Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 40

Devanagari script

पितरस्तस्य तुष्यंति गयाश्राद्धशतैर्न तु । कार्तिके मासि संप्राप्ते स्नानादि कुरुते यदि

Transliteration

pitarastasya tuṣyaṃti gayāśrāddhaśatairna tu | kārtike māsi saṃprāpte snānādi kurute yadi

Translation

Tổ tiên của người ấy được hoan hỷ—thật vậy, còn hơn cả hàng trăm lễ śrāddha tại Gayā. Và nếu khi tháng Kārttika đến, người ấy thực hành tắm gội cùng các hạnh tu khác (tại đây), thì quả phúc vô cùng lớn.

Word by Word

• पितरः: the ancestors
• पितरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)

• तुष्यन्ति: are satisfied
• तुष्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: तुष् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद

• गयाश्राद्धशतैः: by hundreds of Gayā-śrāddhas
• गयाश्राद्धशतैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: गया-श्राद्ध-शत (प्रातिपदिक; गया + श्राद्ध + शत)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; करण

• न: not
• न: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय

• तु: but
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषार्थक अव्यय (but/indeed)

• कार्तिके: in Kārttika (month)
• कार्तिके: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कार्तिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण

• मासि: in the month
• मासि: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण

• संप्राप्ते: when (it) has arrived
• संप्राप्ते: Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-प्राप्त (कृदन्त; √प्राप्)
• Form: सप्तमी (7th), एकवचन; सति-सप्तमी; प्राप्त (क्त) from √प्राप्

• स्नानादि: bathing and the like
• स्नानादि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान-आदि (प्रातिपदिक; स्नान + आदि)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समाहारार्थ (etc.)

• कुरुते: does/performs
• कुरुते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: शर्तबोधक अव्यय (conditional particle)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Koṭitīrtha

Type: tirtha

Visual Art Cues

Scene: Two-part sacred tableau: (1) śrāddha at the water’s edge with pitṛs shown as subtle satisfied presences; (2) Kārttika dawn snāna with rows of lamps along the ghat and pilgrims performing vows.

Characters & Entities

• pitṛ (ancestors)
• Gayā
• Gayā-śrāddha
• Kārttika-māsa
• snāna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-based śrāddha and Kārttika observances bring exceptional pitṛ-tṛpti (ancestral satisfaction) and spiritual merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Koṭitīrtha (context), whose rites are said to surpass even repeated Gayā-śrāddha in effect.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform śrāddha for ancestors; in Kārttika, undertake snāna and allied religious observances at the tīrtha.