thật là kẻ dâm dục, tội lỗi nặng nề, luôn đeo đuổi những phụ nữ cao quý của người khác. Lúc nào cũng cờ bạc, trí óc u mê, lại kết giao với bọn gian trá.

Verse 3

एकदा क्रीडता तेन हारितं द्यूतमद्भुतम् । कितवैर्मर्द्यमानो हि तदा नोवाच किञ्चन

Một lần, khi đang chơi, hắn thua thảm hại trong một ván xúc xắc kỳ lạ. Dẫu bị bọn con bạc đánh đập, lúc ấy hắn vẫn không nói một lời.

Verse 4

पीडितोऽप्यभवत्तूष्णीं तैरुक्तः पापकृत्तमः । द्यूते त्वया च तद्द्रव्यं हारितं किं प्रयच्छसि

Dẫu bị hành hạ, hắn vẫn lặng thinh. Rồi bọn người ấy nói với kẻ tội lỗi tệ hại nhất: “Trong cuộc đỏ đen, ngươi đã mất tài sản ấy—vậy ngươi sẽ trả gì?”

Verse 5

नो वा तत्कथ्यतां शीघ्रं याथातथ्येन दुर्मते । यद्धारितं प्रयच्छामि रात्रावित्यब्रवीच्च सः

“Nếu không, hãy nói ngay và nói thật, đồ ngu!” Hắn đáp: “Những gì ta đã thua, ta sẽ đền trả vào ban đêm.”

Verse 6

तैर्मुक्तस्तेन वाक्येन गतास्ते कितवादयः । तदा निशीथसमये गतोऽसौ शिवमंदिरम्

Nhờ lời ấy, họ thả hắn ra, bọn con bạc và những kẻ khác liền bỏ đi. Rồi vào lúc nửa đêm tĩnh mịch, hắn đến đền thờ của Śiva.

Verse 7

शिरोधिरुह्य शम्भोश्च घण्टामादातुमुद्यतः । तावत्कैलासशिखरे शंभुः प्रोवाच किंकरान्

Hắn trèo lên đỉnh (liṅga) của Śambhu, toan lấy chiếc chuông. Ngay lúc ấy, trên đỉnh Kailāsa, Śambhu phán bảo các tùy tùng của Ngài.

Verse 8

अनेन यत्कृतं चाद्य सर्वेषामधिकं भुवि । सर्वेषामेव भक्तानां वरिष्ठोऽयं च मत्प्रियः

Việc người này làm hôm nay vượt hơn tất cả trên cõi đất. Quả thật, trong mọi kẻ sùng kính, người này là bậc tối thắng và là kẻ được Ta yêu quý.

Verse 9

इति प्रोक्त्वान यामास वीरभद्रादिभिर्गणैः । ते सर्वे त्वरिता जग्मुः कैलासाच्छिववल्लभात्

Nói xong như vậy, Śiva sai các gaṇa do Vīrabhadra dẫn đầu. Tất cả đều mau chóng xuất phát từ Kailāsa, nơi cư ngụ yêu dấu của Śiva.

Verse 10

सर्वैर्डमरुनादेन नादितं भुवनत्रयम् । तान्दृष्ट्वा सहसोत्तीर्य तस्करोसौ दुरात्मवान् । लिंगस्य मस्तकात्सद्यः पलायनपरोऽभवत्

Tiếng ḍamaru của họ vang dội khiến ba cõi rền vang. Thấy họ, tên trộm ác kia lập tức nhảy xuống khỏi đỉnh liṅga và chỉ còn một lòng toan chạy trốn.

Verse 11

पलायमानं तं दृष्ट्वा वीरभद्रः समाह्वयत्

Thấy hắn đang chạy trốn, Vīrabhadra liền gọi lớn về phía hắn.

Verse 12

कस्माद्विभेपि रे मन्द देवदेवो महेस्वरः । प्रसन्नस्तव जातोद्य उदारचरितो ह्यसौ

“Sao ngươi lại sợ hãi, hỡi kẻ ngu? Maheśvara, Đấng Thần của chư thần, hôm nay đã hoan hỷ với ngươi; bởi Ngài thật là bậc cao cả trong hạnh hạnh.”

Verse 13

इत्युक्त्वा तं विमाने च कृत्वा कैलासमाययौ । पार्षदो हि कृतस्तेन तस्करो हि महात्मना

Nói như vậy xong, Ngài đặt người ấy lên cỗ xe trời (vimāna) và trở về Kailāsa. Tên trộm ấy, bởi bậc Đại Tâm là Chúa Śiva, đã được phong làm pāṛṣada—kẻ tùy tùng cận vệ của Ngài.

Verse 14

तस्माद्भाव्या शिवे भक्तिः सर्वेषामपि देहिनाम् । पशवोऽपि हि पूज्याः स्युः किं पुनर्मानवाभुवि

Vì thế, mọi chúng sinh mang thân đều nên vun bồi lòng sùng kính (bhakti) đối với Śiva. Nếu ngay cả loài vật, nhờ liên hệ với Śiva, còn trở nên đáng được tôn kính, huống chi loài người trên cõi đất này!

Verse 15

ये तार्किकास्तर्कपरास्तथ मीमांसकाश्च ये । अन्योन्यवादिनश्चान्ये चान्ये वात्मवितर्ककाः

Những kẻ theo lô-gích, chỉ chuộng biện luận; những người thuộc phái Mīmāṃsā; lại có kẻ tranh biện qua lại với nhau, và kẻ khác nữa tự suy đoán về ngã tính—

Verse 16

एकवाक्यं न कुर्वंति शिवार्चनबहिष्कृताः । तर्को हि क्रियते यैश्च तेसर्वे किं शिवं विना

Những kẻ gạt bỏ việc thờ phụng Śiva thì không thể đạt đến một lời kết luận hòa hợp. Những ai chỉ theo đuổi tranh luận suông—tất cả họ là gì nếu không có Śiva?

Verse 17

तथा किं बहुनोक्तेन सर्वेऽपि स्थिरजंगमाः । प्राणिनोऽपि हि जायंते केवलं लिंगधारिणः

Và còn nói nhiều để làm gì nữa? Hết thảy hữu tình và vô tình, động và bất động—mọi loài sinh linh—đều sinh ra chỉ như những kẻ mang liṅga, dấu ấn của căn tính sinh thành.

Verse 18

पिण्डीयुक्तं यता लिंगं स्थापितं च यथाऽभवत् । तथा नरा लिंगयुक्ताः पिण्डीभूतास्तता स्त्रियः

Như liṅga được an vị cùng với bệ (piṇḍī/pīṭhikā), thì nam nhân cũng mang liṅga; còn nữ nhân, tương ứng, mang piṇḍī—nền đỡ nâng.

