Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 65

Devanagari script

दोषारोपं सदाकर्तुरदोषे क्रूरलोचन । निमज्जयास्य वदनं पूयशोणितकर्दमे

Transliteration

doṣāropaṃ sadākarturadoṣe krūralocana | nimajjayāsya vadanaṃ pūyaśoṇitakardame

Translation

Hỡi đấng có đôi mắt tàn khốc, hãy dìm mặt kẻ luôn đổ lỗi cho người vô tội—nhấn chìm miệng hắn vào vũng bùn của mủ và máu.

Word by Word

• दोष-आरोपम्: false imputation of fault
• दोष-आरोपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दोष (प्रातिपदिक) + आरोप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• सदा: always
• सदा: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• कर्तुः: of the doer
• कर्तुः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कृ (धातु) + तृ (कृत्-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि-तृन् (doer)

• अदोषे: in the faultless (person/case)
• अदोषे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अ (नञ्) + दोष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• क्रूर-लोचन: O cruel-eyed one
• क्रूर-लोचन: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: क्रूर (प्रातिपदिक) + लोचन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन; सम्बोधनम् (vocative)

• निमज्जय: immerse!
• निमज्जय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि + मज्ज् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (आज्ञार्थ), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; णिच्-प्रयोग (causative sense: ‘cause to sink/dip’)

• अस्य: of him
• अस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• वदनम्: face
• वदनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वदन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• पूय-शोणित-कर्दमे: in mud of pus and blood
• पूय-शोणित-कर्दमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पूय (प्रातिपदिक) + शोणित (प्रातिपदिक) + कर्दम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A grim purification-in-reverse: the habitual fault-finder’s face is plunged into a mire of pus and blood—symbolizing the inner filth produced by malicious accusation.

Characters & Entities

• Doṣāropa (false accusation)
• Pūya-śoṇita (pus and blood)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Truthfulness and fairness are dharma; habitual false blame is treated as a grave moral pollution that yields painful karmic fruit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kāśīkhaṇḍa’s sacred horizon is Kāśī, but this verse is ethical instruction rather than tīrtha praise.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is mentioned; the implied discipline is satya (truth), restraint in speech, and avoidance of unjust blame.