Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 92

Devanagari script

इत्युक्त्वा मुनिपत्नीं तां समालिंग्य हरिप्रिया । अलंचकार च प्रीत्या बहुसौभाग्यमंडनैः

Transliteration

ityuktvā munipatnīṃ tāṃ samāliṃgya haripriyā | alaṃcakāra ca prītyā bahusaubhāgyamaṃḍanaiḥ

Translation

Nói vậy xong, Haripriyā ôm lấy phu nhân của vị hiền triết ấy, rồi với lòng trìu mến, nàng trang điểm cho bà bằng nhiều món trang sức ban phúc lành và cát tường.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/वाक्य-समाप्ति-सूचक-अव्यय (quotative particle)

• उक्त्वा: having said
• उक्त्वा: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund), पूर्वकाल (prior action)

• मुनिपत्नीम्: the sage's wife
• मुनिपत्नीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुनि + पत्नी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (Singular); समासः षष्ठी-तत्पुरुष (मुनेः पत्नी)

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (Singular)

• समालिङ्ग्य: having embraced
• समालिङ्ग्य: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: सम् + आलिङ्ग् (धातु)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund), पूर्वकाल (prior action)

• हरिप्रिया: Hari's beloved (Lakṣmī)
• हरिप्रिया: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि + प्रिया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular); समासः षष्ठी-तत्पुरुष (हरेः प्रिया)

• अलंचकार: adorned
• अलंचकार: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अलङ्कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• प्रीत्या: with affection
• प्रीत्या: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: प्रीति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन (Singular)

• बहुसौभाग्यमण्डनैः: with many auspicious ornaments
• बहुसौभाग्यमण्डनैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: बहु + सौभाग्य + मण्डन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन (Plural); समासः तत्पुरुष (बहु सौभाग्यं येषु तानि मण्डनानि)

Speaker

Narrator (within Skanda-to-Agastya style Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and sages

Visual Art Cues

Scene: Haripriyā embraces the sage’s wife; attendants present ornaments; the moment is tender, auspicious, and domestic-sacral, with Kāśī’s sanctity in the background.

Characters & Entities

• Haripriyā
• Hari

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace is expressed not only through words but through compassionate, intimate blessing—bringing auspiciousness (saubhāgya) to the devotee.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The immediate verse is narrative, situated in Kāśīkhaṇḍa; the wider passage supports the greatness of Kāśī and its spiritual auspiciousness.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed; the emphasis is on receiving blessings and auspicious endowments through divine favor.