Verse 19

शिवशक्तियुतं सर्वं जगदेतच्चराचरम् । तं शिवं मौढ्यतस्त्यक्त्वा मूढाश्चान्यं भजंति ये

Toàn thể vũ trụ này—hữu động và vô động—đều thấm nhuần Śiva cùng với Śakti. Kẻ vì mê muội mà bỏ Śiva ấy để thờ một đấng khác, thật là lầm lạc.

Verse 20

धर्ममात्यंतिकं तुच्छं नश्वरं क्षणभंगुरम् । यो विष्णुः स शिवो ज्ञेयो यः शिवो विष्णुरेव सः

Thứ đạo lý thế gian chỉ mang danh ‘tối hậu’ ấy vốn nhỏ nhoi, hư hoại và mong manh trong khoảnh khắc. Hãy biết: đấng là Viṣṇu chính là Śiva, và đấng là Śiva thật cũng là Viṣṇu.

Verse 21

पीठिका विष्णुरूपं स्याल्लिंगरूपी महेश्वरः । तस्माल्लिंगार्चनं श्रेष्ठं सर्वेषामपि वै द्विजाः

Bệ thờ (pīṭhikā) mang hình tướng Viṣṇu, còn Maheśvara mang hình tướng liṅga. Vì thế, lễ bái liṅga là tối thắng cho hết thảy—quả thật, hỡi các bậc nhị sinh.

Verse 22

ब्रह्मा मणिमयं लिंगं पूजयत्यनिशं शुभम् । इन्द्रो रत्नमयं लिंगं चन्द्रो मुक्तामयं तथा

Brahmā không ngừng lễ bái liṅga cát tường làm bằng châu ngọc; Indra lễ bái liṅga làm bằng bảo thạch; và Candra cũng lễ bái liṅga làm bằng ngọc trai.

Verse 23

भानुस्ताम्रमयं लिंगं पूजयत्यनिशं शुभम् । रौक्मं लिंगं कुबेरश्च पाशी चारक्तमेव च

Bhānu (Thần Mặt Trời) luôn luôn phụng thờ một liṅga bằng đồng cát tường. Kubera phụng thờ liṅga bằng vàng, và Pāśī (Varuṇa) cũng phụng thờ một liṅga sắc đỏ.

Verse 24

यमो नीलमयं लिंगं राजतं नैरृतस्तथा । काश्मीरं पवनो लिंगमर्चयत्यनिशं विभोः

Yama phụng thờ liṅga màu xanh; Nairṛta cũng phụng thờ liṅga bằng bạc. Còn Pavana (Thần Gió) luôn luôn lễ bái liṅga của Đấng Tối Thượng mang sắc kāśmīra (vàng nghệ như saffron).

Verse 25

एवं ते लिंगिताः सर्वे लोकपालाः सवासवाः । तथा सर्वेऽपि पाताले गंधर्वाः किंनरैः सह

Như vậy, hết thảy các Lokapāla (Hộ Thế Thần), cùng với các Vasu, đều được ghi dấu bởi lòng sùng kính đối với liṅga. Cũng thế, nơi cõi Pātāla, toàn thể Gandharva cùng các Kinnara đều một lòng như vậy.

Verse 26

दैत्यानां वैष्णवाः केचित्प्रह्लादप्रमुखा द्विजाः । तथाहि राक्षसानां च विभीषणपुरोगमाः

Trong hàng Daitya, có kẻ là Vaiṣṇava, chí thành phụng sự Viṣṇu—đứng đầu là Prahlāda, hỡi bậc nhị sinh. Cũng vậy, trong hàng Rākṣasa, vẫn có những kẻ sùng kính, do Vibhīṣaṇa dẫn đầu.

Verse 27

बलिश्च नमुचिश्चैव हिरण्यकशिपुस्तथा । वृषपर्वा वृषश्चैव संह्रादो बाण एव च

Bali và Namuci, cùng với Hiraṇyakaśipu; Vṛṣaparvā và Vṛṣ nữa; Saṃhrāda và Bāṇa cũng vậy—đó là những bậc hữu danh được nêu lên nơi đây.

Verse 28

एते चान्ये च बहवः शिष्याः शुक्रस्य धीमतः । एवं शिवार्चनरताः सर्वे ते दैत्यदानवाः

Những vị này—và còn nhiều vị khác nữa—đều là đệ tử của bậc hiền triết Śukra. Vì thế, hết thảy các Daitya và Dānava ấy luôn chuyên tâm thờ phụng Śiva.

Verse 29

राक्षसा एव ते सर्वे शिवपूजान्विताः सदा । हेतिः प्रहेतिः संयातिर्विघसः प्रघसस्तथा

Quả thật, tất cả họ đều là các Rākṣasa, luôn gắn liền với việc thờ phụng Śiva—Heti, Praheti, Saṃyāti, Vighasa, và cả Praghasa nữa.

Verse 30

विद्युज्जिह्वस्तीक्ष्णदंष्ट्रो धूम्राक्षो भीमविक्रमः । माली चैव सुमाली च माल्यवानतिभीषमः

Vidyujjihva, Tīkṣṇadaṃṣṭra, Dhūmrākṣa với uy lực ghê gớm; cùng Mālī, Sumālī và Mālyavān—đều vô cùng đáng sợ.

Verse 31

विद्युत्कैशस्तडिज्जिह्वो रावणश्च महाबलः । कुंभकर्णो दुराधर्षो वेगदर्शी प्रतापवान्

Vidyutkaiśa, Taḍijjihva, và Rāvaṇa đầy sức mạnh lớn lao; cùng Kumbhakarṇa khó bề khuất phục; Vegadarśī rực rỡ oai quang và dũng lực.

Verse 32

एते हि राक्षसाः श्रेष्ठा शिवार्चनरताः सदा । लिंगमभ्यर्च्य च सदा सिद्धिं प्राप्ताः पुरा तु ते

Vì những vị ấy là bậc ưu tú nhất trong hàng Rākṣasa, luôn chuyên tâm thờ phụng Śiva. Do thường xuyên tôn thờ Liṅga, thuở xưa họ đã đạt được siddhi, thành tựu tâm linh.

Verse 33

रावणेन तपस्तप्तं सर्वेषामपि दुःखहम् । तपोधिपो महादेवस्तुतोष च तदा भृशम्

Khổ hạnh do Rāvaṇa thực hành khiến muôn loài đều đau khổ. Thế nhưng Mahādeva, bậc chúa tể của uy lực khổ hạnh, khi ấy lại vô cùng hoan hỷ.

