Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 39

Devanagari script

इमं क्षेत्रपकल्पं च विजानन्विजयस्तथा । यथोक्तविधिनाभ्यर्च्य सिद्धेयं तुष्टुवे च तम्

Transliteration

imaṃ kṣetrapakalpaṃ ca vijānanvijayastathā | yathoktavidhinābhyarcya siddheyaṃ tuṣṭuve ca tam

Translation

Hiểu rõ nghi thức dành cho các Kṣetrapāla này, nàng Vijayā cũng đã thờ phụng đúng như pháp đã dạy, rồi ca ngợi vị Hộ thần ấy, cầu cho công việc của mình được thành tựu.

Word by Word

• इमम्: this
• इमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन (acc. sg.)

• क्षेत्रपकल्पम्: the procedure/rite concerning the Kṣetrapas
• क्षेत्रपकल्पम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्रप (प्रातिपदिक) + कल्प (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन (acc. sg.)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• विजानन्: knowing, understanding
• विजानन्: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √ज्ञा (अवबोधने) उपसर्ग-वि; शतृ (वर्तमान कृदन्त)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन (nom. sg. masc. pres. act. ptcp.)

• विजयः: Vijaya
• विजयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विजय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन (nom. sg.)

• तथा: likewise, then
• तथा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थ (adverb: likewise)

• यथोक्त-विधिना: by the prescribed method
• यथोक्त-विधिना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यथा (अव्यय) + उक्त (कृदन्त; √वच् क्त) + विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन (instr. sg.); ‘यथोक्त’ इति विशेषणपूर्वकः विधिः

• अभ्यर्च्य: having worshipped
• अभ्यर्च्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: √अर्च् (पूजायाम्) उपसर्ग-अभि; ल्यप् (क्त्वा-प्रत्ययार्थ)
• Form: अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); ल्यप्-प्रत्यय (having worshipped)

• सिद्धा: accomplished, successful
• सिद्धा: Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सिद्ध (कृदन्त; √सिध् (सिद्धौ) क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन (nom. sg. fem.)

• इयम्: this (she/this)
• इयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन (nom. sg.)

• तुष्टुवे: praised
• तुष्टुवे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √स्तु (स्तुतौ) उपसर्ग-तु? (न); परस्मै? (न); आत्मनेपद परिपूर्णभूत (लिट्)
• Form: लिट्-लकार (परिपूर्णभूत/Perfect); प्रथम-पुरुष; एकवचन; आत्मनेपद

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन (acc. sg.)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Vijayā, intent on success, performs a prescribed guardian-worship with orderly offerings, then recites a hymn; the deity/guardian appears pleased, indicating impending accomplishment.

Characters & Entities

• Kṣetrapāla
• Vijayā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Right knowledge of ritual (vidhi) joined with devotion (stuti) becomes a cause of siddhi—successful completion aligned with dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse concludes a kṣetrapāla-rite section rather than praising a single named tirtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform Kṣetrapāla worship exactly according to the ‘yathokta-vidhi’ (the stated method) and conclude with praise (stuti).