Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 35

Devanagari script

अनुज्ञाप्य च तान्सर्वान्गुप्तक्षेत्रं समाव्रजत् । घटोत्कचोऽपि कृष्णेन विसृष्टः स्ववनं ययौ

Transliteration

anujñāpya ca tānsarvānguptakṣetraṃ samāvrajat | ghaṭotkaco'pi kṛṣṇena visṛṣṭaḥ svavanaṃ yayau

Translation

Sau khi cáo biệt tất cả mọi người, chàng lên đường đến Guptakṣetra. Còn Ghaṭotkaca cũng được Kṛṣṇa cho lui, bèn trở về nơi rừng núi cư trú của mình.

Word by Word

• अनुज्ञाप्य: having taken permission / having permitted
• अनुज्ञाप्य: पूर्वकाल (Prior action)
• Type: Verb
• Root: अनु-ज्ञा (धातु) + ल्यप्
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकाल (having permitted/taken leave)

• च: and
• च: सम्बन्ध (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)

• तान्: those
• तान्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• सर्वान्: all
• सर्वान्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘तान्’ इत्यस्य विशेषण

• गुप्तक्षेत्रम्: Guptakṣetra
• गुप्तक्षेत्रम्: कर्म (Goal/Object of motion)
• Type: Noun
• Root: गुप्त-क्षेत्र (प्रातिपदिक; गुप्त + क्षेत्र)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समासः

• समाव्रजत्: went/approached
• समाव्रजत्: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-व्रज् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• घटोत्कचः: Ghaṭotkaca
• घटोत्कचः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: घटोत्कच (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अपि: also
• अपि: सम्बन्ध (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपेक्षार्थक अव्यय (also/even)

• कृष्णेन: by Kṛṣṇa
• कृष्णेन: कर्ता (Agent; with passive participle)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• विसृष्टः: dismissed/released
• विसृष्टः: क्रिया/विधेय (Predicate participle)
• Type: Verb
• Root: वि-√सृज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• स्ववनम्: to his own forest
• स्ववनम्: कर्म (Goal/Object of motion)
• Type: Noun
• Root: स्व-वन (प्रातिपदिक; स्व + वन)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘स्वस्य वनम्’)

• ययौ: went
• ययौ: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Guptakṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Barbarīka respectfully takes leave of the assembly and sets out toward a hidden sacred region; Ghaṭotkaca, released by Kṛṣṇa, turns toward a dense forest path leading to his own woodland home.

Characters & Entities

• Guptakṣetra
• Ghaṭotkaca
• Kṛṣṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A dharmic journey is undertaken with humility—seeking leave and honoring relationships before proceeding.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Guptakṣetra is the pilgrimage destination referenced.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse continues the pilgrimage narrative flow toward Guptakṣetra.