Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 3›Shloka 62
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 62

Devanagari script

नरो हि गृहिणीहीनो अर्धदेह इति स्मृतः । यथात्मना विना देहे कार्यं किंचिन्न सिध्यति

Transliteration

naro hi gṛhiṇīhīno ardhadeha iti smṛtaḥ | yathātmanā vinā dehe kāryaṃ kiṃcinna sidhyati

Translation

Quả thật, người đàn ông không có vợ được ghi nhớ là “nửa thân”. Như thân xác không có ātman thì chẳng thể thành tựu việc gì, cũng vậy, trong sự thiếu khuyết ấy, bổn phận đời người khó được viên mãn.

Word by Word
नरःman
नरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
हिindeed
हि:
Sambandha/Discourse particle (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
गृहिणीहीनःwithout a wife
गृहिणीहीनः:
Visheshana (विशेषण) of नरः
TypeAdjective
Rootगृहिणी (प्रातिपदिक) + हीन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (gṛhiṇyāḥ hīnaḥ = 'devoid of a wife')
अर्धदेहःhalf a body
अर्धदेहः:
Pratijñā/Predicate nominative (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootअर्ध (प्रातिपदिक) + देह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (अर्धः देहः = 'half-body')
इतिthus
इति:
Quotation marker (उक्तिसूचक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
स्मृतःis regarded
स्मृतः:
Kriyā (predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formकृदन्त-भूतकर्मणि-प्रत्यय (PPP/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे 'is considered/remembered'
यथाjust as
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: 'as/just as')
आत्मनाby the self
आत्मना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
विनाwithout
विना:
Apādāna/Exclusion (अपादान/वियोग)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formउपपद-अव्यय (preposition-like indeclinable) governing तृतीया/पञ्चमी; here with तृतीया
देहेin the body
देहे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
कार्यंwork, function
कार्यं:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; here as subject of सिध्यति
किंचित्anything
किंचित्:
Karta (कर्ता) (qualifier of कार्यम्)
TypeNoun
Rootकिंचित् (सर्वनाम/अव्ययवत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अनिश्चितपरिमाणवाचक (indefinite pronoun)
नnot
न:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
सिध्यतिsucceeds/gets accomplished
सिध्यति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसिध् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
Speaker

Same narrator (didactic voice) within Sūta’s discourse (deduced)

Visual Art Cues

Scene: A contemplative teacher-figure instructs a pilgrim/householder: the human body shown with a luminous ātman at the heart; beside it, a couple performing a small homa, indicating ‘sahadharma’.

Characters & Entities
Ā
Ātman

FAQs

Householder life is portrayed as a dharmic partnership; without it, worldly and ritual duties are considered incomplete.

No specific tīrtha is mentioned; the teaching is ethical and āśrama-based.

No specific rite is prescribed; it frames the necessity of household order for sustaining dharmic works.

←Previous Verse
Next Verse→