Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 26›Shloka 95
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 95

Devanagari script

ततो गते भगवति नीललोहिते सहोमया गिरिममलं हि भूधरः । सबांधवो रुदिति हि कस्य नो मनो विसंष्ठंलं जगति हि कन्यकापितुः

Transliteration

tato gate bhagavati nīlalohite sahomayā girimamalaṃ hi bhūdharaḥ | sabāṃdhavo ruditi hi kasya no mano visaṃṣṭhaṃlaṃ jagati hi kanyakāpituḥ

Translation

Khi Đấng Phúc Lành Nīlalohita (Śiva) đã ra đi cùng Umā, chúa tể núi non (Himālaya) cùng toàn thể quyến thuộc đã khóc than thảm thiết trên ngọn núi thanh khiết của mình. Quả thật, trong đời này, ai mà chẳng bàng hoàng trước nỗi sầu của người cha có con gái?

Word by Word
ततःthen
ततः:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, अपादान/क्रमसूचक-अर्थे (from there/then)
गतेwhen (he) had gone
गते:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular; सति-सप्तमी
भगवतिin/when the Lord
भगवति:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular; सति-सप्तमी
नीललोहिते(the) Nīlalohita (blue-red one, Śiva)
नीललोहिते:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनील-लोहित (प्रातिपदिक; नील + लोहित)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular; epithet of Śiva
सहोमयाtogether with Homā (his wife)
सहोमया:
Karana (Accompaniment/सहकारक)
TypeNoun
Rootस-होम (प्रातिपदिक; स + होम)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular; 'स' = सह (with)
गिरिम्the mountain
गिरिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
अमलम्pure, spotless
अमलम्:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअमल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular; विशेषण of गिरिम्
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic/causal particle)
भूधरःthe mountain-bearer (the mountain king)
भूधरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभू-धर (प्रातिपदिक; भू + धर)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
सबान्धवःtogether with (his) relatives
सबान्धवः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस-बान्धव (प्रातिपदिक; स + बान्धव)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular; 'स' = सह (with); विशेषण of भूधरः
रुदितिweeps
रुदिति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√रुद् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; 3rd sg
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
कस्यof whom
कस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular (interrogative)
नःof us
नः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; Genitive plural (enclitic)
मनःmind
मनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
विसंष्ठंलम्unsteady, shaken
विसंष्ठंलम्:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootविसंष्ठंल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular; विशेषण of मनः
जगतिin the world
जगति:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
कन्यकापितुःof the maiden’s father
कन्यकापितुः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकन्यका-पितृ (प्रातिपदिक; कन्यका + पितृ)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular
Speaker

Narrator (Sūta)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Himālaya (Girirāja)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: After Nīlalohita (Śiva) departs with Umā, Himālaya stands upon his pure slopes, surrounded by kin, openly weeping; the vast mountain landscape mirrors the heaviness of separation.

Characters & Entities
Ś
Śiva (Nīlalohita)
U
Umā
H
Himālaya (Bhūdhara)
R
Relatives/kinsmen

FAQs

Even within divine events, humanlike dharma and emotion are honored—parental love and the pain of separation are treated as universally moving.

Himālaya is evoked as a sacred mountain realm; the verse emphasizes its sanctity through the divine-family narrative.

No ritual prescription appears; the verse conveys the emotional and dharmic gravity surrounding Umā’s departure.

←Previous Verse
Next Verse→