Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 55

Devanagari script

तसमात्सर्वप्रयत्नेन अनाहूतोऽपि गच्छ भोः । यज्ञवाटं पितुर्मेऽद्य वचनान्मे सदाशिव

Transliteration

tasamātsarvaprayatnena anāhūto'pi gaccha bhoḥ | yajñavāṭaṃ piturme'dya vacanānme sadāśiva

Translation

“Vì thế, xin Ngài dốc hết mọi nỗ lực mà đi—dẫu không được mời—ngay hôm nay đến khu tế đàn của phụ thân con, hỡi Sadāśiva, theo lời thỉnh cầu của con.”

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/Reason)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, पञ्चमी (5th), एकवचन; सर्वनाम; हेत्वर्थे (ablative: therefore/from that)

• सर्वप्रयत्नेन: with all effort
• सर्वप्रयत्नेन: Karaṇa (Means)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + प्रयत्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; तत्पुरुष-समास (सर्वः प्रयत्नः)

• अनाहूतः: uninvited
• अनाहूतः: Karta (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: आह्वा (धातु) → आहूत (कृदन्त, क्त) + अन्- (निषेध)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नञ्-पूर्वक क्त-प्रत्ययान्त (not invited)

• अपि: even / although
• अपि: Nipāta (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपि-निपात (concessive/also)

• गच्छ: go
• गच्छ: Kriyā (Imperative)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद

• भोः: O! / hey!
• भोः: Sambodhana (Address marker)
• Type: Indeclinable
• Root: भोः (अव्यय)
• Form: अव्यय; संबोधन-निपात (vocative particle)

• यज्ञवाटम्: the sacrificial enclosure
• यज्ञवाटम्: Karma (Object of motion)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक) + वाट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समास (यज्ञस्य वाटः)

• पितुः: of (my) father
• पितुः: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• मे: my
• मे: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम

• अद्य: today / now
• अद्य: Kāla-adhikaraṇa (Temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (today/now)

• वचनात्: because of (my) word
• वचनात्: Hetu (Cause)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; हेत्वर्थे (ablative: because of/at the word)

• मे: my
• मे: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम

• सदाशिव: O Sadāśiva
• सदाशिव: Sambodhana (Vocative address)
• Type: Noun
• Root: सदाशिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन (8th), एकवचन; कर्मधारय-समास (सदा शिवः)

Speaker

Satyā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dakṣa-yajñavāṭa (archetypal)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: (ṛṣis/audience, implicit)

Visual Art Cues

Scene: Satī urges Sadāśiva to go to her father’s yajña even without invitation; her stance is firm, eyes intent; Śiva remains composed but grave, foreshadowing refusal.

Characters & Entities

• Satyā
• Sadāśiva (Śiva)
• Dakṣa
• Yajña

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worldly duty and familial pull can pressure even the wise; the Purāṇas show how discernment must guide participation in public rites.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha; the setting is Dakṣa’s yajña-venue.

What ritualistic prescription is mentioned?

Attendance at a yajña is urged, but no ritual method is prescribed.