Verse 34

वरान्प्रायच्छत तदा सर्वेषामपि दुर्लभान् । ज्ञानं विज्ञानसहितं लब्धं तेन सदाशिवात्

Bấy giờ (Mahādeva) ban những ân phúc mà ai cũng khó đạt được. Từ Sadāśiva, Rāvaṇa nhận được tri thức cùng với minh tri—sự hiểu biết đã được chứng nghiệm và ứng dụng.

Verse 35

अजेयत्वं च संग्रामे द्वैगुण्यं शिरसामपि । पंचवक्त्रो महा देवो दशवक्त्रोऽथ रावणः

Và (hắn còn được) sự bất khả chiến bại nơi chiến trận, cùng cả việc số đầu tăng gấp đôi. Mahādeva là bậc ngũ diện; còn Rāvaṇa khi ấy trở thành thập diện.

Verse 36

देवानृषीन्पितॄंश्चैव निर्जित्य तपसा विभुः । महेशस्य प्रसादाच्च सर्वेषामधिकोऽभवत्

Nhờ sức mạnh khổ hạnh, kẻ hùng lực ấy đã khuất phục cả chư Deva, các Ṛṣi và các Pitṛ. Do ân sủng của Maheśa, hắn trở nên vượt trội hơn tất cả.

Verse 37

राजा त्रिकूटाधिपतिर्महेशेन कृतो महान् । सर्वेषां राक्षसानां च परमासनमास्तितः

Vị vua ấy—chúa tể Trikūṭa—được Maheśa làm cho trở nên vô cùng vĩ đại, và hắn ngự trên ngôi tối thượng giữa hết thảy loài Rākṣasa.

Verse 38

तपस्विनां परीक्षायै यदृषीणां विहिंसनम् । कृतं तेन तदा विप्रा रावणेन तपस्विना

Hỡi các Bà-la-môn, mọi sự tổn hại mà khi ấy hắn gây ra cho các ṛṣi đều do Rāvaṇa, kẻ tu khổ hạnh, thực hiện như một “phép thử” đối với công phu khổ hạnh của bậc thánh.

Verse 39

अजेयो हि महाञ्जातो रावणो लोकरावणः । सृष्ट्यंतरं कृतं येन प्रसादाच्छंकरस्य च

Quả thật, Rāvaṇa—“nỗi kinh hoàng của các thế giới”—sinh ra đã hùng mạnh, không ai khuất phục nổi; nhờ ân huệ của Śaṅkara, hắn còn làm đổi thay cả trật tự đã an bài của thế gian.

Verse 40

लोकपाला जितास्तेन प्रतापेन तपस्विना । ब्रह्मापि विजितो येन तपसा परमेण हि

Nhờ uy quang và oai lực của vị khổ hạnh ấy, các Hộ Thế (Lokapāla) đều bị khuất phục; quả thật, ngay cả Brahmā cũng bị chế ngự bởi khổ hạnh tối thượng của hắn.

Verse 41

अमृतांशुकरो भूत्वा जितो येन शशी द्विजाः । दाहकत्वाज्जितो वह्निरीशः कैलासतोलनात्

Hỡi các bậc nhị sinh, bởi hắn mà ngay cả Mặt Trăng—đấng rải những tia sáng như cam lộ—cũng bị khuất phục; Lửa bị khuất phục trong năng lực thiêu đốt; và Đấng Chúa Tể bị thách thức bởi việc nhấc núi Kailāsa.

Verse 42

ऐश्वर्येण जितश्चेन्द्रो विष्णुः सर्वगतस्तथा । लिंगार्चनप्रसादेन त्रैलोक्यं च वशीकृतम्

Bởi quyền uy thống trị, Indra bị khuất phục, và Viṣṇu—đấng hiện hữu khắp nơi—cũng vậy; lại nhờ ân phúc do thờ phụng Liṅga, cả ba cõi được đặt dưới quyền chế ngự.

Verse 43

तदा सर्वे सुरगणा ब्रह्मविष्णुपुरोगमाः । मेरुपृष्ठं समासाद्य सुमंत्रं चक्रिरे तदा

Bấy giờ, toàn thể chư thiên, do Phạm Thiên và Tỳ-thấp-nô dẫn đầu, đã đến vùng đỉnh lưng núi Meru, và tại đó cử hành nghi lễ thần chú thiêng liêng, cát tường.

Verse 44

पीडिताः स्मो रावणेन तपसा दुष्करेण वै । गोकर्णाख्ये गिरौ देवाः श्रूयतां परमाद्भुतम्

“Chúng ta bị Rāvaṇa làm khổ bởi khổ hạnh thật sự khó làm của hắn. Hỡi chư thiên, trên ngọn núi mang tên Gokarṇa—xin hãy lắng nghe điều kỳ diệu tột bậc.”

Verse 45

साक्षाल्लिंगार्चनं येन कृतमस्ति महात्मना । ज्ञानज्ञेयं ज्ञानगम्यं यद्यत्परममद्भुतम् । तत्कृतं रावणेनैव सर्वेषां दुरतिक्रमम्

Vị đại hồn ấy đã trực tiếp thờ phụng chính Liṅga. Bất cứ điều gì là tri thức, điều gì cần được biết, điều gì đạt đến nhờ tri thức—mọi điều kỳ diệu tột bậc—chỉ riêng Rāvaṇa đã làm được, vượt ngoài tầm với của hết thảy kẻ khác.

Verse 46

वैराग्यं परमास्थाय औदार्यं च ततोऽधिकम् । तेनैव ममता त्यक्ता रावणेन महात्मना

An trú trong ly tham tối thượng, và trong lòng rộng lượng còn vượt hơn thế, bậc đại hồn Rāvaṇa đã từ bỏ tâm chấp thủ, ý niệm “của ta”.

Verse 47

संवत्सरसहस्राच्च स्वशिरो हि महाभुजः । कृत्त्वा करेण लिंगस्य पूजनार्थं समर्पयत्

Sau một ngàn năm, bậc dũng lực ấy đã tự tay chặt chính đầu mình và dâng hiến làm lễ vật để thờ phụng Liṅga.

Verse 48

रावणस्य कबंधं च तदग्रे च समीपतः । योगधारणया युक्तं परमेण समाधिना

Ngay tại đó, gần phía trước, là thân mình không đầu của Rāvaṇa—vững bền nhờ sự nhiếp tâm của yoga, và chìm sâu trong định (samādhi) tối thượng.

Verse 49

लिंगे लयं समाधाय कयापि कलया स्थितम् । अन्यच्छिरोविवृश्च्यैवं तेनापि शिवपूजनम् । कृतं नैवान्यमुनिना तथा चैवापरेणहि

Hòa tan tâm thức vào Liṅga, ông an trụ nơi ấy nhờ một năng lực nhiệm mầu. Rồi cũng theo cách ấy, ông lại chặt thêm một đầu nữa và tiếp tục thờ phụng Śiva—việc mà không một hiền thánh nào khác, cũng chẳng ai trên đời từng làm.

