Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 14

Devanagari script

चिच्छेद लीलया तांश्च दैत्यः क्रोधीव सद्वचः । निष्फलांस्तांस्ततो दृष्ट्वा बाणान्क्रुद्धो धनाधिपः

Transliteration

ciccheda līlayā tāṃśca daityaḥ krodhīva sadvacaḥ | niṣphalāṃstāṃstato dṛṣṭvā bāṇānkruddho dhanādhipaḥ

Translation

Tên Daitya đang giận dữ đã chém nát những mũi tên ấy một cách dễ dàng—như kẻ nóng nảy gạt phăng lời khuyên lành bằng lời cay nghiệt. Thấy tên mình trở nên vô hiệu, Chúa Tể Tài Bảo (Kubera) nổi giận.

Word by Word

• ciccheda: cut (to pieces)
• ciccheda: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: chid (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• līlayā: playfully; with ease
• līlayā: Karana (Manner/means/करण)
• Type: Noun
• Root: līlā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, तृतीया (Instrumental/करण), एकवचनम्

• tān: those (arrows)
• tān: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्गः, द्वितीया, बहुवचनम्

• ca: and
• ca: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्ययम्

• daityaḥ: the demon
• daityaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: daitya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

• krodhī: angry
• krodhī: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: krodhin (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; ‘दैत्यः’ इति विशेषणम्

• iva: as if/like
• iva: Upamana-marker (Simile/उपमान)
• Type: Indeclinable
• Root: iva (अव्यय)
• Form: उपमानवाचक-अव्ययम्

• sadvacaḥ: good words/speech
• sadvacaḥ: Upamana (Standard of comparison/उपमान)
• Type: Noun
• Root: sat (प्रातिपदिक) + vacas (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयसमासः (‘सत् वचः’ = good speech/words), नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; उपमानपदं (simile term)

• niṣphalān: fruitless/ineffective
• niṣphalān: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: niṣphala (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया, बहुवचनम्; ‘तान्/बाणान्’ इति विशेषणम्

• tān: those
• tān: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्गः, द्वितीया, बहुवचनम्

• tataḥ: then/thereupon
• tataḥ: Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: tataḥ (अव्यय)
• Form: अव्ययम् (adverb: thereafter/from that)

• dṛṣṭvā: having seen
• dṛṣṭvā: Hetu/पूर्वकर्म (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: dṛś (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्तः (gerund)

• bāṇān: arrows
• bāṇān: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: bāṇa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया, बहुवचनम्

• kruddhaḥ: angered
• kruddhaḥ: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: krudh (धातु) + kta (क्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः, पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; ‘धनाधिपः’ इति विशेषणम्

• dhanādhipaḥ: the lord of wealth (Kubera)
• dhanādhipaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: dhana (प्रातिपदिक) + adhipa (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषसमासः (‘धनस्य अधिपः’), पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa style)

Visual Art Cues

Scene: Kujaṃbha slices Kubera’s incoming arrows mid-air with casual mastery; the broken shafts scatter like splinters. Kubera’s face tightens, eyes redden, anger rising as he sees his attack fail.

Characters & Entities

• Daitya
• Dhanādhipa (Kubera)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Anger makes even good counsel ineffective; the verse warns that krodha destroys discernment just as weapons are made futile.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it is part of a martial narrative within the Kaumārikākhaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this verse focuses on the battle episode and a dharmic simile about anger.