Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 10

Devanagari script

इति संशोचतस्तस्य शिवपुत्रस्य धीमतः । वासुदेवो गुरुः पुंसां देवमध्ये वचोऽब्रवीत्

Transliteration

iti saṃśocatastasya śivaputrasya dhīmataḥ | vāsudevo guruḥ puṃsāṃ devamadhye vaco'bravīt

Translation

Khi người con sáng trí của Śiva đang sầu muộn như thế, Vāsudeva—bậc đạo sư tôn kính của loài người—đã nói những lời này giữa hội chư thiên.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/वाक्य-समाप्ति-निपात

• संशोचतः: of (him) grieving
• संशोचतः: Sambandha (Genitive attendant circumstance/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: सम् + शुच् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle) ‘grieving’; षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (genitive absolute-like: ‘of him who was grieving’)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• शिव-पुत्रस्य: of Śiva's son
• शिव-पुत्रस्य: Sambandha (Genitive apposition/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य पुत्रः)

• धीमतः: of the intelligent (one)
• धीमतः: Sambandha (Genitive qualifier/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: धीमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• वासुदेवः: Vāsudeva
• वासुदेवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वासुदेव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• गुरुः: teacher
• गुरुः: Karta (Predicate nominal/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय (predicate nominative)

• पुंसाम्: of men, of people
• पुंसाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पुम्स् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• देव-मध्ये: among the gods
• देव-मध्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (देवानां मध्ये)

• वचः: speech, words
• वचः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• अब्रवीत्: said, spoke
• अब्रवीत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

Speaker

Vāsudeva

Visual Art Cues

Scene: A celestial assembly: gods seated in tiers; Vāsudeva stands or sits as preceptor, turning toward the grieving Śiva-putra to begin authoritative speech.

Characters & Entities

• Śiva
• Skanda (Śiva-putra)
• Vāsudeva
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When a righteous person is burdened by doubt or grief, true guidance comes from dhārmic instruction given by an authoritative teacher.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; the focus is on divine counsel within the Kaumārikā narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it introduces Vāsudeva’s forthcoming dharma-teaching.