Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 41›Shloka 16
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 16

Devanagari script

महाकाल उवाच । अधर्मभेदा विज्ञेयाश्चित्तवृत्तिप्रभेदतः । स्थूलाः सूक्ष्मा असूक्ष्माश्च कोटिभेदैरनेकशः

Transliteration

mahākāla uvāca | adharmabhedā vijñeyāścittavṛttiprabhedataḥ | sthūlāḥ sūkṣmā asūkṣmāśca koṭibhedairanekaśaḥ

Translation

Mahākāla nói: Các phân loại của adharma cần được hiểu theo những trạng thái vận hành khác nhau của tâm. Chúng rất nhiều—thô, tế và trung gian—hiện ra vô số dạng loại.

Word by Word
महाकालःMahākāla
महाकालः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहाकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः—महान् + कालः (कर्मधारय)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
अधर्मभेदाःdivisions of adharma
अधर्मभेदाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअधर्म + भेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—अधर्मस्य भेदाः (षष्ठी-तत्पुरुष)
विज्ञेयाःto be known / should be understood
विज्ञेयाः:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootवि + ज्ञा (धातु) + य (कृत् प्रत्यय)
Formभविष्यत्कर्तव्यतार्थे कृदन्त (gerundive/तव्यत्-अर्थ), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (अधर्मभेदाः)
चित्तवृत्तिप्रभेदतःaccording to the distinctions of mental modifications
चित्तवृत्तिप्रभेदतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootचित्त + वृत्ति + प्रभेद (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb) ‘-तः’; समासः—चित्तस्य वृत्तिः, तस्य प्रभेदः (षष्ठी-तत्पुरुष/श्रृङ्खला) + तः
स्थूलाःgross
स्थूलाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्थूल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (अधर्मभेदाः)
सूक्ष्माःsubtle
सूक्ष्माः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसूक्ष्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (अधर्मभेदाः)
असूक्ष्माःnot-subtle / very gross
असूक्ष्माः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + सूक्ष्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; नञ्-पूर्वक विशेषणम् (अधर्मभेदाः)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
कोटिभेदैःby divisions into crores (countless types)
कोटिभेदैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकोटि + भेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः—कोटीनां भेदैः (षष्ठी-तत्पुरुष)
अनेकशःin many ways
अनेकशः:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootअनेक (प्रातिपदिक) + शस् (अव्ययीभाव/प्रत्यय)
Formशस्-प्रत्ययान्त अव्यय (distributive adverb)
Speaker

Mahākāla

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mahākāla-kṣetra (Ujjayinī)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Mahākāla, austere and luminous, instructs a listener on the many gradations of adharma arising from shifting mental modes; the backdrop suggests a Śaiva kṣetra with cremation-ground symbolism and a temple silhouette.

Characters & Entities
M
Mahākāla

FAQs

Adharma is rooted in the mind’s tendencies; therefore inner purification is essential, not merely outward conduct.

No tīrtha is referenced in this verse; it is a doctrinal introduction to the taxonomy of adharma.

No explicit ritual is prescribed; the verse frames a teaching method—understanding adharma through mental dispositions.

←Previous Verse
Next Verse→