Verse 50

एवं शिरांस्येव बहूनि तेन समर्पितान्येव शिवार्चनार्थे । भूत्वा कबंधो हि पुनः पुनश्च शिवोऽसौ वरदो बभूव

Như thế, ông đã dâng hiến nhiều chiếc đầu để làm lễ thờ phụng Śiva; và dù hết lần này đến lần khác trở nên không đầu, chính Śiva ấy đã trở thành Đấng ban ân huệ cho ông.

Verse 51

मया विनासुरस्तत्र पिंडीभूतेन वै पुरा । वरान्वरय पौलस्त्य यथेष्टं तान्ददाम्यहम्

Thuở trước, tại nơi ấy, khi Ta hiển lộ trong hình thái cô đọng, không một asura nào có thể tồn tại trước mặt Ta. Hỡi Paulastya, hãy chọn các ân huệ; theo đúng điều ngươi ước muốn, Ta sẽ ban cho.

Verse 52

रावणेन तदा चोक्तः शिवः परममंगलः । यदि प्रसन्नो भगवन्देयो मे वर उत्तमः

Bấy giờ Rāvaṇa thưa với Śiva, Đấng cát tường tối thượng: “Nếu Ngài hoan hỷ, bạch Thế Tôn, xin ban cho con ân huệ cao quý nhất.”

Verse 53

न कामयेऽन्यं च वरमाश्रये त्वत्पदांबुजम् । यथा तथा प्रदातव्यं यद्यस्ति च कृपा मयि

Con không cầu xin ân huệ nào khác; con nương tựa nơi đôi chân sen của Ngài. Theo cách nào Ngài thấy thích hợp, xin ban cho, nếu quả thật Ngài có lòng từ mẫn đối với con.

Verse 54

तदा सदाशिवेनोक्तो रावणो लोकरावणः । मत्प्रसादाच्च सर्वं त्वं प्राप्स्यसे मनसेप्सितम्

Bấy giờ Sadāśiva nói với Rāvaṇa, kẻ khiến muôn cõi kinh hoàng: “Nhờ ân sủng của Ta, ngươi sẽ đạt được mọi điều tâm ngươi ước muốn.”

Verse 55

एवं प्राप्तं शिवात्सर्वं रावणेन सुरेश्वराः । तस्मात्सर्वैर्भवद्भिश्च तपसा परमेण हि

Như thế, hỡi các bậc chúa tể chư thiên, Rāvaṇa đã nhận được mọi điều từ Śiva. Vì vậy, tất cả các vị cũng phải thực hành khổ hạnh tối thượng một cách chân thật.

Verse 56

विजेतव्यो रावणोयमिति मे मनसि स्थितम् । ्च्युतस्य वचः श्रुत्वा ब्रह्माद्या देवतागणाः

“Rāvaṇa này phải bị khuất phục”—ý ấy đã an định trong lòng ta. Nghe lời của Cyuta, Brahmā và các đoàn thể chư thiên liền hội họp bàn định.

Verse 57

चिंतामापेदिरे सर्वे चिरं ते विषयान्विताः । ब्रह्मापि चेंद्रियग्रस्तः सुता रमितुमुद्यतः

Bị ràng buộc lâu dài bởi các đối tượng của giác quan, tất cả đều rơi vào lo âu triền miên; ngay cả Brahmā—bị các căn lôi kéo—cũng khởi ý ham muốn cuộc vui ái ân với chính con gái mình.

Verse 58

इंद्रो हि जारभावाच्च चंद्रो हि गुरुतल्पगः । यमः कदर्यभावाच्च चंचलत्वात्सदागतिः

Indra vì tâm ý kẻ quyến dụ; Nguyệt thần như kẻ phạm giường của thầy; Yama vì tính keo kiệt—do sự phù phiếm bất định ấy, họ luôn dễ sa đọa.

Verse 59

पावकः सर्वभक्षित्वात्तथान्ये देवतागणाः । अशक्ता रावणं जेतुं तपसा च विजृंभितम्

Pāvaka (Thần Lửa), vì nuốt trọn muôn vật, và các đoàn chư thiên khác cũng vậy, đều không thể khuất phục Rāvaṇa, kẻ đã lớn mạnh và bành trướng nhờ khổ hạnh.

Verse 60

शैलादो हि महातेजा गणश्रेष्ठः पुरातनः । बुद्धि मान्नीतिनिपुणो महाबलपराक्रमी

Śailāda rực rỡ đại quang—xưa cũ, đứng đầu trong hàng gaṇa—trí tuệ, tinh thông phép trị, và có sức mạnh cùng dũng lực vô song.

Verse 61

शिवप्रियो रुद्ररूपी महात्मा ह्युवाच सर्वानथ चेंद्रमुख्यान् । कस्माद्यूयं संभ्रमादागताश्च एतत्सर्वं कथ्यतां विस्तरेण

Bậc đại nhân ấy—được Śiva yêu quý, mang hình Rudra—bèn nói với tất cả, nhất là Indra và các vị: “Vì sao các ngươi đến vội vã, bối rối như vậy? Hãy thuật lại mọi điều cho ta tường tận.”

Verse 62

नंदिना च तदा सर्वे पृष्टाः प्रोचुस्त्वरान्विताः

Bấy giờ, được Nandī hỏi, tất cả đều đáp ngay một lượt, lòng đầy khẩn thiết.

Verse 63

देवा ऊचुः । रावणेन वयं सर्वे निर्जिता मुनिभिः सह । प्रसादयितुमायाताः शिवं लोकेश्वरेश्वरम्

Chư thiên thưa rằng: “Tất cả chúng tôi, cùng với các bậc hiền thánh, đã bị Rāvaṇa đánh bại. Chúng tôi đến cầu xin ân huệ của Śiva, Đấng Chúa Tể của các Chúa Tể trong các cõi.”

Verse 64

प्रहस्य भगवान्नंदी ब्रह्माणं वै ह्युवाच ह । क्व यूयं क्व शिवः शंभुस्तपसा परमेण हि । द्रष्टव्यो हृदि मध्यस्थः सोऽद्य द्रष्टुं न पार्यते

Mỉm cười, thánh Nandī nói với Brahmā: “Các ngươi là gì—còn Śiva, Śambhu là gì! Ngài chỉ được thấy nhờ khổ hạnh tối thượng, an trụ ngay giữa lòng tim; vậy mà hôm nay các ngươi vẫn không thể chiêm kiến Ngài.”

