Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 23

Devanagari script

अत्रागत्य महाभागः क्षाद्धं कुर्यात्सुभक्तितः । पितॄणामक्षयं तच्च सर्वेषां पिंडपातनम्

Transliteration

atrāgatya mahābhāgaḥ kṣāddhaṃ kuryātsubhaktitaḥ | pitṝṇāmakṣayaṃ tacca sarveṣāṃ piṃḍapātanam

Translation

Hỡi người hữu phúc, đến đây hãy cử hành śrāddha với lòng sùng kính chân thành. Công đức ấy trở thành lợi ích bất tận cho các Pitṛs, và cũng là sự dâng piṇḍa cho hết thảy tổ tiên.

Word by Word

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• आगत्य: having come
• आगत्य: Kriya (Conjunctive action/पूर्वक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having come’

• महाभागः: a fortunate/noble person
• महाभागः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (Karmadharaya; महान् भागः यस्य/महाभागः); पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative, 1st), एकवचन (Singular)

• श्राद्धम्: śrāddha rite
• श्राद्धम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative, 2nd), एकवचन (Singular)

• कुर्यात्: should do/perform
• कुर्यात्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद

• सुभक्तितः: with good devotion
• सुभक्तितः: Hetu (Cause/Manner/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (ablatival adverb) = ‘from/with good devotion’

• पितॄणाम्: of the ancestors
• पितॄणाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (Genitive, 6th), बहुवचन (Plural)

• अक्षयम्: inexhaustible
• अक्षयम्: Karma (Object-complement/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अक्षय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative, 2nd), एकवचन (Singular)

• तत्: that
• तत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc, 1st/2nd), एकवचन (Singular)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (Masc/Neut), षष्ठी (Genitive, 6th), बहुवचन (Plural)

• पिण्डपातनम्: offering/dropping of piṇḍas (funeral rice-balls)
• पिण्डपातनम्: Kriya (Predicative noun/विधेय)
• Type: Noun
• Root: पिण्ड (प्रातिपदिक) + पातन (प्रातिपदिक; पत्/पातय् धातु-निष्पन्न)
• Form: तत्पुरुष-समास (Tatpurusha; पिण्डस्य पातनम्); नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc, 1st/2nd), एकवचन (Singular)

Speaker

Lomaharṣaṇa Sūta (deduced from section context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Akṣayavaṭa-tulya-kṣetra (śrāddha-sthāna)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devoted pilgrim performs śrāddha: darbha grass, water libations, piṇḍas on leaf-plates; subtle presence of pitṛs receiving; the sacred spot sanctifies the act into ‘for all ancestors’.

Characters & Entities

• Pitṛs (ancestors)
• Śrāddha
• Piṇḍa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion-filled ancestral rites performed at a powerful tīrtha extend lasting welfare to one’s lineage.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The chapter’s featured site—Siddhakūpa/Siddhakuṇḍa associated with Siddheśvara.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform śrāddha and piṇḍa-offering here with sincere devotion for akṣaya pitṛ-benefit.