Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 58

Devanagari script

इति दमुक्तमखिलं मया तव महीपते । यथायुरभवद्दीर्घं समाराध्य महेश्वरम्

Transliteration

iti damuktamakhilaṃ mayā tava mahīpate | yathāyurabhavaddīrghaṃ samārādhya maheśvaram

Translation

Vậy đó, hỡi Đại vương, ta đã nói với ngài trọn vẹn mọi điều. Do thành kính phụng thờ Maheśvara đúng pháp, thọ mạng được dài lâu—điều ấy đã được tuyên thuyết.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/समाप्ति-सूचक-अव्यय (quotative/iti)

• तद्: that
• तद्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (pronoun: 'that')

• उक्तम्: said
• उक्तम्: Karma (Predicate complement/कर्म)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) → उक्त (कृदन्त; क्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘said/uttered’

• अखिलम्: entire, all
• अखिलम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अखिल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• मया: by me
• मया: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया, एकवचन (Instrumental: 'by me')

• तव: to you / for you
• तव: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी, एकवचन (Genitive: 'of/for you')

• महीपते: O king (lord of the earth)
• महीपते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मही (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (महीयाः पतिः)

• यथा: so that / as
• यथा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: उपमान/प्रकार-अव्यय (adverb: 'as/so that')

• आयुः: lifespan
• आयुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अभवत्: became
• अभवत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• दीर्घम्: long
• दीर्घम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दीर्घ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying आयुः by sense)

• समाराध्य: having worshipped/propitiated
• समाराध्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: सम् + आ + राध् (धातु) → समाराध्य (कृदन्त; ल्यप्/क्त्वा-प्रत्ययार्थ)
• Form: अव्यय-कृदन्त (gerund/absolutive), ‘having propitiated’

• महेश्वरम्: Maheśvara (Śiva)
• महेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महā (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (महान् ईश्वरः)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), deduced for Māheśvara-khaṇḍa narration

Skanda Dialogue

Listener: māhīpati (king)

Visual Art Cues

Scene: A sage concludes his instruction to a seated king; in the background a Śiva-liṅga shrine with offerings suggests that Maheśvara’s propitiation grants long life.

Characters & Entities

• Maheśvara (Śiva)
• Mahīpati (King)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva’s proper worship (samārādhanā) is presented as a direct cause of well-being, including longevity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific site is named; the focus is on the fruit of Maheśvara-upāsanā.

What ritualistic prescription is mentioned?

Samārādhana/ārādhana of Maheśvara—devotional worship and propitiation—is prescribed.