Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 8

Devanagari script

हे भृगो त्वं न जानासि हे कश्यप महामते । अत्रे विशिष्ठ एकस्त्वं शक्र किं कृतमद्यते

Transliteration

he bhṛgo tvaṃ na jānāsi he kaśyapa mahāmate | atre viśiṣṭha ekastvaṃ śakra kiṃ kṛtamadyate

Translation

Hỡi Bhṛgu, chẳng lẽ ngươi không biết sao? Hỡi Kaśyapa đại trí! Hỡi Atri! Hỡi Vasiṣṭha—chỉ riêng ngài là bậc tối thắng nơi đây. Hỡi Śakra, hôm nay đã làm điều gì?

Word by Word

• हे: O
• हे: Sambodhana-marker (Address/सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: हे (अव्यय)
• Form: सम्बोधनसूचक-अव्यय (vocative particle)

• भृगो: O Bhṛgu
• भृगो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भृगु (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन (भृगो = भृगोः/भृगो इति छान्दस/प्रयोग)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negation particle)

• जानासि: you know
• जानासि: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: लट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपदम्

• हे: O
• हे: Sambodhana-marker (Address/सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: हे (अव्यय)
• Form: सम्बोधनसूचक-अव्यय (vocative particle)

• कश्यप: O Kaśyapa
• कश्यप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: कश्यप (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• महामते: O great-minded one
• महामते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मह (प्रातिपदिक) + मति (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहिसमास ('महती मतिः यस्य'); पुल्लिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• अत्रे: here
• अत्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• विशिष्ठ: O Viśiṣṭha
• विशिष्ठ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विशिष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (ऋषिनाम; 'Viśiṣṭha' as proper noun)

• एकः: alone, single
• एकः: Karta-anvaya (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (त्वम्)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• शक्र: O Śakra (Indra)
• शक्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शक्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• किम्: what?
• किम्: Karma/Prashna (Interrogative object/प्रश्न)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नार्थक

• कृतम्: done
• कृतम्: Kriya (Predicate/क्रिया-रूप)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) → कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (predicate)

• अद्यते: is eaten
• अद्यते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अद् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपदम्; धातु: अद् (to eat)

Speaker

Devī (deduced continuation addressing sages and Indra)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Sages; within verse the Goddess addresses named ṛṣis and Indra

Visual Art Cues

Scene: The Goddess turns from one revered figure to another—Bhṛgu, Kaśyapa, Atri, Vasiṣṭha—then addresses Indra; each is visually distinct by age, beard style, staff, and aura; the atmosphere is charged with accountability.

Characters & Entities

• Bhṛgu
• Kaśyapa
• Atri
• Vasiṣṭha
• Śakra (Indra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Spiritual authority is questioned when dharma is breached; even great beings must answer for ritual and ethical lapses.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is part of Kedārakhaṇḍa’s narrative scaffolding; the glorification is indirect through the Śaiva doctrinal frame.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it is an interrogation that precedes clarification of proper yajña protocol.