Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 43

Devanagari script

आकर्ण्याकर्ण्य ते देव गणैर्गीतान्महागुणान् । मुहुर्नृत्यति हास्यं च विदधाति मुहुर्मुहुः

Transliteration

ākarṇyākarṇya te deva gaṇairgītānmahāguṇān | muhurnṛtyati hāsyaṃ ca vidadhāti muhurmuhuḥ

Translation

Hỡi Deva, nghe đi nghe lại những công đức lớn lao do các gaṇa ca tụng, người ấy liền nhiều lần nhảy múa; và hết lần này đến lần khác lại bật lên tiếng cười.

Word by Word

• आकर्ण्य: having heard
• आकर्ण्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + कर्ण् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव; ‘आकर्ण्य’ = having heard

• आकर्ण्य: having heard again and again
• आकर्ण्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + कर्ण् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), पुनरुक्ति (repetition for emphasis)

• ते: your
• ते: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th case), एकवचन; सर्वनाम

• देव: O god/lord
• देव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• गणैः: by the attendants (gaṇas)
• गणैः: Kartr-karana (Agent group/कर्तृ-समूह)
• Type: Noun
• Root: गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), बहुवचन

• गीतान्: sung
• गीतान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: गी (धातु)
• Form: क्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), बहुवचन; ‘sung’

• महागुणान्: great virtues
• महागुणान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा + गुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), बहुवचन; समासः—महान् गुणाः (कर्मधारय)

• मुहुः: again and again
• मुहुः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: मुहुस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (adverb of time)

• नृत्यति: dances
• नृत्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नृत् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• हास्यम्: laughter; smiling
• हास्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हास्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• विदधाति: produces; performs
• विदधाति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + धा (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• मुहुः: again
• मुहुः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: मुहुस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण

• मुहुः: again and again
• मुहुः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: मुहुस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; पुनरुक्ति-प्रयोग (intensive repetition)

Speaker

Devī (contextual continuation of her inquiry)

Skanda Dialogue

Listener: Śaṅkara/Devī (mutual presence)

Visual Art Cues

Scene: Gaṇas sing Śiva’s great qualities; the highlighted gaṇa, overwhelmed with joy, dances repeatedly and bursts into laughter in devotional ecstasy.

Characters & Entities

• Devī
• Śiva
• Gaṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Hearing the Lord’s virtues (śravaṇa/kīrtana) naturally awakens bliss, expressed as dance and laughter—devotional ecstasy is portrayed as dharmic joy.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is indicated; the verse glorifies the devotional atmosphere around Śiva.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, śravaṇa and kīrtana (hearing and singing divine qualities) are celebrated, though no formal rule is stated.