Verse 65

यावद्भावा ह्यनेकाश्च इंद्रियार्थास्तथैव च । यावच्च ममताभावस्तावदीशो हि दुर्लभः

Chừng nào tâm còn chạy theo muôn nẻo, các cảnh trần của giác quan còn lôi kéo, và ý niệm “của ta” còn tồn tại—chừng ấy Chúa Tể quả thật khó đạt đến.

Verse 66

जितेंद्रियाणां शांतानां तन्निष्ठानां महात्मनाम् । सुलभो लिंगरूपी स्याद्भवतां हि सुदुर्लभः

Với các bậc đại hồn đã chế ngự các căn, an tịnh và kiên trú nơi Chân Thể ấy, Chúa Tể—hiển lộ dưới hình tướng Liṅga—dễ dàng chứng đắc; còn đối với các ngươi, Ngài quả thật vô cùng khó được.

Verse 67

तदा ब्रह्मादयो देवा ऋषयश्च विपश्चितः । प्रणम्य नंदिनं प्राहुः कस्मात्त्वं वानराननः । तत्सर्वं कथयान्यं च रावणस्य तपोबलम्

Bấy giờ Brahmā và các vị thần khác, cùng các bậc hiền triết, cúi lạy Nandin và thưa: “Vì sao ngài mang dung mạo như khỉ? Xin kể cho chúng tôi tất cả điều ấy, và cũng xin thuật rõ sức mạnh của khổ hạnh nơi Rāvaṇa.”

Verse 68

नंदीश्वर उवाच । कुबेरोऽधिकृतस्तेन शंकरेण महात्मना । धनानामादिपत्ये च तं द्रष्टुं रावणोऽत्र वै

Nandīśvara nói: “Đại hồn Śaṅkara đã bổ nhiệm Kubera làm chủ tể của tài bảo. Và chính tại đây, Rāvaṇa quả thật đã đến để yết kiến ngài.”

Verse 69

आगच्छत्त्वरया युक्तः समारुह्य स्ववाहनम् । मां दृष्ट्वा चाब्रवीत्क्रुद्धः कुबेरो ह्यत्र आगतः

Vội vã, hắn cưỡi lên cỗ xe của mình mà đến. Thấy ta, hắn giận dữ nói: “Kubera đã đến nơi này!”

Verse 70

त्वया दृष्टोऽथ वात्रासौ कथ्यतामविलंबितम् । किं कार्यं धनदेनाद्य इति पृष्टो मया हि सः

“Ngươi có thấy ngài ấy ở đây hay không? Hãy nói ngay, chớ chần chừ.” Hắn nói vậy; còn ta hỏi hắn: “Hôm nay ngươi có việc gì với Dhanada (Kubera)?”

Verse 71

तदोवाच महातेजा रावणो लोकरावणः । मय्यश्रद्धान्वितो भूत्वा विषयात्मा सुदुर्मदः

Bấy giờ, Rāvaṇa đầy uy lực—kẻ làm kinh hãi các cõi—lên tiếng, lòng đã mất tín kính đối với ta, bị dục vọng lôi kéo và kiêu mạn dữ dội.

Verse 72

शिक्षापयितुमारब्धो मैवं कार्यमिति प्रभो । यथाहं च श्रिया युक्त आढ्योऽहं बलवानहम् । तथा त्वं भव रे मूढ मा मूढत्वमुपार्जय

Hắn bắt đầu “dạy dỗ” ta và nói: “Bạch ngài, đừng làm như thế. Như ta được phúc lộc, giàu sang và mạnh mẽ, thì ngài cũng phải như vậy, đồ ngu! Chớ chất chồng thêm sự ngu muội!”

Verse 73

अहं मूढः कृतस्तेन कुबेरेण महात्मना । मया निराकृतो रोषात्तपस्तेपे स गुह्यकः

Ta đã bị Kubera, bậc đại tâm, làm cho thành kẻ ngu muội. Bị ta khước từ trong cơn giận, vị chúa tể của các Guhyaka ấy đã thực hành khổ hạnh.

Verse 74

कुबेरः स हि नंदिन्किमागतस्तव मंदिरम् । दीयतां च कुबेरोद्य नात्र कार्या विचारणा

Này Nandin, vì sao Kubera ấy lại đến nơi cư ngụ của ngươi? Hãy giao nộp Kubera ngay hôm nay—ở đây không cần bàn tính gì nữa.

Verse 75

रावणस्य वचः श्रुत्वा ह्यवोचं त्वरितोऽप्यहम् । लिंगकोसि महाभाग त्वमहं च तथाविधः

Nghe lời Rāvaṇa, ta liền đáp—dẫu vội vàng: “Ôi bậc hữu phúc, ngươi là ‘liṅgaka’, và ta cũng thuộc cùng một loại như thế.”

Verse 76

उभयोः समनां ज्ञात्वा वृथा जल्पसि दुर्मते । यथोक्तः स त्ववादीन्मां वदनार्थे बलोद्धतः

Biết rằng cả hai chúng ta ngang nhau, ngươi còn nói lời vô ích, kẻ tâm địa xấu xa. Bị nói như thế, hắn—tự phụ sức mạnh—lại cất lời với ta, chỉ nhằm tranh biện.

Verse 77

यथा भवद्भिः पृष्टोऽहं वदनार्थे महात्मभिः । पुरावृत्तं मया प्रोक्तं शिवार्चनविधेः फलम् । शिवेन दत्तं सालूप्यं न गृहीतं मया तदा

Theo lời các bậc đại tâm hỏi ta thuật lại, ta đã kể một chuyện xưa—quả báo của nghi thức thờ phụng Śiva đúng pháp. Dẫu Śiva ban cho ta sālūpya (được đồng dạng và gần gũi Ngài), khi ấy ta vẫn không thọ nhận.

Verse 78

याचितं च मया शंभोर्वदनं वानरस्य च । शिवेन कृपया दत्तं मम कारुण्यशालिना

Ta đã khẩn cầu Śambhu ban cho một khuôn mặt khỉ; vì lòng từ bi, Śiva—đấng chan chứa thương xót—đã ban điều ấy cho ta.

Verse 79

निराभिमानिनो ये च निर्दभा निष्परिग्रहाः । शंभोः प्रियास्ते विज्ञेया ह्यन्ये शिववबहिष्कृताः

Những ai không ngã mạn, không dối trá, không chấp thủ của cải—hãy biết họ là người được Śambhu yêu quý. Còn kẻ khác thì bị gạt khỏi ân sủng của Śiva.

