Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 22

Devanagari script

दिवसे दिवसे मूढमावशंति न पंडितम् । न हि ज्ञानविरुद्धेषु बह्वबपायेषु कर्मसु

Transliteration

divase divase mūḍhamāvaśaṃti na paṃḍitam | na hi jñānaviruddheṣu bahvabapāyeṣu karmasu

Translation

Ngày qua ngày, tai ương lấn át kẻ ngu, chứ không lấn át bậc trí—vì bậc trí không làm những việc trái với tri kiến và chứa đầy hiểm họa.

Word by Word

• दिवसे: in a day
• दिवसे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिवस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरणे (in a day)

• दिवसे: day by day
• दिवसे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिवस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; पुनरुक्तिः—‘दिवसे दिवसे’ = ‘प्रतिदिनम्’ (each day)

• मूढम्: a fool
• मूढम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मूढ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (object)

• आवशन्ति: overpower, subdue
• आवशन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वश् (धातु)
• Form: लट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्; उपसर्गः ‘आ-’ (to bring under control/overpower)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्ययम् (negation: not)

• पण्डितम्: a learned person
• पण्डितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पण्डित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (object)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्ययम् (not)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपातः (particle: indeed/for)

• ज्ञानविरुद्धेषु: in actions contrary to knowledge
• ज्ञानविरुद्धेषु: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ज्ञान-विरुद्ध (प्रातिपदिक; घटकाः: ज्ञान + विरुद्ध)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; तत्पुरुषसमासः (ज्ञानेन विरुद्धाः = contrary to knowledge); विशेषणम् (qualifying ‘कर्मसु’)

• बह्वबपायेषु: in (those) with many dangers
• बह्वबपायेषु: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बहु-अपाय (प्रातिपदिक; घटकाः: बहु + अपाय)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; कर्मधारयसमासः (बहवः अपायाः यस्मिन्/येषु = having many dangers); विशेषणम् (qualifying ‘कर्मसु’)

• कर्मसु: in actions
• कर्मसु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; अधिकरणे (in actions)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) narrating within Māheśvarakhaṇḍa (deductive attribution)

Visual Art Cues

Scene: Two travelers: the foolish rushes into a thorny, stormy path and is overwhelmed; the wise consults a scripture-bearing elder and takes a safe, clear path, symbolizing knowledge-aligned action.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Misfortune repeatedly traps the ignorant because they act against discernment; wisdom expresses itself as careful, dharmic choice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse gives a behavioral criterion: avoid jñāna-viruddha (knowledge-opposing) actions.