Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 58

Devanagari script

सर्वपन्नगराजेन शेषेण सुमहात्मना । तप स्तप्त्वा महालिंगमिदमत्र प्रतिष्ठितम्

Transliteration

sarvapannagarājena śeṣeṇa sumahātmanā | tapa staptvā mahāliṃgamidamatra pratiṣṭhitam

Translation

Do Śeṣa đại hồn—vua của mọi loài rắn—đã tu khổ hạnh nghiêm mật, rồi an lập tại đây liṅga Śiva hùng vĩ này.

Word by Word

• सर्वपन्नगराजेन: by the king of all serpents
• सर्वपन्नगराजेन: Karta (Agent in passive sense/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पन्नगराज (प्रातिपदिक)
• Form: समास: सर्वेषां पन्नगानां राजा (षष्ठी-तत्पुरुष); पुल्लिङ्ग, तृतीया (करण/कर्ता-हेतु), एकवचन

• शेषेण: by Śeṣa
• शेषेण: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शेष (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया, एकवचन (apposition to previous)

• सुमहात्मना: by the very great-souled (one)
• सुमहात्मना: Karta (Agent qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया, एकवचन (शेषेण इति विशेषणम्)

• तपः: austerity/penance
• तपः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• तप्त्वा: having performed (austerity)
• तप्त्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: तप् (धातु)
• Form: कृदन्त; क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव

• महालिङ्गम्: the great liṅga
• महालिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: समास: महत् लिङ्गम् (कर्मधारय); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• इदम्: this
• इदम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (प्रतिष्ठितम् इति सह)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• प्रतिष्ठितम्: has been established
• प्रतिष्ठितम्: Kriya (Result state/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रति√स्था (धातु) → प्रतिष्ठित (कृदन्त; भूतकृदन्त/कर्मणि)
• Form: कृदन्त (भूतकृदन्त, कर्मणि); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वाक्ये कर्मणि-भावे ‘स्थापितम्/प्रतिष्ठापितम्’ इत्यर्थे (finite-verb sense)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced from Māheśvara-khaṇḍa narrative style)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: The hero/inquirer (vīra)

Visual Art Cues

Scene: Vision of Śeṣa, majestic serpent-king, performing severe austerities—coiled in meditation—then establishing a grand liṅga at the site; the liṅga radiates restrained fire-like light.

Characters & Entities

• Śeṣa
• Nāgarāja
• Śiva-liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A sacred site gains enduring power through tapas and proper consecration; devotion can sanctify geography.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A local Mahāliṅga-sthāna (Śiva-liṅga site) said to be established by Śeṣa; the passage frames it as a consecrated sacred spot.

What ritualistic prescription is mentioned?

Tapas (austerity) leading to pratiṣṭhā (establishment/consecration) of a liṅga.