Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 44
Devanagari script
वेगेन महता रौद्रं चिक्षेप यममूर्धनि । विलोक्य मुद्गरं दीप्तं यमः संभ्रांतलोचनः
Transliteration
vegena mahatā raudraṃ cikṣepa yamamūrdhani | vilokya mudgaraṃ dīptaṃ yamaḥ saṃbhrāṃtalocanaḥ
Translation
Với tốc lực dữ dội và cơn phẫn nộ hung mãnh, chàng phóng chùy thẳng về phía đầu Diêm Vương. Thấy chùy rực cháy, mắt Diêm Vương mở to vì kinh hãi.
Word by Word
वेगेनwith speed, by force
वेगेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन — Instrumental singular
महताgreat, mighty
महता:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन — agreeing with वेगेन
रौद्रम्the fierce (weapon/act)
रौद्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरौद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Accusative singular
चिक्षेपthrew, hurled
चिक्षेप:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Perfect, 3rd sg
यममूर्धनिon Yama’s head
यममूर्धनि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयम + मूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formसमासः षष्ठी-तत्पुरुष (यमस्य मूर्धनि); पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन — Locative singular
विलोक्यhaving seen
विलोक्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवि + लोक् (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त) — Absolutive/gerund
मुद्गरम्mace
मुद्गरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुद्गर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Accusative singular
दीप्तम्blazing, shining
दीप्तम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदीप्त (प्रातिपदिक; √दीप्-क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — agreeing with मुद्गरम्
यमःYama
यमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular
संभ्रांतलोचनःwith bewildered eyes
संभ्रांतलोचनः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसंभ्रान्त + लोचन (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (संभ्रान्ते लोचने यस्य सः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — qualifying यमः
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: A blazing mace (mudgara) arcs through the air toward Yama’s head; Yama recoils, eyes widened, amid a dark, infernal battlefield with attendants behind him.
Characters & Entities
Y
YamaG
Grasana (implied)M
mudgara (mace)FAQs
Even cosmic authorities like Yama are shown as subordinate within divine order; dharma and divine will are ultimately supreme.
No site is mentioned; the emphasis is on the cosmic drama of dharma.
None.