Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 101

उत्संगतलसंगुप्तो बभूव भगवान्भवः । जयेति यत्पदं ख्यातं तस्य सत्यार्थमीश्वरम्

utsaṃgatalasaṃgupto babhūva bhagavānbhavaḥ | jayeti yatpadaṃ khyātaṃ tasya satyārthamīśvaram

Bhagavān Bhava (Śiva) ẩn mình trên mặt lòng. Và Đấng Tự Tại đã làm cho lời nổi danh “Chiến thắng!” trở nên đúng nghĩa chân thật.

उत्संगतलसंगुप्तःhidden on (her) lap
उत्संगतलसंगुप्तः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootउत्सङ्ग + तल + संगुप्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; समासः—उत्सङ्गतले संगुप्तः (hidden on the lap-surface; qualifies ‘भवः’)
बभूवbecame/was
बभूव:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; विशेषणरूपेण ‘भवः’ इत्यस्य
भवःBhava (Śiva)
भवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; शिवनाम
जयvictory
जय:
Vishaya (Quoted item)
TypeNoun
Rootजय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; इति-शब्देन उद्धृतम् (quoted word)
इतिthus/‘…’
इति:
Sambandha (Quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक अव्यय (quotative particle)
यत्which
यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
पदम्word
पदम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; ‘यत्’ इत्यस्य विशेष्यं
ख्यातम्known/renowned
ख्यातम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootख्या (धातु) → ख्यात (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘पदम्’ इत्यस्य विशेषणम् (renowned/known)
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
सत्यार्थम्true in meaning
सत्यार्थम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसत्य + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः—सत्यः अर्थः यस्य/सत्यार्थम् (as true in meaning; qualifies ‘ईश्वरम्’)
ईश्वरम्the Lord
ईश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

Lomaharṣaṇa (Sūta)

Scene: A divine lap becomes the hiding-place: the child-form of Śiva is subtly concealed, while an aura of inevitability surrounds the scene; the air vibrates with the famed cry ‘Jaya!’ now made literally true by the Lord’s act.

Ś
Śiva (Bhava, Bhagavān)
J
Jaya (victory utterance)

FAQs

The Lord governs outcomes: even a simple cry like “Jaya” becomes truth when aligned with Īśvara’s will and divine presence.

No tīrtha is mentioned in this verse; it continues the divine svayaṃvara narrative and Śiva’s līlā.

None explicitly; it implies the devotional potency of auspicious utterances (jaya) as sacred speech.