Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 39

Devanagari script

तदानीमेव सहसा दुर्निमित्तानि चाभवन् । रूक्षो ववौ तदा वायुः शर्कराभिः समावृतः

Transliteration

tadānīmeva sahasā durnimittāni cābhavan | rūkṣo vavau tadā vāyuḥ śarkarābhiḥ samāvṛtaḥ

Translation

Ngay lúc ấy, bỗng chốc các điềm dữ đồng loạt hiện ra. Một luồng gió thô bạo nổi lên, cuốn theo sỏi đá và bụi cát mịt mù.

Word by Word

• तदानीम्: at that time
• तदानीम्: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदानीम् (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb: “at that time”)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपातः (particle of emphasis)

• सहसा: suddenly
• सहसा: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सहसा (अव्यय)
• Form: रीत्यर्थ-अव्ययम् (adverb: suddenly)

• दुर्निमित्तानि: evil omens
• दुर्निमित्तानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दुर् + निमित्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (Neuter, Nominative, Plural)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थ-निपातः (conjunction: and)

• अभवन्: arose/occurred
• अभवन्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• रूक्षः: harsh/dry
• रूक्षः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रूक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Masculine, Nominative, Singular)

• ववौ: blew
• ववौ: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वा (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• तदा: then
• तदा: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (then)

• वायुः: wind
• वायुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वायु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Masculine, Nominative, Singular)

• शर्कराभिः: with gravel/pebbles
• शर्कराभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: शर्करा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम् (Feminine, Instrumental, Plural)

• समावृतः: covered/enveloped
• समावृतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ-√वृ (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि-क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (contextual attribution within Māheśvarakhaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra/Kedārakṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A sudden Himalayan squall erupts: a rough, abrasive wind whips through the sacrificial ground, carrying gravel and grit; banners snap, fires sputter, and devas look upward in alarm.

Characters & Entities

• Durnimitta (omens)
• Vāyu (wind)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The cosmos mirrors moral disorder; ominous signs warn that adharmic actions lead to upheaval.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is praised in this verse; it functions as a narrative omen within Kedārakhaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.