Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 121

Devanagari script

चिंतयानः स्ववित्तानि कस्यैतानि मृते मयि । पंचावटान्खनमानः कालपाशेन कर्षितः

Transliteration

ciṃtayānaḥ svavittāni kasyaitāni mṛte mayi | paṃcāvaṭānkhanamānaḥ kālapāśena karṣitaḥ

Translation

Lo nghĩ về của cải mình: “Khi ta chết, những thứ này sẽ thuộc về ai?”—bị thòng lọng của Thời Gian lôi kéo, như kẻ đào bới kho tàng chôn giấu.

Word by Word

• चिन्तयानः: thinking, pondering
• चिन्तयानः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: चिन्तय् (धातु)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present active participle/शतृ), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग

• स्व-वित्तानि: one's own wealth/possessions
• स्व-वित्तानि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + वित्त (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative) ‘स्वस्य वित्तानि’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• कस्य: of whom? whose?
• कस्य: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: किम् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-शब्द; षष्ठी-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (contextual)

• एतानि: these
• एतानि: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-विशेषण; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (here agreeing with ‘वित्तानि’)

• मृते: when (I am) dead
• मृते: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Verb
• Root: मृ (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle/क्त), सप्तमी-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग; ‘मृते (सति)’ = locative absolute sense

• मयि: in me / with respect to me
• मयि: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• पञ्च-आवटान्: five pits/holes
• पञ्च-आवटान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पञ्च (संख्या/प्रातिपदिक) + आवट (प्रातिपदिक)
• Form: द्विगु-समास (numeral compound) ‘पञ्च आवटाः’; पुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• खनमानः: digging
• खनमानः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: खन् (धातु)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present active participle/शतृ), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग

• काल-पाशेन: by the noose of Time (death)
• काल-पाशेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक) + पाश (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष ‘कालस्य पाशः’; तृतीया-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग

• कर्षितः: dragged, pulled away
• कर्षितः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: कृष् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle/क्त); प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Visual Art Cues

Scene: A man anxiously counting coins and imagining heirs, while a dark, cosmic figure of Kāla casts a noose around him; behind, earth is being dug up for hidden hoards, symbolizing futile excavation of wealth.

Characters & Entities

• Kāla

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Anxiety over possessions is futile at death; convert wealth into merit through dharma, charity, and devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is named; the verse critiques worldly clinging in general.

What ritualistic prescription is mentioned?

Not explicit, but the implied prescription is dāna (charity) and dharmic use of wealth before death.