Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 65

Devanagari script

एतं नंदिनमारुह्य नानाविधगणान्विता । गणाः षष्टिसहस्राणि जग्मूरौद्राः शिवज्ञया

Transliteration

etaṃ naṃdinamāruhya nānāvidhagaṇānvitā | gaṇāḥ ṣaṣṭisahasrāṇi jagmūraudrāḥ śivajñayā

Translation

Cưỡi trên Nandin và được tháp tùng bởi các đoàn gaṇa đủ loại, sáu vạn tùy tùng dữ dội như Rudra đã lên đường theo mệnh lệnh của Śiva.

Word by Word

• एतम्: this
• एतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• नन्दिनम्: Nandin
• नन्दिनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नन्दिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• आरुह्य: having mounted
• आरुह्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + रुह् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त/ल्यबन्त अव्ययकृदन्त (gerund), अव्यय; पूर्वकालिक क्रिया

• नानाविध: of various kinds
• नानाविध: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नाना + विध (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण, पुंलिङ्गे, तृतीया? (समासाङ्ग) / प्रातिपदिकरूपेण; कर्मधारय (नाना विधाः)

• गण: with groups/attendants
• गण: Sahacara (Accompaniment/सहचर)
• Type: Noun
• Root: गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural) (समासाङ्ग)

• अन्विता: accompanied
• अन्विता: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनु + इ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• गणाः: the attendants (gaṇas)
• गणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• षष्टि: sixty
• षष्टि: Visheshana (Numeral qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: षष्टि (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: संख्यावाचक, (समासाङ्ग)

• सहस्राणि: thousands
• सहस्राणि: Karta (Count/apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (संख्यापूरक)

• जग्मुः: went
• जग्मुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन, परस्मैपद

• रौद्राः: fierce/terrible
• रौद्राः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रौद्र (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण, पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• शिवज्ञया: by Śiva's command
• शिवज्ञया: Karana/Hetu (Instrument/Cause/करण/हेतु)
• Type: Noun
• Root: शिव + आज्ञा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शिवस्य आज्ञया)

Speaker

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa tradition)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (sectional frame) / Dakṣa-yajña (narrative locus)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The Devī mounts Nandin; around her surge countless gaṇas of varied forms—fierce, Rudra-like, armed and exuberant—departing in a thunderous divine procession by Śiva’s command.

Characters & Entities

• Nandin
• Gaṇas
• Śiva
• Satī (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The divine is never truly alone; spiritual authority is accompanied by protective cosmic forces aligned with dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is named; the verse narrates the journey toward Dakṣa’s sacrificial venue.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.