Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 85

Devanagari script

कुबेरेण हताश्चान्ये नैरृतेन तथा परे । अग्निना निहताः केचिदीशेनैव विदारिताः

Transliteration

kubereṇa hatāścānye nairṛtena tathā pare | agninā nihatāḥ kecidīśenaiva vidāritāḥ

Translation

Kẻ khác bị Kubera giết, kẻ khác nữa bị Nairṛta diệt; có kẻ bị thần Agni đánh ngã, và có kẻ bị chính Īśa xé toạc.

Word by Word

• कुबेरॆण: by Kubera
• कुबेरॆण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कुबेर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• हताः: killed
• हताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: हन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात

• अन्ये: others
• अन्ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘others’

• नैरृतेन: by Nairṛta (Nirṛti’s lord)
• नैरृतेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नैरृत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; (निरृति-सम्बन्धी/निरृतिदेवता)

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Adverbial/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: समुच्चय/प्रकारवाचक-अव्यय (likewise)

• परे: the rest
• परे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘others, the rest’

• अग्निना: by Agni
• अग्निना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• निहताः: slain
• निहताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: नि+हन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• केचित्: some
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अनिश्चितवाचक सर्वनाम

• ईशेन: by Īśa (Śiva)
• ईशेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-निपात

• विदारिताः: torn asunder
• विदारिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वि+दॄ/दर् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (Kedārakṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Kubera and Nairṛta strike from their quarters, Agni blazes through ranks, and finally Īśa (Śiva) rends foes apart—an overwhelming crescendo of guardians and elements culminating in Śiva’s fierce presence.

Characters & Entities

• Kubera
• Nairṛta
• Agni
• Īśa (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

All divine powers ultimately operate under Īśa; victory is shown as arising from Śiva’s sovereignty.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra-kṣetra (Kedarnath) is the section’s focus, with Śiva’s supremacy emphasized.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.