Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 3

Devanagari script

तथा चक्रुः सुराः सर्वे हित्वा चैवामरावतीम् । बर्हिणो रुपमास्थाय गतः सद्यः पुरंदरः

Transliteration

tathā cakruḥ surāḥ sarve hitvā caivāmarāvatīm | barhiṇo rupamāsthāya gataḥ sadyaḥ puraṃdaraḥ

Translation

Thế là chư thiên đều làm như vậy, bỏ Amarāvatī. Còn Purandara (Indra) liền mang hình chim công mà ra đi ngay tức khắc.

Word by Word

• तथा: thus
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner)

• चक्रुः: did
• चक्रुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd), बहुवचन, परस्मैपद

• सुराः: the gods
• सुराः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण

• हित्वा: having left
• हित्वा: Purvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: हा (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (Gerund): ‘having abandoned’

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-निपात

• अमरावतीम्: Amarāvatī
• अमरावतीम्: Karman (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अमरावती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• बर्हिणः: of a peacock
• बर्हिणः: Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: बर्हिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन

• रूपम्: form
• रूपम्: Karman (कर्म)
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आस्थाय: having assumed
• आस्थाय: Purvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-स्था (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: ल्यपन्त-अव्ययकृदन्त (Gerund): ‘having assumed/taken’

• गतः: went
• गतः: Kriya (क्रिया/गतिवाचक)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past participle, active sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सद्यः: immediately
• सद्यः: Kriya-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सद्यः (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• पुरंदरः: Purandara (Indra)
• पुरंदरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुरंदर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; इन्द्रस्य नाम

Speaker

Lomaśa (narration continues)

Visual Art Cues

Scene: A dramatic moment: devas leaving the jeweled city; Indra transforms into a peacock—iridescent, alert—taking flight or moving swiftly toward the horizon.

Characters & Entities

• Indra (Purandara)
• Amarāvatī
• Devas
• Peacock (barhin)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In times of danger, even the powerful adopt humility and concealment; protection of dharma may require prudence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is praised directly; the verse describes leaving Amarāvatī within the Kedārakhaṇḍa storyline.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is narrative description.