Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 36

Devanagari script

कृतकृत्यं तदात्मानमज्ञासिपमहं क्षितौ । एतस्मिन्नेव काले तु भृगुवंश्योऽभवद्द्विजः

Transliteration

kṛtakṛtyaṃ tadātmānamajñāsipamahaṃ kṣitau | etasminneva kāle tu bhṛguvaṃśyo'bhavaddvijaḥ

Translation

Trên cõi đất, khi ấy ta biết mình đã viên mãn mục đích. Và đúng vào thời khắc ấy, trong dòng dõi Bhṛgu, một vị brāhmaṇa hai lần sinh (dvija) đã ra đời.

Word by Word

• कृतकृत्यम्: one who has accomplished what should be done
• कृतकृत्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: कृतकृत्य (प्रातिपदिक; कृत + कृत्य)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण (neuter nom/acc sg, adjectival)

• तदात्मानम्: his own self
• तदात्मानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (his-self)

• अज्ञासिपम्: you knew/recognized
• अज्ञासिपम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1), एकवचन

• क्षितौ: on earth
• क्षितौ: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्षिति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• एतस्मिन्: in this
• एतस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, सप्तमी (7), एकवचन; विशेषण

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (particle/emphasis)

• काले: at the time
• काले: Adhikarana (Time-location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• तु: but/and
• तु: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (concessive/contrast particle)

• भृगुवंश्यः: a descendant of Bhṛgu
• भृगुवंश्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भृगु (प्रातिपदिक) + वंश्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (of Bhṛgu lineage)

• अभवत्: became/was born
• अभवत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• द्विजः: a Brahmin (twice-born)
• द्विजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

Speaker

Narrator/devotee

Visual Art Cues

Scene: A contemplative narrator on earth realizes his life-purpose is fulfilled; in the background, a newborn brāhmaṇa appears in a Bhṛgu-line household, with subtle signs of auspicious time (kāla) and Vedic sanctity.

Characters & Entities

• Bhṛgu (sage)
• Dvija (brāhmaṇa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace culminates in a sense of life’s purpose fulfilled, and the Purāṇa continues by linking events through sacred lineages.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No holy site is mentioned; the verse shifts toward lineage and narrative chronology.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a narrative statement about fulfillment and the birth of a Bhārgava brāhmaṇa.