Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 30

Devanagari script

ब्रह्मादितृणपर्यंतं तेनेदं तर्पितं जगत् । पंचामृतेन तल्लिंगं स्नापयेद्यश्च बुद्धिमान्

Transliteration

brahmāditṛṇaparyaṃtaṃ tenedaṃ tarpitaṃ jagat | paṃcāmṛtena talliṃgaṃ snāpayedyaśca buddhimān

Translation

Từ Phạm Thiên cho đến một ngọn cỏ, toàn thể thế gian đều được làm cho thỏa mãn nhờ người ấy. Bậc trí tắm rửa Śiva-liṅga ấy bằng pañcāmṛta (năm thứ cam lộ) thì trở thành nhân duyên làm an hòa cho muôn loài.

Word by Word

• ब्रह्मादितृणपर्यन्तम्: from Brahmā up to (even) grass
• ब्रह्मादितृणपर्यन्तम्: Modifier (Extent/परिमाण)
• Type: Indeclinable
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + तृण (प्रातिपदिक) + पर्यन्त (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; अव्ययवत् प्रयोगः—अव्ययार्थे ("from Brahmā up to grass")

• तेन: by that; with that
• तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• इदम्: this
• इदम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (सन्दर्भे—प्रथमा)

• तर्पितम्: satisfied; gratified
• तर्पितम्: Modifier (Predicate/qualifier)
• Type: Adjective
• Root: तृप् (धातु) + णिच् (तर्पय) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; इदम्/जगत्-विशेषणम्

• जगत्: the world
• जगत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• पञ्चामृतेन: with pañcāmṛta (five nectars)
• पञ्चामृतेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पञ्च (संख्या-प्रातिपदिक) + अमृत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—द्विगुः (पञ्चानाम् अमृतानां समाहारः)

• तत्: that
• तत्: Modifier (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; लिङ्गम्-विशेषणम्

• लिङ्गम्: the liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• स्नापयेत्: should bathe
• स्नापयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु) (णिच् causative: स्नापय)
• Form: विधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; णिच्-प्रयोगः

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Connector (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• बुद्धिमान्: wise; intelligent
• बुद्धिमान्: Modifier (Adjective to subject/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बुद्धिमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; यः-विशेषणम्

Speaker

Lomaharṣaṇa Sūta (deduced: Māheśvarakhaṇḍa narrative frame)

Tirtha Mahatmya

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Devas/Ṛṣis (contextual)

Visual Art Cues

Scene: A wise devotee performs pañcāmṛta abhiṣeka: white milk, creamy curd, golden ghee, amber honey, crystalline sugar flow over the liṅga; the cosmos—Brahmā, devas, animals, plants—appears subtly ‘satisfied’ in the background as a symbolic tableau.

Characters & Entities

• Brahmā
• Śiva-liṅga
• Pañcāmṛta

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Service to the Śiva-liṅga is portrayed as service that nourishes and satisfies the entire cosmos.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is named in this verse; the focus is on liṅga-abhiṣeka as a universally meritorious act.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bathing (abhiṣeka) of the Śiva-liṅga with pañcāmṛta (the five nectars).