Verse 80

तथावदन्मया सार्द्धं रावणस्तपसो बलात् । मया च याचितान्येव दश वक्त्राणि धीमता

Khi ta đang nói như vậy, Rāvaṇa nhờ sức mạnh khổ hạnh của mình mà xuất hiện; và bậc trí ấy đã xin ta mười khuôn mặt.

Verse 81

उपहासकरं वाक्यं पौलस्त्यस्य तदा सुराः । मया तदा हि शप्तोऽसौ रावणो लोकरावणः

Hỡi chư thiên, khi ấy vì lời nói chế nhạo của kẻ Paulastya (Rāvaṇa), ta quả đã nguyền rủa hắn ngay lúc đó—Rāvaṇa, kẻ làm náo loạn các thế giới.

Verse 82

ईदृशान्येव वक्त्राणि येषां वै संभवंति हि । तैः समेतो यदा कोऽपि नरवर्यो महातपाः । मां पुरस्कृत्य सहसा हनिष्यति न संशयः

“Hễ ai mang những khuôn mặt như thế—khi một bậc nhân kiệt, đại khổ hạnh, đối diện hắn, đặt ta ở phía trước, người ấy sẽ mau chóng giết hắn; điều này không nghi ngờ.”

Verse 83

एवं शप्तो मया ब्रह्मन्रावणो लोकरावणः । अर्चितं केवलं लिंगं विना तेन महात्मना

Vì thế, hỡi Bà-la-môn, Rāvaṇa—kẻ làm khổ muôn loài—đã bị ta nguyền rủa. Tuy vậy, bậc đại nhân ấy chỉ thờ phụng mỗi liṅga, không kèm pīṭhikā/đế tọa đúng pháp.

Verse 84

पीठिकारूपसंस्थेन विना तेन सुरोत्तमाः । विष्णुना हि महाभागास्तस्मात्सर्वं विधास्यति

Hỡi bậc tối thượng trong chư thiên, vì việc thờ phụng ấy đã làm mà không an lập theo hình thức pīṭhikā, nên Viṣṇu—hỡi những người hữu phúc—sẽ sắp đặt mọi sự cho đúng phép.

Verse 85

देवदेवो महादेवो विष्णुरूपी महेश्वरः । सर्वे यूयं प्रार्थयंतु विष्णुं सर्वगुहाशयम्

Mahādeva, Thần của các thần, Maheśvara hiện thân trong hình Viṣṇu—nguyện tất cả các ngươi cầu khẩn Viṣṇu, Đấng ngự trong mọi nơi thẳm kín (trong mọi trái tim).

Verse 86

अहं हि सर्वदेवानां पुरोवर्ती भवाम्यतः । ते सर्वे नंदिनो वाक्यं श्रुत्वा मुदितमानसाः । वैकुंठमागता गीर्भिर्विष्णुं स्तोतुं प्रचक्रिरे

“Vì vậy ta sẽ đi trước hết thảy chư thiên.” Nghe lời Nandin, tất cả đều hoan hỷ trong lòng, đến Vaikuṇṭha và bắt đầu tán tụng Viṣṇu bằng những lời thiêng.

Verse 87

देवा ऊचुः । नमो भगवते तुभ्यं देवदेव जगत्पते । त्वदाधारमिदं सर्वं जगदेतच्चराचरम्

Chư Thiên thưa rằng: “Kính lễ Ngài, đấng Bhagavat, Thần của các thần, Chúa tể vũ trụ. Toàn thể thế gian này, hữu tình và vô tình, đều nương tựa nơi Ngài làm chỗ nâng đỡ.”

Verse 88

एतल्लिंगं त्वया विष्णो धृतं वै पिण्डिरूपिणा । महाविष्णुस्वरूपेण घातितौ मधुकैटभौ

Ôi Viṣṇu! Chính Ngài đã nâng giữ Liṅga này trong hình tướng cô đọng, hữu thể; và trong uy thân Mahāviṣṇu, Ngài đã diệt Madhu và Kaiṭabha.

Verse 89

तथा कमठरूपेण धृतो वै मंदराचलः । वराहरूपमास्थाय हिरण्याक्षो हतस्त्वया

Cũng vậy, trong hình tướng Rùa (Kūrma) Ngài đã nâng đỡ núi Mandara; và khi mang hình tướng Heo Rừng (Varāha), Ngài đã diệt Hiraṇyākṣa.

Verse 90

हिरण्यकशिपुर्दैत्यो हतो नृहरिरूपिणा । त्वया चैव बलिर्बद्धो दैत्यो वामनरूपिणा

Quỷ vương Hiraṇyakaśipu đã bị Ngài diệt trong hình tướng Người-Sư Tử (Nṛsiṃha); và Bali, bậc daitya, đã bị Ngài trói buộc trong hình tướng Người Lùn (Vāmana).

Verse 91

भृगूणामन्वये भूत्वा कृतवीर्यात्मजो हतः । इतोप्यस्मान्महाविष्णो तथैव परिपालय

Sinh trong dòng dõi Bhṛgu, Ngài đã giết con của Kṛtavīrya (Kārtavīryārjuna). Ngay cả bây giờ, ôi Mahāviṣṇu, xin cũng che chở chúng con như thế.

Verse 92

रावमस्य भयादस्मात्त्रातुं भूयोर्हसि त्वरम्

Trước nỗi sợ hãi đối với Rāvaṇa này, xin Ngài lại một lần nữa mau chóng cứu độ chúng con.

Verse 93

एवं संप्रार्थितो देवैर्भगवान्भूतभावनः । उवाच च सुरान्सर्वान्वासुदेवो जगन्मयः

Được chư Thiên khẩn cầu như vậy, Đức Thế Tôn—Đấng nuôi dưỡng muôn loài—Vāsudeva, Đấng thấm nhuần khắp vũ trụ, liền phán dạy tất cả các thần linh.

Verse 94

हे देवाः श्रूयतां वाक्यं प्रस्तावसदृशं महत् । शैलादिं च पुरस्कृत्य सर्वे यूयं त्वरान्विताः । अवतारान्प्रकुर्वन्तु वानरीं तनुमाश्रिताः

“Hỡi chư Thiên, hãy lắng nghe lời chỉ dạy lớn lao hợp thời. Lấy Śaila và các vị khác làm bậc dẫn đầu, tất cả các ngươi hãy khẩn cấp hiện thân làm các hóa thân, nương thân loài khỉ (vānara).”

Verse 95

अहं हि मानुषो भूत्वा ह्यज्ञानेन समावृतः । संभविष्याम्ययोध्यायं गृहे दशरथस्य च । ब्रह्मविद्यासहायोस्मि भवतां कार्यसिद्धये

“Ta sẽ hóa làm người, và (trong cuộc hí lộng thiêng liêng) được che phủ bởi vô minh. Ta sẽ sinh tại Ayodhyā, trong nhà vua Daśaratha. Với Brahmavidyā làm trợ duyên, Ta sẽ khiến mục đích của các ngươi được thành tựu.”

