Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 107

Devanagari script

दूरे च शब्दग्रहणं सर्वशब्दावगाहनम् । तन्मात्रलिंगग्रहणं सर्वप्राणिनिदर्शनम्

Transliteration

dūre ca śabdagrahaṇaṃ sarvaśabdāvagāhanam | tanmātraliṃgagrahaṇaṃ sarvaprāṇinidarśanam

Translation

Nghe được âm thanh từ nơi xa; thấu hiểu mọi loại âm thanh; nhận biết những dấu hiệu vi tế của các tanmātra; và thấy biết mọi loài hữu tình—đó là những thành tựu yoga phi thường được mô tả.

Word by Word

• दूरे: from afar
• दूरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: दूर (प्रातिपदिक)
• Form: सप्तमी-एकवचनरूपेण अव्ययवत्; देशवाचक क्रियाविशेषण (at a distance)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• शब्दग्रहणम्: perceiving sound
• शब्दग्रहणम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शब्द (प्रातिपदिक) + ग्रहण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/1st), एकवचन

• सर्वशब्दावगाहनम्: penetrating/understanding all sounds
• सर्वशब्दावगाहनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + शब्द (प्रातिपदिक) + अवगाहन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/1st), एकवचन

• तन्मात्रलिङ्गग्रहणम्: grasping the subtle sign (liṅga) of that essence
• तन्मात्रलिङ्गग्रहणम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक) + ग्रहण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/1st), एकवचन

• सर्वप्राणिनिदर्शनम्: seeing all living beings
• सर्वप्राणिनिदर्शनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + प्राणिन् (प्रातिपदिक) + निदर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/1st), एकवचन

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Visual Art Cues

Scene: A meditating yogin hears a distant conch and city sounds simultaneously; around him appear five subtle tanmātra symbols (sound, touch, form, taste, smell) as luminous glyphs; his gaze encompasses beings in all directions.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Extraordinary perceptions can arise in yoga, but they are secondary to liberation and should be approached with discernment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it focuses on yogic capacities within the Kaumārikākhaṇḍa teaching context.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse lists siddhi-like perceptions rather than prescribing vrata, dāna, snāna, or japa.