Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 104

Devanagari script

दुर्गा नाम भविष्यामि महीसागरपूर्वतः । धर्मारण्ये वसिष्यामि भवतां त्राणकारणात्

Transliteration

durgā nāma bhaviṣyāmi mahīsāgarapūrvataḥ | dharmāraṇye vasiṣyāmi bhavatāṃ trāṇakāraṇāt

Translation

Ta sẽ được biết đến với danh hiệu Durgā, ở phía đông Mahīsāgara; và Ta sẽ ngự tại Dharmāraṇya chính vì mục đích che chở các ngươi.

Word by Word

• दुर्गा: Durgā
• दुर्गा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दुर्गा (प्रातिपदिक; देवी-नाम)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/नाम), एकवचन

• नाम: by name
• नाम: Specifier (नाम-निर्देश)
• Type: Indeclinable
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; ‘called/namely’ (particle)

• भविष्यामि: I shall be
• भविष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट् (भविष्यत्काल), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• महीसागरपूर्वतः: to the east of the ocean
• महीसागरपूर्वतः: Adverbial (देश)
• Type: Indeclinable
• Root: महीसागर + पूर्वतः (प्रातिपदिक + अव्यय)
• Form: अव्ययीभावसमास; ‘महीसागरस्य पूर्वतः’ = ‘to the east of the ocean’ (adverb of place)

• धर्मारण्ये: in Dharmāraṇya
• धर्मारण्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: धर्म + अरण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; स्थानवाचकं नाम

• वसिष्यामि: I shall dwell
• वसिष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वस् (धातु)
• Form: लृट् (भविष्यत्काल), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• भवताम्: of you (all)
• भवताम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भवत् (प्रातिपदिक; सर्वनाम-विशेष)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन; आदरार्थे

• त्राणकारणात्: because of (your) protection/salvation
• त्राणकारणात्: Hetu/Apadana (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: त्राण + कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान/हेतु), एकवचन; हेत्वर्थे

Speaker

Devī

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya (east of Mahīsāgara)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devotees/Pāṇḍava addressee

Visual Art Cues

Scene: The Devi speaks a vow of residence: she stands facing devotees, gesturing assurance (abhaya-mudrā), with Dharmāraṇya’s forest and a great water-body (Mahīsāgara) indicated to the west, emphasizing ‘east of Mahīsāgara’.

Characters & Entities

• Durgā
• Mahīsāgara
• Dharmāraṇya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The deity establishes a living presence in a specific sacred landscape to offer refuge and protection to devotees.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmāraṇya, specifically the Devī’s abode located to the east of Mahīsāgara.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual is detailed here; it identifies the site and the Devī’s protective purpose.