Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 198

Devanagari script

वृषभं तत आरुह्य देव्या सह समुत्सुकः । सगणो भव आगच्छत्पुत्र दर्शनलालसः

Transliteration

vṛṣabhaṃ tata āruhya devyā saha samutsukaḥ | sagaṇo bhava āgacchatputra darśanalālasaḥ

Translation

Bấy giờ Bhava (Śiva) cưỡi bò Vṛṣabha, cùng với Nữ Thần và đoàn gaṇa, hân hoan nôn nao, khát khao được chiêm ngưỡng con trai của mình mà đến.

Word by Word

• वृषभम्: the bull
• वृषभम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वृषभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• ततः: then/from there
• ततः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततस् (अव्यय)
• Form: देश/कालवाचक-अव्ययम् (from there/then)

• आरुह्य: having mounted
• आरुह्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: आ + √रुह् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्तम् (absolutive/gerund), पूर्वक्रिया (having mounted)

• देव्या: with the goddess
• देव्या: Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Instrumental: 'with')

• सह: together with
• सह: Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: सहार्थक-अव्ययम् (preposition/adverb: with)

• समुत्सुकः: very eager
• समुत्सुकः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + उत्सुक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (of भव)

• सगणः: with his attendants
• सगणः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स + गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (गणैः सह)

• भवः: Bhava (Śiva)
• भवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; शिवनाम

• आगच्छत्: came
• आगच्छत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + √गम् (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (Imperfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• पुत्र: son
• पुत्र: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-सम्बन्धे (समासपूर्वपदत्वेन); अर्थतः 'of the son'

• दर्शनलालसः: eager to see
• दर्शनलालसः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दर्शन + लालस (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (दर्शने लालसः)

Speaker

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa, Maheshvara-khaṇḍa style)

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and sages (frame typical)

Visual Art Cues

Scene: Bhava mounts the bull (Nandin), with Pārvatī beside him, surrounded by gaṇas, moving with palpable longing to behold the newborn Skanda—like a divine procession across Kailāsa slopes.

Characters & Entities

• Bhava (Śiva)
• Devī (Pārvatī)
• Vṛṣabha (Nandin, implied)
• Gaṇas
• Son (Skanda/Mahāsena, implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Darśana (seeking the sight of the divine) is portrayed as a powerful longing—even for the gods—highlighting bhakti as a sacred impulse.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No holy site is specified; the verse focuses on the divine journey to behold Skanda.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; ‘darśana’ is implied as a devotional act.