Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 7

Devanagari script

गायत्री च बृहत्युष्णिग्जगती त्रिष्टुवेव च । अनुष्टुप्पंक्तिरित्युक्ताश्छंदांसि हरयो रवेः

Transliteration

gāyatrī ca bṛhatyuṣṇigjagatī triṣṭuveva ca | anuṣṭuppaṃktirityuktāśchaṃdāṃsi harayo raveḥ

Translation

Gāyatrī, Bṛhatī, Uṣṇik, Jagatī, Triṣṭubh; cùng với Anuṣṭubh và Paṅkti—đó là các thể luật Veda được tuyên xưng làm “tuấn mã” của Thái Dương, chuyên chở quang huy của Ngài trong nhịp điệu trang nghiêm của lời thánh.

Word by Word

• गायत्री: Gāyatrī (meter)
• गायत्री: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गायत्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; छन्दोवाचक

• च: and
• च: Sambandha/Avyaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक

• बृहती: Bṛhatī (meter)
• बृहती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बृहती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; छन्दोवाचक

• उष्णिक्: Uṣṇik (meter)
• उष्णिक्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उष्णिक् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; छन्दोवाचक

• जगती: Jagatī (meter)
• जगती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जगती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; छन्दोवाचक

• त्रिष्टुव्: Triṣṭubh (meter)
• त्रिष्टुव्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रिष्टुभ्/त्रिष्टुव् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; छन्दोवाचक (रूपान्तर: त्रिष्टुभ्)

• एव: indeed; just
• एव: Sambandha/Avyaya (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक निपात

• च: and
• च: Sambandha/Avyaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक

• अनुष्टुप्: Anuṣṭubh (meter)
• अनुष्टुप्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अनुष्टुप् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; छन्दोवाचक

• पङ्क्तिः: Paṅkti (meter)
• पङ्क्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पङ्क्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; छन्दोवाचक

• इति: thus
• इति: Sambandha/Avyaya (Quotative/इति)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरण/समाप्तिसूचक (quotative)

• उक्ताः: are said/called
• उक्ताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वच् (धातु) → उक्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘कथिताः’ अर्थे

• छन्दांसि: meters
• छन्दांसि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: छन्दस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• हरयः: horses
• हरयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• रवेः: of the Sun
• रवेः: Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: रवि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

Speaker

Lomaharṣaṇa Sūta (deduced; Māheśvarakhaṇḍa narration to sages)

Skanda Dialogue

Listener: Pāṇḍava

Visual Art Cues

Scene: Seven radiant horses labeled: Gāyatrī, Bṛhatī, Uṣṇik, Jagatī, Triṣṭubh, Anuṣṭubh, Paṅkti—each horse with distinct aura pattern matching its metre; Sūrya’s tejas streams forward as syllabic waves.

Characters & Entities

• Ravi
• Sūrya
• Chandas (Vedic metres)
• Gāyatrī
• Triṣṭubh

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Cosmic order is upheld through sacred rhythm—Vedic chandas are portrayed as the Sun’s sustaining power, linking mantra, time, and dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is named in this verse; it presents a cosmological teaching within the Kaumārikākhaṇḍa context.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is prescribed here; the verse supports mantra-oriented Sūrya-upāsanā by emphasizing chandas.