Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 4

Devanagari script

धनंजय उवाच । महदेतन्ममाश्चर्यं श्रोतव्यं परमं मुने । कुमारीचरितं सर्वं ब्रूहि मह्यं सविस्तरम्

Transliteration

dhanaṃjaya uvāca | mahadetanmamāścaryaṃ śrotavyaṃ paramaṃ mune | kumārīcaritaṃ sarvaṃ brūhi mahyaṃ savistaram

Translation

Dhanaṃjaya thưa: Điều này thật là kỳ diệu lớn lao đối với con, bạch hiền giả—tối thượng đáng được lắng nghe. Xin hãy thuật cho con tường tận toàn bộ thánh truyện về Nữ Đồng Trinh (Kumārī) và mọi công hạnh của nàng.

Word by Word

• धनंजयः: Dhanaṃjaya (Arjuna)
• धनंजयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धनंजय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• महत्: great
• महत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (एतत् इत्यस्य विशेषणम्)

• एतत्: this
• एतत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• मम: my
• मम: Sambandha (Possessor/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• आश्चर्यम्: a wonder
• आश्चर्यम्: Karta (Predicate nominative)
• Type: Noun
• Root: आश्चर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• श्रोतव्यम्: to be heard
• श्रोतव्यम्: Kriya (Predicate/विधेय)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: कृदन्त; तव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (ought to be heard)

• परमम्: supreme
• परमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (श्रोतव्यम् इत्यस्य विशेषणम्)

• मुने: O sage
• मुने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• कुमारी-चरितम्: the story/deeds of Kumārī
• कुमारी-चरितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कुमारी (प्रातिपदिक) + चरित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कुमार्याः चरितम्)

• सर्वम्: entire
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (चरितम् इत्यस्य विशेषणम्)

• ब्रूहि: tell
• ब्रूहि: Kriya (Command/आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• मह्यम्: to me
• मह्यम्: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन

• स-विस्तरम्: in detail
• स-विस्तरम्: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: स (अव्यय/उपसर्गार्थक) + विस्तर (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; क्रियाविशेषण (with detail)

Speaker

Dhanaṃjaya (Arjuna)

Skanda Dialogue

Listener: Śrī Nārada

Visual Art Cues

Scene: Arjuna (Dhanaṃjaya) expresses wonder and requests the sage to narrate the full Kumārī-carita; hands folded, attentive posture, the sage poised to begin the detailed account.

Characters & Entities

• Dhanaṃjaya
• Kumārī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A sincere desire to hear sacred history (kathā-śravaṇa) is presented as a high spiritual qualification and a doorway to dharma and devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it functions as an introductory request for the Kumārī narrative within the Kaumārikākhaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly—this verse emphasizes śravaṇa (devout listening) rather than a stated rite.