Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 33

Devanagari script

संवट्टश्चाभवत्ताभ्यां शैलाभ्यामिव दुःसहः । ताभ्यां निष्पेषनिर्ह्राद जडीकृतदिगंतरम्

Transliteration

saṃvaṭṭaścābhavattābhyāṃ śailābhyāmiva duḥsahaḥ | tābhyāṃ niṣpeṣanirhrāda jaḍīkṛtadigaṃtaram

Translation

Giữa hai bên bỗng dấy lên một cú va nghiền nát, không sao chịu nổi—như hai ngọn núi đâm sầm vào nhau. Bởi tiếng nghiến rền như sấm ấy, mười phương không gian như bị làm cho tê cứng, lặng im.

Word by Word

• संवट्टः: a violent crash/impact
• संवट्टः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संवट्ट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ध्वनिवाचक/संघट्टार्थक

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• अभवत्: arose/occurred
• अभवत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• ताभ्याम्: by those two (weapons)
• ताभ्याम्: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, द्विवचन

• शैलाभ्याम्: by/like two mountains
• शैलाभ्याम्: Upamana (उपमान)
• Type: Noun
• Root: शैल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, द्विवचन

• इव: as if/like
• इव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: उपमावाचक-अव्यय (like/as)

• दुःसहः: unbearable
• दुःसहः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुःसह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• ताभ्याम्: by those two
• ताभ्याम्: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, द्विवचन

• निष्पेषनिर्ह्रादः: a grinding roar
• निष्पेषनिर्ह्रादः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: निष्पेष + निर्ह्राद (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘निष्पेषस्य निर्ह्रादः’ (roar from crushing/grinding)

• जडीकृतदिगन्तरम्: making the horizons stunned
• जडीकृतदिगन्तरम्: Karman (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: जडीकृत + दिगन्तर (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘दिगन्तरं जडीकृतम्’ (the quarters made rigid/stunned)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Visual Art Cues

Scene: The flaming staff and jeweled mace collide like two mountains; a grinding thunder spreads, freezing the directions into stunned silence.

Characters & Entities

• Daṇḍa
• Gadā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma-battles are portrayed as cosmic events, reminding listeners that adharma’s conflict shakes the world, while dharma ultimately restores order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No holy site is named in this verse; it intensifies the narrative of a divine battle.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.