Verse 96

जनकस्य गृहे साक्षाद्ब्रह्मविद्या जनिष्यति । भक्तो हि रावणः साक्षाच्छिवध्यानपरायणः

“Trong nhà Janaka, chính Brahmavidyā sẽ hiển lộ mà sinh ra. Vì Rāvaṇa quả thật là một kẻ sùng tín, công khai chuyên nhất trong thiền quán về Śiva.”

Verse 97

तपसा महता युक्तो ब्रह्मविद्यां यदेच्छति । तदा सुसाध्यो भवति पुरुषो धर्मनिर्जितः

Khi một người, được trang nghiêm bởi khổ hạnh lớn lao, khát ngưỡng tri kiến về Phạm (Brahman), thì người ấy trở nên thật sự có khả năng chứng đắc—một người được Dharma chế ngự và dẫn dắt.

Verse 98

एवं संभाष्य भगवान्विष्णुः परममङ्गलः । वाली चेन्द्रांशसंभूतः सुग्रीवों शुमतः सुतः

Nói xong như vậy, Đức Viṣṇu—đấng tối cát tường—đã an bài rằng Vālī sinh từ một phần của Mặt Trăng, còn Sugrīva là con của Śumata.

Verse 99

तथा ब्रह्मांशसंभूतो जाम्बवान्नृक्षकुञ्जरः । शिलादतनयो नंदी शिवस्यानुचरः प्रियः

Cũng vậy, Jāmbavān—bậc hùng chủ giữa loài gấu—sinh từ một phần của Brahmā; và Nandī, con của Śilādata, kẻ tùy tùng thân ái của Śiva, cũng hiển hiện.

Verse 100

यो वै चैकादशो रुद्रो हनूमान्स महाकपिः । अवतीर्णः सहायार्थं विष्णोरमिततेजसः

Đại hầu Hanūmān ấy thật là Rudra thứ mười một; Ngài giáng thế để trợ giúp Viṣṇu, đấng rực sáng vô lượng.

Verse 101

मैंदादयोऽथ कपयस्ते सर्वे सुरसत्तमाः । एवं सर्वे सुरगणा अवतेरुर्यथा तथम्

Mainda và các loài khỉ khác cũng vậy—tất thảy đều là bậc tối thượng trong hàng chư thiên; do đó, toàn thể các chúng thần đã giáng hạ, mỗi vị theo đúng phần số đã định.

Verse 102

तथैव विष्णुरुत्पन्नः कौशल्यानंदवर्द्धनः । विश्वस्य रमणाच्चैव राम इत्युच्यते बुधैः

Cũng theo cách ấy, Viṣṇu đã giáng sinh, làm tăng trưởng niềm hoan hỷ của Kauśalyā; và vì Ngài làm đẹp lòng toàn thế gian, bậc hiền trí gọi Ngài là “Rāma”.

Verse 103

शेषोपि भक्त्या विष्णोश्च तपसाऽवातरद्भुवि

Śeṣa cũng vậy, nhờ lòng sùng kính đối với Viṣṇu và nhờ khổ hạnh, đã giáng xuống cõi đất.

Verse 104

दोर्दण्डावपि विष्णोश्च अवतीर्णौ प्रतापिनौ । शत्रुघ्नभरताख्यौ च विख्यातौ भुवनत्रये

Và hai cánh tay hùng mạnh của Viṣṇu cũng giáng thế—oai lực, lừng danh khắp ba cõi—thành Bharata và Śatrughna.

Verse 105

मिथिलाधिपतेः कन्या या उक्ता ब्रह्मवादिभिः । सा ब्रह्मविद्यावतरत्सुराणां कार्य्यसिद्धये । सीता जाता लांगलस्य इयं भूमिविकर्षणात्

Con gái của bậc chúa Mithilā—như các bậc luận giả về Phạm (Brahman) đã tuyên xưng—là hóa thân của Brahma-vidyā, giáng xuống để thành tựu công việc của chư thiên. Nàng sinh làm Sītā, được đưa lên từ lưỡi cày khi đất được rạch luống.

Verse 106

तस्मात्सीतेति विख्याता विद्या सान्वीक्षिकी तदा । मिथिलायां समुत्पन्ना मैथितीत्यभिधीयते

Vì thế, trí tuệ dựa trên sự khảo sát (ānvīkṣikī) khi ấy được tôn xưng là “Sītā”; và do phát sinh tại Mithilā, nó cũng được gọi là “Maithitī”.

Verse 107

जनकस्य कुले जाता विश्रुता जनकात्मजा । ख्याता वेदवती पूर्वं ब्रह्मविद्याघनाशिनी

Trong dòng dõi vua Janaka đã sinh ra người con gái Janaka lừng danh. Thuở trước nàng được biết đến là Vedavatī, bậc dùng Brahma-vidyā phá tan bóng tối dày đặc của vô minh.

Verse 108

सा दत्ता जनकेनैव विष्णवे परमात्मने

Nàng quả thật đã được vua Janaka trao gả cho Viṣṇu, Đấng Tự Ngã Tối Thượng.

Verse 109

तयाथ विद्यया सार्द्धं देवदेवो जगत्पतिः । उग्रे तपसि लीनोऽसौ विष्णुः परमदुष्करम्

Rồi cùng với nàng và minh triết thánh ấy, Viṣṇu—Đấng của chư thiên, Chúa tể thế gian—chìm sâu trong khổ hạnh dữ dội, vô cùng khó thực hành.

Verse 110

रावणं जेतुकामो वै रामो राजीवलोचनः । अरण्यवासमकरोद्देवानां कार्यसिद्धये

Muốn hàng phục Rāvaṇa, Rāma mắt như hoa sen đã vào rừng sống ẩn tu, để hoàn thành sứ mạng của chư thiên.

Verse 111

शेषावतारोऽपि महांस्तपः परमदुष्करम् । तताप परया शक्त्या देवानां कार्यसिद्धये

Ngay cả hóa thân vĩ đại của Śeṣa cũng đã tu khổ hạnh cực kỳ khó nhọc, với uy lực tối thượng, để hoàn thành công việc của chư thiên.

Verse 112

शत्रुघ्नो भरतश्चैव तेपतुः परमं तपः

Śatrughna và Bharata cũng đã tu khổ hạnh tối thượng.

