Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 45

Devanagari script

सम्मानं सर्वथा तस्मादर्हः कौरवनंदनः । अपापो वा सपापो वा पूज्य एव पितामहः

Transliteration

sammānaṃ sarvathā tasmādarhaḥ kauravanaṃdanaḥ | apāpo vā sapāpo vā pūjya eva pitāmahaḥ

Translation

“Vì thế, hỡi hậu duệ nhà Kuru, người ấy hoàn toàn xứng đáng được tôn kính. Dù vô tội hay mang tội, bậc ông nội vẫn đáng được thờ kính như nhau.”

Word by Word

• सम्मानम्: honour; respect
• सम्मानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सम्मान (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सर्वथा: in every way
• सर्वथा: Sambandha (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)

• तस्मात्: therefore; from that (reason)
• तस्मात्: Hetu (Reason/source/हेतु)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन (सर्वनाम)

• अर्हः: worthy (of)
• अर्हः: Karta (Predicate adjective/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: अर्ह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (कौरवनन्दनः इति विशेषण/विधेय)

• कौरवनन्दनः: son of the Kaurava line
• कौरवनन्दनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कौरव (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (कौरवस्य नन्दनः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अपापः: sinless
• अपापः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ (नञ्) + पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नञ्-तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (पितामहः इति विशेषण)

• वा: or
• वा: Sambandha (Alternative/विकल्प)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक निपात (disjunctive particle)

• सपापः: sinful
• सपापः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक)
• Form: उपपद-तत्पुरुष (सह पापेन/पापयुक्तः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (पितामहः इति विशेषण)

• वा: or
• वा: Sambandha (Alternative/विकल्प)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक निपात

• पूज्यः: to be worshipped; venerable
• पूज्यः: Karta (Predicate adjective/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: पूज् (धातु) + पूज्य (कृदन्त, यत्)
• Form: यत्-प्रत्ययान्त साध्य/योग्यतावाचक कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (पितामहः इति विधेय)

• एव: certainly; indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण-निपात

• पितामहः: the grandsire (Bhīṣma)
• पितामहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितामह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Rudra (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Barbarīka

Visual Art Cues

Scene: Rudra’s words visually translate into Barbarīka’s dawning humility; Bhīma is framed as ‘pītāmaha’ to Barbarīka; the air feels pacified despite the sea’s vastness.

Characters & Entities

• Rudra
• Kaurava
• Pitāmaha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma requires unwavering reverence toward elders—especially one’s grandfather—beyond judgment of personal faults.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it focuses on dharma (proper conduct) within the narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed; the instruction is ethical—offer honor (sammāna) and reverence (pūjā) to elders.