Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 68

Devanagari script

पुण्ये चाप्यर्बुदारण्ये स्वर्गमोक्षप्रदे नृणाम् । अचलेश्वरलिंगं तु वर्तते यत्र वीरक

Transliteration

puṇye cāpyarbudāraṇye svargamokṣaprade nṛṇām | acaleśvaraliṃgaṃ tu vartate yatra vīraka

Translation

Trong rừng thiêng Arbudāraṇya, nơi ban phúc thiên giới và giải thoát cho loài người, có linhga của Acaleśvara an trụ tại đó, hỡi Vīraka.

Word by Word

• पुण्ये: in the holy (place)
• पुण्ये: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी (7th/Locative); विशेषण (qualifying ‘अर्बुदारण्ये’)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: सम्भावन/अपि-अर्थक निपात (also/even)

• अर्बुदारण्ये: in the Arbuda forest
• अर्बुदारण्ये: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अर्बुद + अरण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी (7th/Locative); समासः—तत्पुरुष (अर्बुदस्य अरण्यम्)

• स्वर्गमोक्षप्रदे: which grants heaven and liberation
• स्वर्गमोक्षप्रदे: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्वर्ग + मोक्ष + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी (7th/Locative); समासः—तत्पुरुष (स्वर्गं मोक्षं च प्रददाति इति)

• नृणाम्: of men/people
• नृणाम्: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; बहुवचन; षष्ठी (6th/Genitive)

• अचलेश्वरलिङ्गम्: the liṅga of Acaleśvara
• अचलेश्वरलिङ्गम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अचल + ईश्वर + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (1st/Nominative); समासः—तत्पुरुष (अचलेश्वरस्य लिङ्गम्)

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• वर्तते: exists/is found
• वर्तते: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृत् (धातु)
• Form: लट् (Present); प्रथमपुरुष; एकवचन; आत्मनेपद

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (अधिकरण/Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (relative adverb: where)

• वीरक: O Vīraka
• वीरक: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वीरक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; सम्बोधन (8th/Vocative)

Speaker

Śailajā (Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbudāraṇya (Arbuda forest) — Acaleśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Vīraka

Visual Art Cues

Scene: A sacred forest of Arbuda with a prominent, steady (acala) Śiva-liṅga shrine—pilgrims approaching; the atmosphere conveys promise of heaven and liberation.

Characters & Entities

• Arbudāraṇya
• Acaleśvara-liṅga
• Vīraka
• Śailajā (Pārvatī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred geography matters in Purāṇic dharma: devotion at a consecrated Śaiva site can lead to both worldly merit and liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Arbudāraṇya, specifically the shrine of the Acaleśvara-liṅga.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implied worship/visit (darśana, pūjā) of the Acaleśvara-liṅga at Arbudāraṇya, though no specific rite is detailed in this verse.