Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 3

Devanagari script

तपसा तेन सन्तुष्टः पार्वतीपतिशंकरः । वरमस्मै ततः प्रादाल्लोककर्त्रे स्ववांछितम्

Transliteration

tapasā tena santuṣṭaḥ pārvatīpatiśaṃkaraḥ | varamasmai tataḥ prādāllokakartre svavāṃchitam

Translation

Hài lòng trước khổ hạnh ấy, Śaṅkara—Đấng phu quân của Pārvatī—bèn ban cho Ngài, đấng tạo lập các thế giới, ân phúc đúng như điều mong cầu.

Word by Word

• तपसा: by austerity
• तपसा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; Instrumental singular

• तेन: by him
• तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; Pronoun, instrumental singular

• सन्तुष्टः: pleased/satisfied
• सन्तुष्टः: Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: सम्+तुष् (धातु) → सन्तुष्ट (कृदन्त, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Past passive participle (क्त), nominative singular

• पार्वतीपति-शंकरः: Śaṅkara, the lord of Pārvatī
• पार्वतीपति-शंकरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पार्वती (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक) + शंकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (पार्वत्याः पति:) + नामधेय-समास; Nominative singular

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular

• अस्मै: to him
• अस्मै: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/सर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; Dative singular

• ततः: then/thereupon
• ततः: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• प्रादात्: gave
• प्रादात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र+दा (धातु)
• Form: लुङ्-लकार (अorist), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; Aorist 3rd sg.

• लोककर्त्रे: to the creator of the world (Brahmā)
• लोककर्त्रे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक) + कर्तृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (लोकस्य कर्ता); Dative singular

• स्ववाञ्छितम्: desired by himself; wished-for
• स्ववाञ्छितम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + वाञ्छित (कृदन्त, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (स्वं वाञ्छितम्); Accusative singular qualifying ‘वरम्’

Speaker

Nārada

Skanda Dialogue

Listener: Phālguna (addressed later in the passage)

Visual Art Cues

Scene: Śaṅkara, pleased by intense austerity, grants a desired boon to Pitāmaha; a luminous, ascetic setting with aura of divine approval.

Characters & Entities

• Nārada
• Śaṅkara (Śiva)
• Pārvatī
• Brahmā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True austerity culminates in divine grace; Śiva responds to sincere tapas with appropriate boons.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse supports the forthcoming tīrtha-māhātmya by showing Śiva’s direct involvement; the site is specified later as Brahmasaras and Brahmeśa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No prescription; it narrates that Śiva grants a boon due to tapas.