Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 6

Devanagari script

आशां कृत्वाभ्युपायातं निराशं नेक्षितुं क्षमाः । भवंति साधवस्तस्माज्जीवितान्मरणं वरम्

Transliteration

āśāṃ kṛtvābhyupāyātaṃ nirāśaṃ nekṣituṃ kṣamāḥ | bhavaṃti sādhavastasmājjīvitānmaraṇaṃ varam

Translation

Người hiền thiện không thể nỡ nhìn kẻ đến với niềm hy vọng rồi trở nên tuyệt vọng. Vì thế, đối với họ, chết còn đáng chọn hơn sống.

Word by Word

• आशाम्: hope
• आशाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आशा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• कृत्वा: having made
• कृत्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (त्वान्त), पूर्वकालिक क्रिया (absolutive/gerund)

• अभ्युपायातम्: one who has approached (come near)
• अभ्युपायातम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: अभि-उप-आ-या (धातु)
• Form: भूतकालिक कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘अभ्युपायात’ = approached/come near

• निराशम्: hopeless
• निराशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: निराश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying the person)

• न: not
• न: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (negative particle)

• ईक्षितुम्: to look at
• ईक्षितुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Indeclinable
• Root: ईक्ष् (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), क्रियार्थक अव्यय

• क्षमाः: able, capable
• क्षमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: क्षम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (of sādhavaḥ)

• भवन्ति: are/become
• भवन्ति: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, बहुवचन

• साधवः: good people, the virtuous
• साधवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: साधु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• तस्मात्: therefore, from that
• तस्मात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; हेतौ/अपादाने (ablative: therefore/from that)

• जीवितात्: than life, from living
• जीवितात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: जीवित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

• मरणम्: death
• मरणम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• वरम्: better
• वरम्: Vidhāna (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicative adjective)

Speaker

Cirāyu

Visual Art Cues

Scene: A noble person averts his gaze in pain at the sight of a once-hopeful petitioner now crushed by hopelessness; the atmosphere is heavy, with the moral weight of a promise felt like a physical burden.

Characters & Entities

• Sādhavaḥ (the virtuous)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma includes emotional responsibility: the virtuous cannot abandon those who approach seeking help; neglect becomes unbearable guilt.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is referenced in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is an ethical statement about the conduct of sādhus toward the despairing.