Verse 113

ततोऽसौ तपसा युक्तः सार्द्धं तैर्देवतागणैः । सगणं रावणं रामः षड्भिर्मासैरजीहनत् । विष्णुना घातितः शस्त्रैः शिवसारूप्यमाप्तवान्

Bấy giờ, nhờ khổ hạnh mà thêm sức mạnh, lại được các đoàn chư thiên hộ tống, Rāma trong sáu tháng đã diệt Rāvaṇa cùng toàn quân của hắn. Bị vũ khí của Viṣṇu đánh ngã, hắn đạt được sự đồng dạng với Śiva (Śiva-sārūpya).

Verse 114

सगमः स पुनः सद्यो बंधुभिः सह सुव्रताः

Ông liền lên đường trở lại ngay, cùng với thân tộc—những người giữ giới nguyện tốt lành và sống kỷ luật.

Verse 115

शिवप्रसादात्सकलं द्वैताद्वैतमवाप ह । द्वैताद्वैतविवेकार्थमृपयोप्यत्र मोहिताः । तत्सर्वं प्राप्नुवंतीह शिवार्चनरता नराः

Nhờ ân sủng của Śiva, người ta đạt trọn cái thấy về nhị nguyên và bất nhị. Để phân biệt nhị nguyên và bất nhị, ngay cả các bậc hiền triết cũng bị mê lạc tại đây. Nhưng tất cả điều ấy, những ai chuyên tâm thờ phụng Śiva đều đạt được ngay nơi này.

Verse 116

येऽर्चयंति शिवं नित्यं लिंगरूपिणमेव च । स्त्रियो वाप्यथ वा शूद्राः श्वपचा ह्यंत्यवासिनः । तं शिवं प्राप्नुवंत्येव सर्वदुःखोपनाशनम्

Những ai hằng ngày thờ phụng Śiva—Śiva hiện diện trong hình tướng Liṅga—dù là phụ nữ, hay Śūdra, hay cả kẻ nấu thịt chó và người sống nơi rìa xã hội, họ quả thật đạt đến Śiva, Đấng diệt trừ mọi khổ đau.

Verse 117

पशवोऽपि परं याताः किं पुनर्मानुषादयः

Ngay cả loài vật cũng đã đạt đến cảnh giới Tối thượng; huống chi con người và các loài khác nữa.

Verse 118

ये द्विजा ब्रह्मचर्येण तपः परममास्थिताः । वर्षैरनेकैर्यज्ञानां तेऽपि स्वर्गपरा भवन्

Những bậc nhị sinh, nhờ giữ Phạm hạnh (brahmacarya) mà thực hành khổ hạnh tối thượng và suốt nhiều năm cử hành các tế lễ—ngay cả họ cũng chỉ đạt quả báo là cõi trời mà thôi.

Verse 119

ज्योतिष्टोमो वाजपेयो ह्यतिरात्रादयो ह्यमी । यज्ञाः स्वर्गं प्रयच्छंति सत्त्रीणां नात्र संशयः

Các tế lễ như Jyotiṣṭoma, Vājapeya và Atirātra v.v. quả thật ban cõi trời cho người chủ tế—điều này không còn nghi ngờ.

Verse 120

तत्र स्वर्गसुखं भुक्त्वा पुण्यक्षयकरं महत् । पुण्यक्षयेऽपि यज्वानो मर्त्यलोकं पतंति वै

Tại đó, sau khi hưởng lạc cõi trời—những lạc thọ làm tiêu hao rất lớn công đức đã tích lũy—khi công đức cạn, ngay cả người hành tế cũng chắc chắn rơi trở lại cõi người phàm.

Verse 121

पतितानां च संसारे दैवाद्बुद्धिः प्रजायते । गुणत्रयमयी विप्रास्तासुतास्त्विह योनिषु

Đối với những kẻ đã sa vào luân hồi (saṃsāra), do sự an bài của thần lực mà một sự hiểu biết (mới) khởi sinh. Và, hỡi các Bà-la-môn, con cháu của họ nơi đây, trong các thai sinh khác nhau, được hình thành theo ba guṇa.

Verse 122

यथा सत्त्वं संभवति सत्त्वयुक्तभवं नराः । राजसाश्च तथा ज्ञेयास्ता मसाश्चैव ते द्विजाः

Khi sattva khởi sinh, chúng hữu tình sinh ra được trang bị sattva; cũng vậy, cần hiểu có kẻ thuộc rājasa và kẻ thuộc tāmasa—đúng như thế, hỡi các bậc nhị sinh.

Verse 123

एवं संसारचक्रेऽस्मिन्भ्रमिता बहवो जनाः । यदृच्छया दैवगत्या शिवं संसेवते नरः

Vì vậy, trong bánh xe luân hồi này, nhiều người lang thang trôi lăn. Nhưng nhờ duyên lành—theo sự vận hành của Thiên ý—có người được đến phụng sự Thần Śiva.

Verse 124

शिवध्यानपराणां च नराणां यतचेतसाम् । मायानिरसनं सद्यो भविष्यति न चान्यथा

Đối với những người chuyên tâm thiền quán về Śiva, tâm ý được điều phục, sự tiêu trừ māyā sẽ xảy ra tức khắc—không thể khác được.

Verse 125

मायानिरसनात्सद्यो नश्यत्येव गुणत्रयम् । यदा गुणत्रयातीतो भवतीति स मुक्तिभाक्

Khi māyā được trừ diệt, ba guṇa liền tiêu tan. Khi vượt lên trên ba guṇa—bấy giờ người ấy thật sự là kẻ thọ phần giải thoát (mukti).

Verse 126

तस्माल्लिङ्गार्चनं भाव्यं सर्वेषामपि देहिनाम् । लिङ्गरूपी शिवो भूत्वा त्रायते संचराचरम्

Vì thế, mọi chúng sinh mang thân đều nên thực hành lễ bái Liṅga. Śiva, hiện diện trong hình tướng Liṅga, che chở và cứu độ tất cả loài động và loài bất động.

Verse 127

पुरा भवद्भिः पृष्टोऽहं लिङ्गरूपी कथं शिवः । तत्सर्वं कथितं विप्रा याथातथ्येन संप्रति

Trước đây các vị đã hỏi ta: “Làm sao Śiva hiện diện trong hình tướng Liṅga?” Hỡi các brāhmaṇa, nay ta đã thuật bày tất cả điều ấy đúng như chân thật.

Verse 128

कथं गरं भक्षितवाञ्छिवो लोकमहेश्वरः । तत्सर्वं श्रूयतां विप्रा यतावत्कथयामि वः

Làm sao Śiva—Đại Chúa tể của muôn cõi—lại nuốt được thứ độc dược chết người ấy? Hỡi các Bà-la-môn, hãy lắng nghe: ta sẽ kể trọn vẹn mọi điều theo đúng thứ tự.