Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 26

Devanagari script

अत्र तीर्थवरे पूर्वमैतरेय इति द्विजः । सिद्धिं प्राप्तो महाभागो वासुदेवप्रसादतः

Transliteration

atra tīrthavare pūrvamaitareya iti dvijaḥ | siddhiṃ prāpto mahābhāgo vāsudevaprasādataḥ

Translation

Thuở xưa, tại bến tắm thiêng tối thắng này, có một vị dvija (người tái sinh) tên Aitareya—bậc đại phúc—đã chứng đắc thành tựu tâm linh nhờ ân điển của Vāsudeva.

Word by Word

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, देशवाचक (locative adverb)

• तीर्थवरे: in the excellent sacred place
• तीर्थवरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ-वर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; कर्मधारय-समासः (तीर्थं च तत् वरं च)

• पूर्वम्: formerly
• पूर्वम्: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय, कालवाचक (temporal adverb)

• ऐतरेयः: Aitareya
• ऐतरेयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऐतरेय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• इति: thus/so called
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय, उद्धरण/इत्यर्थक (quotative particle)

• द्विजः: a Brahmin (twice-born)
• द्विजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• सिद्धिम्: attainment/success
• सिद्धिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• प्राप्तः: having obtained
• प्राप्तः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषणरूपेण/विधेय (predicate participle)

• महाभागः: the greatly fortunate one
• महाभागः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा-भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मधारय-समासः (महान् भागः यस्य/महाभागः)

• वासुदेवप्रसादतः: due to Vāsudeva's grace
• वासुदेवप्रसादतः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: वासुदेव-प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (वासुदेवस्य प्रसादः)

Speaker

Nārada (contextual attribution within the Arjuna–Nārada dialogue in this adhyāya)

Tirtha Mahatmya

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Arjuna (context continues in next verse)

Visual Art Cues

Scene: A serene riverside/ford with a small hermitage; Aitareya, a radiant brahmin ascetic, stands in prayer as a subtle aura signifies ‘siddhi’; a distant divine presence of Vāsudeva is suggested through symbols (śaṅkha-cakra) rather than a full theophany.

Characters & Entities

• Tīrtha
• Aitareya
• Vāsudeva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha becomes transformative when approached with devotion, culminating in siddhi through divine grace.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

The verse praises “this excellent tīrtha” (atra tīrtha-vare), but does not provide the proper name within the snippet.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is prescribed here; it introduces a tīrtha-based exemplum of attaining siddhi through devotion.