Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 17

Devanagari script

तत्तत्र सरसि क्षिप्तं तेन संपूरितं सरः । आश्विने मासि संप्राप्ते भानुवारे नरः शुचिः

Transliteration

tattatra sarasi kṣiptaṃ tena saṃpūritaṃ saraḥ | āśvine māsi saṃprāpte bhānuvāre naraḥ śuciḥ

Translation

Nước ấy được đổ vào hồ tại đó, nhờ vậy hồ liền đầy. Khi tháng Āśvina đến, vào ngày Chủ nhật, người thanh tịnh (nên đến đó hành lễ)…

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; ‘that (thing)’

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb); देशवाचक ‘there’

• सरसि: in the lake
• सरसि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• क्षिप्तम्: thrown, cast
• क्षिप्तम्: Kriya (Predicate participle/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: क्षिप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; agrees with तत्

• तेन: by that
• तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; instrumental ‘by/with that’

• संपूरितम्: filled completely
• संपूरितम्: Kriya (Predicate participle/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-पूृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; agrees with सरः

• सरः: the lake
• सरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• आश्विने: in (the month) Āśvina
• आश्विने: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आश्विन (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, सप्तमी (7), एकवचन; मासि इति विशेषणम्

• मासि: in the month
• मासि: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• संप्राप्ते: when (it) has come
• संप्राप्ते: Saptami-nirpeksa (Locative absolute/सप्तमी-निरपेक्षा)
• Type: Verb
• Root: सम्-प्र-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (PPP) used locative absolute; पुं/नपुंसक, सप्तमी (7), एकवचन; ‘when (it) has arrived’

• भानुवारे: on Sunday
• भानुवारे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भानुवार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; weekday

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• शुचिः: pure, clean
• शुचिः: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषणम् (qualifying नरः)

Speaker

Nārada

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Nāradīya-saras

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Pārtha

Visual Art Cues

Scene: Autumn light over a full lake; a pilgrim stands purified at the bank at sunrise on a Sunday, holding offerings, as priests prepare the rite.

Characters & Entities

• Nāradīya-saras
• Āśvina
• Bhānu (Sun)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Puranic dharma emphasizes proper time (kāla) and purity (śauca) to unlock a tīrtha’s full spiritual efficacy.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Nāradīya-saras, whose waters are described as consecrated and fully filled.

What ritualistic prescription is mentioned?

Observance in Āśvina, specifically on a Sunday, by a person maintaining ritual purity (śuci).